Кіріспе

Австралиядағы қорғалған аумақтар Австралияның қорғалған аймақтарына Австралия үкіметі басқаратын одақтастық және жағалаудағы қорғалған аумақтар, сондай-ақ Австралияның алты штатының әрқайсысындағы және екі өзін-өзі басқаратын аумақтар – Австралия астаналық аумағы мен Солтүстік аумағы – кіреді, оларды сегіз штат және аумақ үкіметтері басқарады. Австралия астаналық аумағындағы, Солтүстік аумағындағы, Рождество аралындағы, Кокос (Килинг) аралдарындағы, Норфолк аралындағы және Австралия Антарктикалық аумағындағы одақтастық және жағалаудағы қорғалған аумақтарды Ұлттық парктер директоры басқарады, ол Қоршаған орта және энергетика министрлігінің құрамындағы мекеме. Бірақ, Ұлы Тосқана рифінің теңіз паркі осы министрліктің жеке органы – Ұлы Тосқана рифінің теңіз паркі басқармасы тарапынан басқарылады. 2022 жылғы ақпан айына қарай, қорғалған аумақтар Австралияның жер ауданының шамамен 19,75% немесе оның жалпы жер ауданының бір бөлігін құрайды. Австралия астаналық аумағының жерінің шамамен 56% қорғалған, одан кейін Тасмания – 42% және Оңтүстік Австралия – 30%. Квинсленд пен Жаңа Оңтүстік Уэльс ең аз қорғалған, тиісінше 8,71% және 9,61%. Барлық қорғалған аумақтардың үштен екісі қатаң түрде қорғалған (IUCN I-IV санаттары), ал қалғаны көбінесе басқарылатын ресурстар қорғалған аумағы (IUCN VI санаты) болып табылады. Австралиядағы қорғалған аумақтың 43% -тан астамы мемлекеттік меншікте және Австралия үкіметі немесе штаттар мен аумақтардың үкіметтері басқарады. Қорғалған аумақтардың екінші ірі бөлігі – 44% -тан астам және өсіп келе жатқан Жергілікті халықтың қорғалған аумақтары.

Будери (Врек Бэй аборигендер қауымдастығына тиесілі және бірлесіп басқарылады)
Рождество аралы
Какаду
Норфолк аралы
Пулу Килинг
Улуру Ката Тюта

Австралиядағы алғашқы ұлттық парк және әлемдегі екінші парк – 1879 жылы құрылған Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Корольдік ұлттық парк.

Ұлттық мұра тізімі

Ұлттық мұра тізімі – 2003 жылы құрылған, Австралия үшін ерекше мұралық маңызы бар саналатын ұлттық мұра орындарының тізілімі, мұраны есепке алу тізімі. Бұл тізімге табиғи және тарихи орындар, соның ішінде Австралияның жергілікті халқы үшін мәдени маңызы бар орындар кіреді. Ұлттық мұра тізіміне енгізілгеннен кейін 1999 жылғы Қоршаған ортаны қорғау және биологиялық әртүрлілікті сақтау туралы заңның талаптары қолданылады. Олардың кейбіреулері төмендегі бөлімде бөлек тізілген Әлемдік мұра орындарының құрамына да кіреді.

Калперум және Тейлорвилл станциялары

Калперум және Тейлорвилл станциялары – Оңтүстік Австралиядағы Ренмарк қаласының жанында орналасқан, бірін-біріне іргелес пасторальдық жалға берілетін жерлер. Олар жеке және Австралия үкіметінің қаражатымен консервациялық мақсатта сатып алынған. Калперум станциясын 1993 жылы Чикаго зоологиялық қоғамы, ал Тейлорвилл станциясын 2000 жылы Австралия ландшафттық қоры сатып алды. Екі станцияның да меншік құқығы Ұлттық парктері директорына берілді. Екі мүлікті де Австралия ландшафттық қоры басқарады.

Жергілікті қорғалатын аумақтар

Түпкілікті қорғалған аумақ (ТҚА) – Австралияның түпкілікті халқымен келісім бойынша құрылған және Австралия үкіметі Ұлттық қорық жүйесінің бөлігі ретінде ресми түрде мойындаған қорғалған аумақтар класы. 2020 жылдың сәуір айына дейін 75 ТҚА бар, олар Ұлттық резерв жүйесінің 44 пайыздан астам бөлігін құрайды.

Рамсар аймақтары

Халықаралық маңызы бар ылғалды жерлер туралы конвенцияға (Рамсар конвенциясы деп аталады) қатысушы ел ретінде Австралияға "өкілді, сирек немесе бірегей ылғалды жерлерді, не биологиялық түрлердің сақталуы үшін маңызды жерлерді Халықаралық маңызы бар ылғалды жерлер тізіміне енгізу" ұсынылады. 2014 жылдың наурыз айына дейін Австралия үкіметі 65 Рамсар нысанын ұсынған.

Басқа табиғат қорғау ұйымдары

Австралияда табиғатты қорғауға қатысатын көптеген жеке және мемлекеттік ұйымдар бар.