Кіріспе

Америкалық бейсболшы, менеджер және жаттықтырушы (1925–2015)

Лоренс Питер "Йоги" Берра (туған Лоренцо Пьетро Берра; 12 мамыр 1925 – 22 қыркүйек 2015) – американдық кәсіби бейсбол ұстауы, кейін менеджер және жаттықтырушы болған. Ол MLB-да 19 маусым ойнады (1946–1963, 1965), оның барлығы дерлік "Нью-Йорк Янкис" үшін. Ол 18 рет All-Star атанды және ойыншы ретінде 10 әлем чемпионатын жеңді – MLB тарихындағы кез келген ойыншыдан көп. 1972 жылы Бейсбол Даңқы залына енгізілді. Берра итальяндық қауымдастықта Сент-Луисте дүниеге келді және 1943 жылы "Янкис" клубымен келісімшарт жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Нормандияға түскен АҚШ Әскери-теңіз күштерінде мергенші болып қызмет етті. Сол қолына жарақат алды, бірақ "Пурпур Жүрек" орденін алуға қажетті қағаздарды толтырудан бас тартты, себебі анасының жарақат алғаны туралы хабарлама алып, уайымдамасын қаламады. Берра бұл орденді ешқашан алмады. 1946 жылы 21 жасында үлкен лигада дебют жасады және 1949 жылдан 1962 жылға дейін команданың чемпионаттық жылдарында "Янкис" құрамындағы маңызды ойыншылардың бірі болды. Берра қуатты соққышы және мықты қорғаныс ұстауышы еді, лигадағы көптеген ойыншылардан бойы төмен болғанына қарамастан (1 метр 80 см). "Янкис" сапында 18 маусым ойнағаннан кейін 1963 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шықты. Келесі жылы команданың менеджері болды, содан кейін 1965 жылы "Нью-Йорк Метс" клубына жаттықтырушы ретінде (кейін қысқа мерзімге ойыншы ретінде) қосылды. Берра келесі он жыл "Метс" клубымен бірге болды, соңғы төрт жылда олардың бас жаттықтырушысы қызметін атқарды. 1976 жылы "Янкис" клубына оралды, оларды сегіз маусым жаттықтырды және екі маусым басқарды, содан кейін "Хьюстон Астрос" клубын жаттықтырды. Берра 1947 жылдан 1981 жылға дейін Нью-Йорк бейсбол командалары жеңген 15 әлем чемпионатына ойыншы, жаттықтырушы немесе менеджер ретінде қатысты. ("Бруклин Доджерс" 1955 жылғы әлем чемпионатын, ал "Нью-Йорк Джайентс" 1954 жылғы әлем чемпионатын жеңді; Берра екі команданың да ойыншысы, жаттықтырушысы немесе менеджері болған жоқ.) Жалпы, ол 21 әлем чемпионатына қатысты, оның 13-і жеңіспен аяқталды. Берра 1956 жылғы әлем чемпионатының бесінші ойынында Дон Ларсеннің тамаша ойынын ұстады. Сонымен қатар, ол 173 рет қарсылас шайбаны ұстау бойынша рекордты сақтайды. Ол журналистермен сөйлескенде "Бәрі біткенше біткені емес" сияқты афоризмдермен және парадоксалды мәлімдемелермен танымал болды. Бірде ол өзінің беделін бірден жоққа шығарып, растады: "Мен айтқанның бәрін шынымен де айтқан жоқпын".

Ерте өмір

Берра Лоренцо Пьетро Берра болып туған, ол Сент-Луис қаласындағы «The Hill» деп аталатын, негізінен итальяндықтар тұратын ауданда дүниеге келді. Оның ата-анасы итальяндық иммигранттар – Пьетро және Паолина Берра. Пьетро Милан қаласының жанындағы Малваглио елді мекенінен шыққан. 1909 жылдың 18 қазанында ол 23 жасында Эллис аралына келді. 2005 жылы Бейсбол Даңқы залына берген сұхбатында Берра: «Әкем бірінші болып келді. Ол ескі елден келді. Бейсболдың не екенін ол білмеді. Ол жұмыс істеуге дайын еді. Содан кейін менің тағы үш інілім мен бір апам болды. Інім мен анам кейін келді. Менің екі үлкен інім – Майк пен Тони сол жерде дүниеге келді. Джон, мен және әпкем Джози Сент-Луис қаласында тудық» деді. Берраның ата-анасы бастапқыда оған «Лоуди» деген лақап ат берген, бұл оның анасының «Лоуренс» немесе «Ларри» сөздерін дұрыс айтудағы қиындықтарынан туындаған. Ол Елизавета даңғылында, балалық шақтағы досы және кейіннен бәсекелесі болған Джо Гаргиоланың үйінің қарсы жағында өсті. Сол көшеде Джек Бактың «Кардиналс» командасының радио хабаршысы ретіндегі мансабының алғашқы кезеңі де өтті, кейін бұл жер «Даңқ залы алаңы» деп аталды. Берра католик дінін ұстанды және Гаргиоламен бірге Сент-Луистің оңтүстігіндегі Саут-Сайд католик мектебінде (қазіргі Сент-Мэри жоғары мектебі) оқыды. Берра сегізінші сыныптан кейін жұмыс істеу және отбасының қаржылық жағдайына көмектесу үшін мектепті тастады. Ол Сент-Луис Даңқ аллеясына енгізілді. Ол жергілікті Америкалық легион бейсбол лигаларында бейсбол ойнай бастады, онда аутфилд және инфилд позицияларында ойнағанда допты ұстаудың негіздерін үйренді. Америкалық легион бейсболында ойнап жүргенде, ол досы Джек Магуайрдан «Йоги» деген лақап ат алды. Магуайр Үндістан туралы кинохрониканы көргеннен кейін, ол белдік және аяқтарын шападан кейін күтіп отырғанда немесе жеңілген ойыннан кейін мұңды көрінгенде Үндістанның йогисына ұқсайтынын айтты.

Кіші лигалар

1942 жылы Сент-Луис «Кардиналдары» Берраны балалық шағындағы жақын досы Джо Гаргиоланың пайдасына қарастырмады. Сырттай қарағанда, «Кардиналдар» Гаргиоланың жақсырақ ойыншы екенін ойлағандай болды, бірақ команда президенті Бранч Рикидің жасырын мақсаты болды. Рики Сент-Луистен кететінін және «Бруклин Доджерс» командасын басқаруға көшетінін білген, сонымен қатар Берра одан да әсерлі болды; ол, әдетте, Берраны «Доджерс» командасына қол қойғанша сақтап қалуды жоспарлаған. Алайда, «Янкилер» Беррамен «Кардиналдар» Гаргиолаға ұсынған $500 бонус (қазіргі шақтағы доллармен санағанда) үшін Рики Берраны «Доджерс» командасына қол қойдырмас бұрын келісім шарт жасасты. Берра 1943 жылы «Норфолк Тарс» командасы үшін өнер көрсетті.

Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі бейсболға оралу

Берра 1943 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қосылды және Нормандияға қону кезінде «Бейфилд» шабуылдық транспортында пулеметшінің көмекшісі болып қызмет етті. Екінші сыныпты теңізші Берра, Әскери-теңіз күштерінің ракеталық қайығының алты адамнан тұратын экипажының мүшесі болды, ол Омаха жағалауындағы неміс қорғанысына пулеметтен оқ жаудырып, ракеталар атты. Оған оқ атылды, кейіннен батылдығы үшін бірнеше мақтау қағаздары алды. D күнінің 65 жылдығына арналған сұхбатта Берра, D күні шабуылы кезінде Юта жағалауына да жіберілгенін растады. АҚШ Ардагерлер істері департаментінің мәліметінше, ол «Драгун» операциясы кезінде сол қолына оқ тиді, бұл жарақат «Пурпур жүрек» орденіне ие болуға құқық берді. Алайда, ол қағаздарын толтырмағандықтан медальді алған жоқ. Ол анасының телеграмма алып, жарақат алғанына қынжылуын қаламады. Берраның отбасы қайтыс болғаннан кейін «Пурпур жүрек» орденін алуға тырысты, бірақ сәтті болмады. Оның әскери жазбалары 1973 жылы Сент-Луис мұрағатындағы өртте жойылды, ал медициналық жазбалары болмағандықтан, жарақат алғанын дәлелдеу мүмкін болмады. «Драгун» операциясынан кейін ол 1945 жылдың қаңтарында АҚШ-қа оралғанға дейін Туниске жіберілді және Нью-Лондон теңіз астындағы кемелер базасында орналасты. Ол жерде базаның жартылай кәсіби бейсбол командасында ойнады. Сондай-ақ, ол күзетшілерге пара беріп, базадан жасырын шығып, «Янкис» командасымен келісімшартқа қол қойғандықтан, жалған есіммен Кранстон (Род-Айленд) «Чифс» командасы үшін ойынға 50 доллар төлеуге рұқсат алды. 1946 жылдың мамырында қызметтен босатылды. Әскери қызметтен кейін Берра «Неварк Беарс» командасында кіші лигалық бейсбол ойнады, бойының кішкентай болуына қарамастан, команданың басшысын өз талантымен таң қалдырды. Ол бейсбол залының мүшесі Билл Дикидің кеңесін тыңдады және оның форма нөмірін алды. Кейін ол: «Бейсболдағы барлық жетістіктерім үшін Билл Дикиге қарыздымын» деді.

Үлкен лигалар

Берра «Янкис» командасына шақырылып, өзінің алғашқы ойынын 1946 жылғы 22 қыркүйекте ойнады; ол сол маусымда 7 ойын, ал 1947 жылы 83 ойын ойнады. Ол келесі 14 жылдың әрқайсысында жүзден астам ойында өнер көрсетті. Берра 14 әлем сериясында, оның ішінде 10 әлем сериясында жеңіске жетті, бұл екеуі де рекордтық көрсеткіш. Берраның ойыншылық карьерасы «Янкис» командасының әлем сериясына үздіксіз қатысқан кезеңімен сәйкес келгендіктен, ол ең көп ойын (75), соққы жасау (259), соққы (71), қос соққы (10), жалғыз соққы (49), ұсталған доптар (63) және қақпашы ұстап алу (457) бойынша рекордтар орнатты. 1947 жылғы әлем сериясының үшінші ойынында Берра «Бруклин Доджерс» командасының ойыншысы Ральф Бранкаға қарсы (кейіннен 1951 жылы Бобби Томсонның танымал «Әлемді дүркілдеткен соққысын» өткізіп алған) әлем сериясы тарихындағы алғашқы алмастыру соққысымен гол соқты. Берра 15 маусым бойы «Жұлдыз» атанды. Ол 1951, 1954 және 1955 жылдары Америка лигасының (AL) ең құнды ойыншысы (MVP) сыйлығын жеңіп алды; Берра 1950 жылдан 1957 жылға дейін MVP дауыс беруде төртінші орыннан төмен түспеді. 1949 жылдан 1955 жылға дейін Микки Мантл және Джо ДиМаджио сияқты жұлдыздармен толы командада Берра жеті маусым қатарынан «Янкис» командасын RBI бойынша жеңіп алып жүрді. Бераның ойыншылық карьерасындағы ең маңызды ойын 1956 жылғы әлем сериясында Дон Ларсеннің тамаша ойынын ұстаған кезде болды, бұл MLB постсезондық ойындағы жалғыз «перфект» ойынның бірі болды. Берраның Дейл Митчеллдің үшінші соққысынан кейін Ларсеннің құшағына секіріп түскен суреті – спорт тарихындағы ең есте қаларлық сәттердің бірі.

Ойын стилі

Берра соққы алаңының сыртындағы доптарды ұруда өте шебер болды, соққы алаңының барлық бөліктерін (соның ішінде сыртында да) кең қамтыды. Бұл кең қамтуға қоса, ол таяқшаны да жақсы бақылап тұра алды. Ол таяқшаны гольф клубындай төменге соғып, алысқа домалатып жіберуге, ал жоғарыдан келген доптарды тікелей соққыға түсіре алуға қабілетті болды. Жылдамдық пен траекторияны өзгерту арқылы, питчер Эрли Уинн тез арада "Берра сізбен бірге қимылдайды" деген қорытындыға келді. Бес рет Берра маусымда страйк-ауттан гөрі, көп гол соқты, 1950 жылы 597 соққыда бар болғаны он екі рет страйк-аутқа ұшырады. Таяқшаны бақылау мен соққы алаңын қамтудың үйлесімі Берраны қарсыластары қорқатын "шешімді соққыны соғатын ойыншыға" айналдырды, ал қарсылас команданың бас жаттықтырушысы Пол Ричардс оны "лигадағы соңғы үш иннингтегі ең қиын жігіт" деп атады. Оны командаласы Микки Мантлмен салыстырып, Уинн Берраны "нағыз шешімді соққыны соғатын ойыншы" деп мәлімдеді, оны Кливлендтің шебер ойыншысы Ал Розенмен бірге "ойынның ең жақсы екі шешімді соққыны соғатын ойыншысы" деп топтастырды. 1955-1959 жылдары "Янкис" сапында ойнаған Том Стурдивант: "Йоги Берра туралы не айтарымды білмеймін. Жас питчер үшін Берра сияқты доспен бірге ойнау үлкен сенімділік сыйлайды. Ондай допшыларды ешкім осылай жақсы дайындамайды" деді. 1962 жылдың маусымында 37 жасқа толған Берра өте жоғары физикалық төзімділігін көрсетті, ол "Детройт Тайгерс" командасына қарсы 22 иннингтік, жеті сағатқа созылған ойынды өткізді. Берраның көп жылдар бойы "Янкис" және 1965 жылы "Метс" командаларындағы бас жаттықтырушысы болған Кейси Стэнгел бірде: "Мен өз адамымсыз ешқашан ойын ойнамаймын" деген еді. Мансабының кейінгі кезеңдерінде Берра "Янки" стадионының сол жағындағы өте қиын алаңда жақсы қорғаныс ойыншысы болды.

Янкилер менеджері мен гармоника оқиғасы

Ойыншы-жаттықтырушы ретінде жұмыс істегеннен кейін – ол 64 ойында (35-і қақпашы ретінде, 29-ы қосалқы соққышы ретінде, 164 соққыда .293 көрсеткіш жинады) қатысты және қалған уақытта «Янкилердің» бірінші базалық жаттықтырушысы болды. 1963 жылғы әлем чемпионатын аяқтағаннан кейін Берра белсенді ойыншы ретінде зейнеткерлікке шықты және дереу Ральф Хоуктің орнына «Янкилердің» бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 1964 жылдың тамызында команда автобусында «Гармоника оқиғасы» болды. Жеңіліске ұшырағаннан кейін, ойыншы Фил Линц гармоника тартып отырды, ал Берра оған тоқтауға бұйырды. Автобустың екінші жағында отырған Линц Берраның не дегенін естімеді, ал Микки Мантл Линцке әжуалай: «Ол оны дыбыстаулырақ тартып ойнауға айтты» деді. Линц солай істегенде, ашуланған Берра гармониканы қолынан ұрып түсірді. «Янкилердің» қыркүйекте жаңа серпіліс жасап, әлем чемпионатына оралғанда бұл оқиға ұмытылғандай болды, бірақ команда жеті ойыннан кейін «Сент-Луис Кардиналдарына» есе жіберіп, одан кейін Берра жұмыстан босатылды. Ол кезде бас менеджер болған Хоук кейіннен Берраны жұмыстан босату туралы шешім тамыз айының соңында қабылданғанын және Линцпен болған оқиғаның бұған қатысы жоқ екенін айтты. Ол толыққанды түсіндірмегенмен, Хоук өзінің және «Янкилердің» басқа да басшылары Берраның басқаруға дайын емес деп ойлағанын мәлімдеді. Алайда, ойыншылар бұл оқиға оның басшылық беделін нығайтып, оларды чемпионатқа жетектеуге көмектескенін айтты.

Нью-Йорк Метс және Хьюстон Астросының жаттықтырушысы

Берраны бірден «Нью-Йорк Метс» командасы бапкер ретінде қабылдады. Ол маусым басында ұстап алушы ретінде төрт рет эпизодтық рольде ойнады. Соңғы рет 1965 жылғы 9 мамырда, 40 жасқа толуына үш күн қалғанда, соққы жасады. Берра келесі жеті маусымда Стэнгел, Уэс Веструм, Салти Паркер және Гил Ходжес басшылығымен «Метс» командасында бапкер болып қалды, соның ішінде 1969 жылғы әлем чемпионатын ұтты. Содан кейін 1972 жылы Ходжестің көктемгі жаттығуларда күтпеген өлімінен кейін команданың басқарушысы болды. Келесі маусым басында үміттер ақталмады. «Метс» командасын жарақаттар маусым бойы мазалады. 1973 жылғы маусымның ортасында «Метс» соңғы орында тұрды, бірақ дивизиондағы бәсеке өте қызыл болды. Шілдеде журналист Йогиден маусым аяқталды ма деп сұрағанда, ол: «Аяқталғанша аяқталмайды» деп жауап берді. «Метс» командасының негізгі ойыншылары жақсы жағдайға келген кезде, 82–79 есебіне қарамастан, NL East дивизионында жеңіске жетті, бұл 1970 жылдан 1980 жылға дейін NL East дивизионында бәсекелес «Филадельфия Филлиз» немесе «Питтсбург Пайрэтс» командалары жеңбеген жалғыз жағдай болды. 1973 жылғы Ұлттық лига чемпионатында «Метс» 99 жеңіс тіркеген «Цинциннати Редс» командасымен кездескенде, үшінші ойынның бесінші иннингінің басында Буд Харрельсон мен Пит Роуз арасында есте қаларлық төбелес болды. Оқиғадан кейін және алаңнан шығарылғаннан соң, жанкүйерлер Роузға заттар лақтыра бастады, ол иннингтің төменгі жартысында сол жақтағы орнына оралды. Спарки Андерсон Роуз бен «Редс» командасын тәртіп орнағанша алаңнан шығарды. Ұлттық лига президенті Чаб Фини «Метс» командасын жеңіліс жариялаумен қорқытқанда, Берра Уили Мейс, Том Сивер, Расти Стауб және Клеон Джонспен бірге сол жақ алаңға шығып, жанкүйерлерді тыныш болуға шақырды. Йогидің «Метс» командасы жоғары бағаланған «Big Red Machine» командасын бес ойында жеңіп, NL лигасының жеңімпазы атанды. Бұл Берраның бас бапкер ретінде екінші жеңісі болды, әр лигада бір реттен. «Метс» 1973 жылғы әлем чемпионатында «Окленд Атлетикс» командасына есе жіберді, бірақ жеті ойындық серияда қарсыластарына тайсалмай тұрды. Берраның «Метс» командасының бас бапкері лауазымы 1975 жылғы 5 тамызда жұмыстан босатылуымен аяқталды. Оның есебінде 298 жеңіс және 302 жеңіліс болды, соның ішінде 1973 жылғы плей-офф ойындары да есептелді. 1976 жылы ол «Янкилер» командасына бапкер ретінде қайта оралды. Команда үш рет қатарынан АЛ титулын, сондай-ақ 1977 және 1978 жылғы әлем чемпионаттарын жеңіп алды. (Ойыншылық карьерасы бойы болғандай) Берраның сәттілік әкелетін беделі нығайды. Кейси Стэнгел бір кезде өз ұстауы туралы: «Ол кәрізге түсіп, алтын сағатты табады» деген. Берра 1984 жылғы маусым алдында «Янкилер» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Берра 1985 жылы жұмыстан шығарылмайтынына кепілдік алғаннан кейін жұмыста қалуға келісті, бірақ шыдамсыз Джордж Штайнбреннер уәдесінен бас тартып, маусымның 16-шы ойынынан кейін Берраны жұмыстан шығарды. Штайнбреннер оны жеке өзі жұмыстан босатудың орнына, Клайд Кингті хабар жеткізуге жіберді. Бұл оқиға Берра мен Штайнбреннердің арасындағы 15 жылға созылған қақтығысқа себеп болды. 1985 жылы Берра «Хьюстон Астрос» командасына кенші бапкер ретінде қосылды, онда ол 1986 жылы NLCS-ге қайтадан жетті. «Астрос» командасы алты ойыннан кейін «Метс» командасына жеңіліске ұшырады. Берра 1989 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шыққанға дейін тағы үш жыл «Хьюстон» командасында бапкер болып қалды. Ол өзінің бас бапкерлік мансабын 484–444 есебімен және плей-оффта 9–10 есебімен аяқтады. Джордж Штайнбреннер Берраның Нью-Джерсидегі үйіне барып, «Янкилер» командасының бас бапкері ретінде жұмыстан шығарылуын дұрыс басқармағаны үшін жеке кешірім сұрағаннан кейін, Берра 1999 жылы «Янкилер» ұйымынан 14 жылдық араздықты аяқтады және жазғы жаттығулар лагерінде ұстағыш Хорхе Посадамен жұмыс істеді.

Үлкен бейсбол лигасы

Берра Бейсбол даңқы залына екінші рет сайланды, ол 2004 жылы болды. Сол жылы «Янкис» клубы оның 8-нөмірін 1972 жылы зейнеткерлікке шығарды, осымен Берра мен оның ізбасары, «Янкис» клубының бұрынғы жұлдыз ойыншысы Билл Дики еске алынды. 1988 жылдың 22 тамызында Берра мен Дики «Янки» стадионындағы Монумент паркіне орнатылатын ескерткіш тақталармен құрметтелді. Берраның ескерткішінде ол «Аңызға айналған «Янки»» деп сипатталды және оның ең көп айтылатын сөзі келтірілді: «Бәрі біткенше бітпеген». Дегенмен, бұл құрмет Берраның Штейнбреннердің жеке келісімін бұзғанына деген сенімін өзгерте алмады; Берра Штейнбреннер одан ашық кешірім сұрағанға дейін тағы он жыл стадионға бармады. 1996 жылы Берра Монтклер мемлекеттік университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды, ал университет 1998 жылы ашылған кампустың стадионына Йоги Берра стадионы деп ат қойды. Бұл стадионды тәуелсіз кіші лигалық бейсбол командасы «Нью-Джерси Джеклс» та пайдаланады, олар Берраның құрметіне оның 8-нөмірін ешкімге бермеді. 1998 жылы Берра «The Sporting News» журналының «100 ең үздік бейсболшы» тізімінде 40-шы орынды иеленді, ал жанкүйерлер оны Бас лига бейсболының ғасыр командасына сайлады. 2020 жылы «The Athletic» журналы спорт жазушысы Джо Поснански жасаған «Бейсбол 100» тізімінде Берраны 43-орынға қойды. 1999 жылдың 18 шілдесінде «Янки» стадионында «Йоги Берра күні» тойланды. Дон Ларсен 1956 жылғы әлем чемпионатына қатысқан тамаша ойынның құрметіне Берраға алғашқы допты лақтырды. Бұл той Берраның «Янкис» клубының иесі Джордж Штейнбреннермен болған 14 жылдық даудан кейін стадионға қайта оралуын белгіледі. Бұл дау 1985 жылы басталды, Штейнбреннер Берраға «Янкис» клубының бас жаттықтырушысы қызметін толық маусымға уәде бергенімен, 16 ойыннан кейін оны қызметтен босатып жіберді. Берра Штейнбреннер команданың иесі болғанша «Янки» стадионына қайта бармаймын деп уәде берді. Сол күні «Янкис» клубының ойыншысы Дэвид Кон «Монреаль Экспос» клубына қарсы тамаша ойын көрсетті, бұл Бас лига тарихында 16-шы рет тіркелді. 2005 жылы Берра Америка жетістіктері академиясының «Алтын тақта» сыйлығын алды. 2008 жылы Берра Нью-Джерси даңқы залына енгізілді. Берра 2013 жылы Боб Феллердің «Батырлық ісі» сыйлығының тұңғыш иегері атанды.

Йоги Берра мұражайы мен білім орталығы және Йоги Берра стадионы

1998 жылы Юги Берра мұражайы мен оқу орталығы және Юги Берра стадионы (Монтклэр мемлекеттік университетінің бейсбол командасының үйі, ал бұрын «Нью-Джерси шакалдары» командасының үйі болған) Нью-Джерси штатының Монтклэр қаласындағы Монтклэр мемлекеттік университетінің кампусында ашылды. Мұражайда түрлі артефакттар сақталған, оның ішінде Юги әлем чемпионаттары тарихындағы жалғыз мінсіз ойынды ұстаған қолғап, көптеген автографталған және «ойында қолданылған» заттар, сондай-ақ Югидің тоғыз чемпиондық жүзігі бар. 2014 жылдың 8 қазанында мұражайға қарақшылар кіріп, Югидің бірнеше әлем чемпионаттарының жүзіктері мен басқа да естелік заттары ұрланды.

Президент бостандығы медалі

2015 жылдың 24 қарашасында Берраға президент Барак Обама Ақ үйінде өткен салтанатты шарада, оның отбасы мүшелерінің қатысуымен, президенттік бостандық медалін қаза тапқаннан кейін берді. Отбасы мүшелері оның атынан марапатты қабылдады. Салтанатта президент былай деді: "Бүгін біз ерекше адамдарды құрметтейміз. Американың мемлекет ретіндегі күшін арттыратын жаңашылдар, суретшілер және көшбасшылар". Берраның әскери қызметі мен керемет бейсбол карьерасын атап өтіп, Обама оның әйгілі "Йогизмдерінің" бірін келтірді: "Бір нәрсені анық білеміз: егер оған ұқсауға шамаң келмесе, оны көшірмеңіз".

Жеке өмір

Берра 1949 жылғы 26 қаңтарда Кармен Шортқа үйленді. Олар үш ұл өсірді және Карменнің денсаулығы нашарлағанға дейін Монтклер (Нью-Джерси штаты) қаласында ұзақ жылдар тұрды, содан кейін Вест-Колдуэллдегі арнайы көмек көрсетілетін үйге көшіп барды. Берраның ұлдары да кәсіби спортпен айналысты: Дейл Берра «Питтсбург Пиратс», «Нью-Йорк Янкис» (1984–85 жылдары Йоги басқарған) және «Хьюстон Астрос» командаларында шортстоп ретінде ойнады; Тим Берра 1974 жылғы NFL маусымында «Балтимор Колтс» командасы үшін кәсіби футбол ойнады; ал Ларри Берра «Нью-Йорк Метс» ұйымының үш кіші лига командасында өнер көрсетті. Кармен Берра 2014 жылғы 6 наурызда 85 жасында инсульт салдарынан қайтыс болды; олар жақында 65 жылдық мерейтойларын тойлаған еді. Карменнің қазасынан кейін Монтклердегі үй 888 000 долларға сатылды, бұл Йогидің жейде нөміріне сілтеме жасады.

Өлім

Берра 2015 жылдың 22 қыркүйегінде Нью-Джерси штатының Вест-Колдуэлл қаласында 90 жасында ұйқыда табиғи себептерден қайтыс болды. «Янкилер» командасы Берраның құрметіне өз формаларына «8» нөмірін қосты, ал 23 қыркүйекте «Эмпайр Стейт Билдинг» ғимараты тік көк және ақ түсті «Янкилер» командасының жолақты өрнегімен жарықтандырылды. 23 қыркүйекте «Янкилер», «Доджерс», «Астрос», «Метс», «Националдар», «Тигрлер», «Пираттар» және оның туған қаласы «Сент-Луис Кардиналдар» командаларының ойындары алдында, сондай-ақ ALPB лигасының «Лонг-Айленд Дакс» командасының ойыны алдында бір минуттық үнсіздік сақталды. 4 қазанда «Йоги Берра» мұражайында оны еске алу шарасы өтті. Берраның жаназасы 29 қыркүйекте өтті және «YES Network» телеарнасынан тікелей эфирде көрсетілді. Оның күлі әйелі Карменнің қасына Нью-Джерси штатының Шығыс Хановер қаласындағы «Gate of Heaven Cemetery» зиратына жерленді. Берраның көп жылғы досы Джо Гаррагиола, олар жас кезінде бір-біріне қарсы тұрып тұрған, алты айдан кейін 2016 жылдың 23 наурызында қайтыс болды. Берраның «Янкилер» командасының ойыншысы Дон Ларсен, әлем чемпионаттары тарихындағы жалғыз қатесіз ойынды өткізген және Берраның қайтыс болған кезде 1956 жылғы ойынның жалғыз тірі қатысушысы болған, 2020 жылдың 1 қаңтарында қайтыс болды.

"Йогизмдер"

Берра өзінің ойдан туындаған, афоризмдерге ұласатын, сөз жаңылыстырулары мен көзді жұмып айтқандай әзілдерімен танымал болды, олар "Йогизмдер" деп аталды. Бұл әдетте айқын тавтология немесе қайшылық түрінде кездесетін, бірақ көбінесе жасырын әзіл мен терең ойға толы болды. Аллен Барра оларды "нағыз кантри әндері мен Джон Уэйн фильмдері сияқты, шындықты тез ашатын, қайнатылған даналықтың шағын бөліктері" деп сипаттады.

Мысалдар

"Бұл аяқталмайынша аяқталмайды". 1973 жылдың шілдесінде Метс командасы Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында Чикаго Кабстан 9½ ойынға қалып қойды. Олар дивизиондық титулды жеңіп алып, әлем чемпионатына жолдама алды. Осы сөздер Ленни Кравицтің "It Ain't Over 'til It's Over" әніне шабыттандырды. Көпшілік бұл сөзді Берраға жатқызғанымен, оның өмірінен жасалған фильмнің атауы болғанымен, ол оны бірінші рет айтты дегенге күмән бар. "Бұл дежавю қайта-қайта болып тұрады". Берра бұл сөзді Микки Мантл мен Роджер Марис 1960 жылдардың басында "Янкилер" командасының ойындарында қатарынан екі рет хоум-ран соққанда көріп, осыдан туындағанын айтты. "Болашақты болжау қиын, әсіресе болашақ туралы". "Бес теңге бұрынғыдай құнға ие емес". "Егер оны ұстануға шамаң жетпесе, одан көшірме". "Ойынның 90 пайызы – психологиялық тұрғыдан". (Кейде былай да айтылады: "Бейсболдың 90 пайызы – ақыл-ой, ал қалған жартысы – физикалық күш"). Берраға жиі дұрыс емес атрибуцияланатын "Қалың әйел ән айтқанша ойын бітпейді" деген сөзді алғаш 1976 жылы Техас Тех университетінің спорт ақпарат директоры Ральф Карпентер айтқан. 1998 жылы New York Times газетінің тілшісі осы цитата туралы сұрағанда, Берра: "Бұл мен ешқашан айтпаған сөздердің бірі" деді. Берра Yoo Hoo, Visa, Pringles, Stove Top stuffing, Aflac, Camel темекісі, Ballantine Beer, Kraft итальяндық салат соусы, Prest O Lite батареялары, Wheaties, Shelby велосипедтері, Diamond Chemicals, Spencer Chemicals, AMF Bowling, Miller Lite, Kinney Shoes, Pepsi, Jockey іш киімдері, сағаттар, апельсин шырыны, аяқ киімге арналған дезодорант және мысық азы сияқты өнімдер мен компаниялардың жарнамаларында пайда болды. "Йоги аю" мультфильмінің кейіпкері алғаш рет 1958 жылы пайда болды. Оның аты Берраның атына өте ұқсас болғандықтан, ол Ханна Барбераға сотқа жүгінуді ойлады, бірақ Ханна Барбера бұл ұқсастық кездейсоқтық екенін мәлімдеді. Берраның Associated Press агенттігіндегі некрологында Йоги аюдың қайтыс болғаны туралы жазылған.