Кіріспе
Британдық дәрігер, сол аттас австралиялық регби лигасының ойыншысы. Джон Мадж (1721 – 26 наурыз 1793) – британдық дәрігер және телескоптардың айналарын әуесқойша жасаған адам. Ол 1777 жылы телескоптарды шағылыстыру туралы мақаласы үшін Копли медалін жеңіп алды.
the Australian rugby league footballer of the same name
John Mudge (1721 – 26 March 1793) was a British physician and amateur creator of telescope mirrors. He won the Copley Medal in 1777 for a paper on reflecting telescopes.
Өмір
Ол рухани Захария Мадждың төртінші және кіші ұлы, оның бірінші әйелі Мэри Фокс болды және Девон қаласындағы Бидфордта дүниеге келді. Ол Бидфорд және Плимптон гимназияларында білім алды, ал медицинаны Плимут ауруханасында оқыды. Маджға Лондонға барып, өзін сынап көру үшін бірнеше шақырулар жасалды. Бірақ ол Плимут қаласында қалуды жөн көрді, онда ол өмірінің соңына дейін алдымен хирург, ал 1784 жылдан кейін Абердиндегі Король колледжінен медицина докторы (M. D.) дәрежесін алғаннан кейін дәрігер болып жұмыс істеді. Мадж сэр Джошуа Рейнольдстың отбасымен достық байланыс орнатты, ал 1762 жылы Сэмюэл Джонсон Рейнольдспен бірге Плимутқа келгенде, Джонсон оның досы болды және Маджға дәрігер ретінде кеңес алды. Тағы бір жақын досы Джон Смитон болды. Мадждың басқа да жақтастары мен қонақтары астроном Джеймс Фергюсон және Джеймс Норткотт болды, ол бастапқыда химиягердің көмекшісі болған және Рейнольдстың студиясындағы қызметіне Мадждың көмегімен ие болды.
Телескоптар
1777 жылғы 29 мамырда Мадж Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды, және сол жылы «Телескоптарды шағылыстыру үшін металдардың ең жақсы құрамын жасау туралы нұсқаулар; сондай-ақ, үлкен айнаны дұрыс параболалық қисыққа келтіру үшін ұнтақтау, жылтырату және өңдеу процесінің сипаттамасы» үшін Копли медалімен марапатталды, бұл еңбек автордың өзі қоғамға ұсынған және «Философиялық мәмілелерде» (1777, lxvii. 296) жарияланған болатын. «Нұсқаулар» Бойер (Лондон, 1778) тарапынан жеке басылым түрінде де шығарылды. Президент Сэр Джон Прингл марапатты табыс еткенде, Исаак Ньютон параболалық айналарды жасауда механикалық құрылғылардың рөлін болжағанын атап өтті. Ол бос уақытының көп бөлігін телескоптар жасаумен айналысты. Ол екі жүз есе үлкейтуге ие екі үлкен телескоп жасады; олардың біреуін Ханс Мориц фон Брюльге сыйлады, ол Гота обсерваториясына өтті, ал екіншісі оның ұлы Уильям Маджге қалды.
Медициналық жұмыстар
1777 жылы ол Ричард Мид және басқалардың бұрынғы еңбектерінен озыс болатын шешек туралы еңбек жариялады. 1778 жылы ол «Жақында пайда болған қақырысты жөтелге тиімді және жылдам ем» деген еңбегін, емдік ингалятордың суретімен бірге жариялады, ол кеңінен қабылдауға ие болды. Ол сондай-ақ бірнеше шағын медициналық еңбектер жазды.
Отбасы
Мадж үш рет үйленген және он баласы болған. Бірінші әйелі Мэри Бултиелден сегіз баласы туған. Оның екінші әйелі Джейн 1766 жылдың 3 ақпанында Сент-Эндрюде жерленді. Ол үшінші рет 1767 жылдың 29 мамырында Елизавета Гарретке үйленді, ол одан кейін 1808 жылы 72 жасында қайтыс болды. Оның ұлдарының арасында Уильям Мэдж (екінші әйелінен) және Закари Мэдж (үшінші әйелінен) болды.