Кіріспе

Teijin Aramid-тің жоғары берікті параарамид талшығы үшін сауда белгісі. Twaron (Teijin Aramid-тің тауарлық атауы) – параарамид. Бұл 1970 жылдардың басында голланд компаниясы Akzo Nobel-дің Enka BV бөлімшесі, кейіннен Akzo Industrial Fibers әзірлеген, жоғары температураға төзімді және берік синтетикалық талшық. Параарамид талшығының зерттеу атауы бастапқыда Fiber X болған, бірақ одан кейін Arenka деп аталды. Голланд параарамид талшығы DuPont-тің Kevlar-ынан аздап кейін жасалса да, Akzo компаниясындағы 1970 жылдардағы қаржылық қиындықтарға байланысты Twaron коммерциялық өнім ретінде Kevlar-дан әлдеқайда кешірек таныстырылды.

Полимерлік препарат

Тварон – п-фенилентерефталамид (PpPTA), AABB параполиарамидінің ең қарапайым түрі. PpPTA – п-фенилендиамин (PPD) және терефталоил дихлоридінің (TDC) өнімі. Ароматты полимерді еріту үшін Twaron N-метилпирролидон (NMP) ко-еріткішін және амидтік топтардың сутекті байланыстарын бұзу үшін иондық компонентті (кальций хлориді CaCl2) пайдаланды. Бұл нақты процесті 1974 жылы Арнемдегі AKZO зертханасында Лео Фоллбрахт, Тюн Вейерман (Лео Фоллбрахттың ассистенты) және Вим Энгельхардтан (практикант, өсіп келе жатқан полимерді мүмкіндігінше ұзақ уақыт ерітіндіде ұстауға жарамды еріткіш ретінде NMP-ні тапқан; сондай-ақ, жеткілікті ұзын полимер тізбектерін алу үшін PPD және TDC-нің жоғары жылдамдықта араластырылуы қажет екенін анықтаған) тұратын команда ойлап тапты. Жаңадан ашылған процестің патенті AKZO (Fibre X) мен DuPont (Fibre B) арасында патенттік соғысқа әкелді, себебі DuPont бастапқыда канцерогенді HMPT (гексаметилфосфорамид) қолданған. Ауқымды зерттеулерге қарамастан, DuPont қазір өздерінің Kevlar өндірісінде AKZO патентін қолданып, қауіпсіздігі жоғары NMP-ні пайдаланады.

Орау

Delfzijl қаласында Twaron полимерін өндіргеннен кейін полимер Emmen қаласына жеткізіледі, онда ерітілген полимерді сұйық химиялық қоспадан қатты талшыққа айналдыру арқылы талшықтар өндіріледі. PPTA-ны иіруге арналған полимерлік еріткіш әдетте 100% сусыз (суы жоқ) күкірт қышқылынан (H2SO4) тұрады. Полимерді еріту үшін ұнтақ күйіндегі мұздатылған күкірт қышқылын ұнтақ күйіндегі полимермен араластырып, қоспаны бірте-бірте қыздыру қажет. Бұл процесс, DuPont процесінен гөрі қиынрақ, Анри Ламмерс ойлап тапты және AKZO патенттеді.