Кіріспе

Біріккен Корольдіктің барлау агенттігі, британдық барлау ұйымы.

Defence Intelligence (DI) – Ұлыбританияның барлау қауымдастығына кіретін және әскери барлауды жинап, талдаумен айналысатын ұйым. Ол Ұлыбританияның барлау агенттіктерінен (MI6, GCHQ және MI5) өзгешелігі – ол жеке ұйым емес, үкімет ведомствосының – Қорғаныс министрлігінің (MoD) – ажырамас бөлігі болып табылады. Ұйымда азаматтық және әскери қызметкерлер жұмыс істейді және Ұлыбританияның қорғаныс бюджетінен қаржыландырылады. Бұл ұйым бұрын Қорғаныс барлау штабы (DIS) деп аталатын, бірақ 2009 жылы атауын өзгертті. Defence Intelligence-дың негізгі міндеті – «барлық дереккөзден» барлау талдауы жасау. Бұл саладағы тәжірибе әртүрлі ашық және құпия көздерден ақпарат алып, оны әскери операцияларды қолдауға, төтенше жағдайларды жоспарлауға, сондай-ақ қорғаныс саясатын және сатып алу шешімдерін қабылдауға қажетті барлау ақпаратын қамтамасыз етеді. Ұлыбританияның мүдделеріне әсер ете алатын саяси-әскери және ғылыми-техникалық дамулар туралы уақтылы стратегиялық ескерту беру мүмкіндігін сақтау – процестің маңызды бөлігі. DI жасаған бағалаулар Қорғаныс министрлігінен тыс, Бірлескен барлау комитетінің (JIC) жұмысын қолдауға, сондай-ақ басқа да үкіметтік ведомстволар мен халықаралық серіктестерге (мысалы, НАТО және Еуропалық Одақ) көмектесуге пайдаланылады. Осы «барлық дереккөз» функциясы Defence Intelligence-ты SIS және GCHQ сияқты «бір дереккөзден» – HUMINT (адамдардан алынатын барлау) және SIGINT (сигналдардан алынатын барлау) жинауға бағытталған ұйымдардан ерекшелендіреді. Осылайша, Defence Intelligence Ұлыбританияның барлау қауымдастығында бірегей орынға ие. Ұйымның басшысы – Қорғаныс барлау қызметінің бастығы, қазіргі тағайындалған Адриан Бёрд генерал Джеймс Хокенхеллдің орнын басты, ол Стратегиялық қолбасшылыққа тағайындалғаннан кейін қызметтен босатылды.

Шығу тегі

Қорғаныс барлау қызметінің тарихы 1873 жылға дейін жетеді, ол кезде Ұлыбритания соғыс кеңсесінің Барлау бөлімі құрылды, ал 1888 жылы ол Әскери барлау дирекциясы болып қайта құрылды. 1902 жылы құрылған Империялық қорғаныс комитетінің міндеті әскери стратегия, барлау бағалаулары және болжамдары мәселелері бойынша әртүрлі қарулы күштерді үйлестіру болды.

Әскери барлау қызметі

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1914–1918), Әскери барлау (MI) департаменттері, мысалы, Әскери барлау директорының хатшылығына (қазіргі GCHQ) жататын MI1, түрлі барлау ақпаратын жинау функцияларын атқарды. MI4 (Әуе суреті) сияқты бастапқы MI департаменттерінің көптегені қайта аталды немесе соңында Қорғаныс барлауына біріктірілді.

Біріккен барлау бюросы

1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін көп ұзамай Соғыс кеңсесінің топографиялық бөлімі Біріккен барлау бюросына (JIB) трансформацияланды, ал оның директоры сэр Кеннет Стронг 1947 жылдың қаңтар айында Біріккен барлау комитетінің (JIC) толық құрамына енді. JIB бірқатар бөлімдерден тұрды: материалдық-техникалық жабдықтау (JIB 1), географиялық (JIB 2 және JIB 3), қорғаныс нысандары, порттар және жағалаулар (JIB 4), әуежайлар (JIB 5), маңызды нысандар (JIB 6), мұнай (JIB 7) және телекоммуникациялар (JIB 8).

Қорғаныс барлау штабы

1964 жылы Қорғаныс министрлігі (ҚҚМ) құрылған кезде, Әскери-теңіз барлауы, Әскери барлау және Әуе барлау бірігіп Қорғаныс барлау штабын (ҚҚШ) құрады. ҚҚШ бастапқыда Суық соғыс мәселелеріне назар аударғанмен, соңғы уақытта шетелдегі операцияларды қолдауға, жаппай қырып-жою қаруларына және халықаралық терроризмге қарсы күреске көшті. 2003 жылы Иракқа жасалған шабуыл, TELIC операциясына британдықтардың қатысуын негіздеу үшін, премьер-министр Тони Блэрдің жария еткен құжаттарын дайындау үшін барлау материалдары мен ақпараттары пайдаланылды. Дәлелдерді JIC жинақтап, 2002 жылдың қыркүйегінде жариялады. Дәлелдер жарияланғаннан кейін Парламент үкіметтің соғыс жариялау шешімін бекітті. ҚҚШ-тағы қару-жарақ мамандары Ирактағы жаппай қырып-жою қаруларының болуы және Ұлыбританияға төнетін қауіп туралы мәлімдемелерге алаңдаушылық білдірді. Ядролық қарудың таралуына қарсы талдау бөлімінің басшысы доктор Брайан Джонс және басқалар сол кездегі DCDI (Тони Крэгг) құжаттың тым күшті екендігі туралы жазбаша шағымдарын жеткізді. Атап айтқанда, Ирактың бұйрық берілгеннен кейін 45 минут ішінде химиялық немесе биологиялық қару қолдана алатыны туралы мәлімдемеге қатысты күмәндер туды. Бұл мәселе сол кездегі CDI, әуе маршалы сэр Джо Френч тарапынан ескерілмеді. ҚҚШ-пен тығыз байланыста жұмыс істеген тағы бір белгілі қару-жарақ сарапшысы доктор Дэвид Келли, журналистерге берген сұхбатында "45 минут" туралы мәлімдеменің негіссіз екенін айтты. Бұл ақпарат BBC Today бағдарламасында Эндрю Гиллиган тарапынан жарияланды. Содан кейін туған дау-дамаздан және Келлидің аты-жөнінің ашыққа шығуынан кейін ол өзіне-өзі қол жұмсады. Осы оқиғаға байланысты лорд Хаттон төрағалық еткен тергеу комиссиясы (Хаттон тергеуі) құрылды. Тергеу барысында бұл мәселелер жария талқыланды. "45 минут" туралы мәлімдеме доктор Джонстың бөліміне жетпеген "құпия" ақпаратқа негізделгені анықталды. Джонс кейіннен, егер ЖҚҚ сарапшылары "құпия" есепке досье дайындалғанға дейін қол жеткізген болса, оның сенімділігіне күмәнді екенін айтты. Соғыс кезінде химиялық және биологиялық қару қолданылмады және ЖҚҚ-ның ешқандай дәлелі табылмады. Одан кейін "Батлер" шолуы жүргізілді. Ресейдің Украинаға басып кіргенінен бастап, Қорғаныс барлауы соғыстың барысы туралы ақпаратты қоса, барлау ақпаратын үнемі жариялап келеді. Ресей үкіметі Ұлыбритания үкіметін мақсатты дезинформация науқаны жүргізуде деп айыптайды. Жарияланған ақпараттарға ресейлік әскерлердің күшін ауыстыру туралы мәліметтер де кірді. 2021 жылдың маусымынан бері Қорғаныс барлауы Украинадағы соңғы шабуылдар туралы да хабарлап келеді.

Ұйым

Қорғаныс барлау қызметіне Қорғаныс барлау қызметінің бастығы (CDI) жетекшілік етеді, ол әрекеттегі үш жұлдызды әскери офицер немесе жоғары лауазымды мемлекеттік қызметші болып табылады. Сондай-ақ ол Қорғаныс министрлігінің "барлау процесінің иесі" ретінде Қарулы Күштер мен әр түрлі әскери бөлімдердегі барлау қызметінің жалпы үйлестірілуіне жауапты. Оған екі орынбасар көмектеседі – біреу азаматтық, біреу әскери. Қорғаныс барлау қызметінің азаматтық бас директоры (DCDI) қорғаныс барлау ақпаратын талдау және дайындаумен айналысады, ал кибер барлау және ақпаратты интеграциялау директоры (DCI3) барлау ақпаратын жинау және қабілетін қамтамасыз етуге жауапты.

Біріккен барлау-жазалау оқу тобы (БЖЖЖ)

Біріккен Ақпараттық Оқу Тобы (JITG), Чиксэндс, Бедфордширде, Ұлыбританияда барлау, қауіпсіздік, тілдер және фотосуретке қатысты оқыту бойынша бірыңғай қорғаныс орталығы болып табылады, алайда фотосуретке қатысты оқыту RAF Cosford әуе базасындағы Қорғаныс Фотосурет мектебінде (DSoP) жүзеге асырылады. Ұйым штаб-пәтер, Қорғаныс Барлау Колледжі және арнайы операциялық барлау мүмкіндіктерінен тұрады. JITG Британ армиясының Барлау корпусы штабымен бір орында орналасқан.