Кіріспе

Америкалық актриса (1923–1965)

Линда Дарнелл (туған аты Монетта Элойза Дарнелл; 16 қазан 1923 – 10 сәуір 1965) – американдық актриса. Дарнелл бала кезінен модельдікпен айналысып, кейін театр мен кинода актерлік өнерге көшті. Анасының ынтасымен 1939 жылы алғашқы фильміне түсті және 1940 жылдары 20th Century Fox компаниясының жоғары бюджетті фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнады. Ол Тайрон Пауэрмен бірге оқиғалы фильмдерде түсті және «Мәңгілік янтарь» (1947) фильміндегі рөлінен кейін басты рөлдерде ойнайтын мансапты қалыптастырды. «Сенімсіздікпен» (1948) және «Үш әйелге хат» (1949) фильмдеріндегі жұмысы үшін сыншылардың жоғары бағасын алды.

Ерте өмір

Дарнелл Техас штатының Даллас қаласында пошта кызметкері Кальвин Рой Дарнелл мен бұрынғы Маргарет "Жеміш" Браунның төрт баласының бірі (анасының бұрынғы некеден туған екі баласын есептемегенде) дүниеге келді. Оның анасының әжесінің бірі чероки тайпасынан шыққан. Әлдеқашан кішкентай кезінен бастап, анасы Перлдің Дарнеллді ойын-сауық индустриясында дамытуға зор жоспарлары болды. Ол Линданың актриса бола алатын жалғыз баласы екеніне сенді және басқа балаларының тәрбиесіне көңіл бөлмеді. Аға-інілерінің айтуынша, Дарнелл назар орталығында болуды ұнатты және анасының арманын бөлісті. 11 жасында модель болды, ал 13 жасында сахнада өнер көрсетті. Ол бастапқыда үй бюджетіне ақша табу үшін модельдікпен айналысты. Оның құрбыларымен ортақ тілі көп болған жоқ, көбінесе жасөсперлік шағында үйінде анасының жетекшілігімен жұмыс істеді. 1939 жылдың сәуірінде түсірілім басталғанда, ол өзінің алғашқы фильмі "Әйелдерге арналған қонақ үй" (1939) фильмінде ойнады, газеттер оны Голливудтың жаңа жұлдызы деп жариялады. "Әйелдерге арналған қонақ үй" фильмін түсіріп жүрген кезінде Дарнелл 1939 жылдың маусымында Генри Фонда мен Клодетт Колбертпен бірге "Мохок бойындағы барабан" (1939) фильміне шақырылды. Бірақ кейіннен оны рөлі жеткілікті маңызды емес деп есептеген студия ауыстырды. "Әйелдерге арналған қонақ үй" фильмінің маусымға дейін жалғасқан түсірілімі кезінде берген сұхбатында Дарнелл кино өнерінің оның күткендей болмайтынын мойындады: "Мен шынымен қиын жұмыс екенін біліп жатырмын. Далластағы үйімде аулаға жатып, Голливудтағы экран жұлдыздарының қандай керемет уақыт өткізері туралы армандар едім, бірақ соңғы екі ай мені басқаша оқытты". Тағы бір сыншы былай деп жазды: "Кішкентай Линда ғажайып келбетті ғана емес, сонымен қатар керемет актриса". "Лайф" журналы Дарнеллдің жасы 22-де екенін және "Голливудтағы ең әдемі бойлы қыз" екенін мәлімдеді. Фильмнің түсірілімінен кейін ол 1939 жылдың желтоқсанында "Жұлдызды шаң" драмалық комедиясына тартылды. Фильм "жылдар ішіндегі ең жаңа идеялардың" бірі деп танылды және "Голливудтың ең сүйкімді және тартымды жұлдызы" атанған Дарнеллдің танымалдығын арттырды. "Variety" журналы: "Дарнелл мырза жастық шақтағы сүйкімділігімен және мінезімен студияның оны дамытуға жасаған күш-жігерін растайды" деп жазды. Фильмнің режиссері Генри Хатауэй кейінірек Дарнелл туралы аз ғана естеліктерді сақтап қалды, бірақ "одан да мейірімді қыз болған емес" екенін еске алды. 1940 жылдың жазында Дарнелл "Зорроның белгісі" (1940) фильмінде жұмыс істей бастады, онда ол тағы да Пауэрдің сүйіктісі рөлінде ойнады, бұл рөлге бұрын Энн Бакстер қарастырылған болатын. "Қан мен құм" фильмінен кейін ол Клодетт Колбертпен бірге "Күнді еске ал" (1941) фильмінде түсуге дайындалды, бірақ ақырында басқа актриса таңдалды. Занук оның рөлін алуын талап етті, бірақ 12 күн түсірілімнен кейін Энн Ратерфорд ауыстырды. Баспасөз "Линда Дарнелл мен "Twenty Century Fox" қазіргі уақытта жақсы қарым-қатынаста емес" деп хабарлады. Джозеф Л. Манкевичтің талап етуімен. Ол фильм жобасын асыға күткен, өйткені бұл оның ең маңызды жұмысы болады деп сенген.

Жаңадан сәттілік

1946 жылы Дарнелл сол кезде әдепсіз деп айыпталған, бестселлер болған тарихи роман негізінде түсірілген «Мәңгілік Амбер» фильміндегі басты рөлді жеңіп алды. Амбер кейіпкерінің аты шашының түсіне байланысты қойылған, және бұл – Дарнеллдің (әдетте қою шашы мен латындық сырт келбетімен таныс) қызыл шашты актриса ретінде түскен жалғыз ірі фильмі. Бұл фильм Fox студиясының осы уақытқа дейін түсірген ең қымбат жобасы болды, ал сол кездегі жарнамалар осы романды «Желмен бірге кеткендермен» салыстырды. Дарнелл 1946 жылдың шілде айында британдық актриса Пегги Камминстің орнына 350 000 доллар төлеу арқылы келді. Дарнелл келгенге дейін өндіріс шығындарына 1 миллион доллар жұмсалғандықтан, фильмтің қаржылық сәтті болуы үшін үлкен қысым болды. Оның таңдалуы – басты рөлдерді күшейту мақсатымен жүргізілген науқанның нәтижесі болды. Дарнелл фильмге деген көрермендердің реакциясына көңілі толмады, ол оған күткен танымалдылықты әкелмеді. Ол түсірілім кестесін бұзуға себеп болды, себебі түсірілімнің бесінші күні оның мансабындағы табысына көмектескен Иван Канның қайтыс болғанын естіді. «Леди төлейді» фильмінен кейін Дарнелл 1952 жылғы «Сабанда аралы» фильмінің басты рөліне ие болды, ол 1951 жылдың соңында Ямайкада түсірілді. Сол жерде Дарнелл ауырып, бірнеше апта карантинде болды. Оның шарты бойынша студия үшін жылына бір фильм түсіруге міндетті болғандықтан, ол 1952 жылдың наурыз айында 20th Century Fox студиясына келді және «Ұйықтаусыз түн» (Night Without Sleep) нуар фильміне түсірілді. Ол өзінің келісімшартының осы бөлігін орындаған жалғыз рет болды, бірақ 1952 жылдың қыркүйегінде келісімшарттан босатылды. Бұл жаңалық Дарнеллді бастапқыда қуантты, өйткені ол Еуропадағы кино мансабына толыққанды назар аударуға мүмкіндік алды. Бірақ ол келісімшарт арқылы қамтамасыз етілген мүмкіндіктер мен қорғаныстың жоғалғанын тез түсінді және 20th Century Fox пен Zanuck-ке ашуланып қалды:
«Егер сіз жылдар бойы аптасына 4000-тен 5000 долларға дейін табатын болсаңыз. Кенеттен жұмыстан босатылып, ешкім сіздің бұрынғы жалақыңызға жақын жалақымен жұмысқа алмаса. Мен басқа студиялардан ұсыныстар келеді деп ойладым, бірақ көп емес. Мен киножұлдыз болуды ғана білемін. Бұл бизнесте мәңгі өмір сүруді ешкім күтпейді. Студия ерте не кеш сізді босататынын білесіз. Бірақ жиырма тоғыз жасында зейнетке шығуды кім қалайды?» (Ол бірнеше айдан кейін қайтыс болған кезде тағы бір спектакльге дайындалып жатқан еді.)

Жеке өмір

Дарнелл Голливудқа келгенде кәмелетке толмағандықтан, түсірілім алаңында оқытылды. Ол Sunset орта мектебінің бітіру салтанатына қатысуды жоспарлаған, бірақ одан шеттетіліп, 1941 жылы University High School мектебін бітірді. Бұл хабар жалған екені анықталды, содан кейін Дарнелл «кино әлемінің ең ізделісті қызы» ретінде танылды. «Отыз екі жасымда айнада өзгерістерді көремін, бірақ уақыттың салдары енді мені қорқытпайды. Маған айтуынша, сыртқы сұлулық жоғалғанда, нағыз әйел пайда болады. Менің жалғыз өкінішім – оны ертерек бастамағаным, мен сұлу болғаным үшін көп жылдар босқа кетті». Бірақ ол біршама уақыт емделіп, қалпына келді. 1963 жылы Дарнелл Робертсоннан сотта ажырасып, үшінші күйеуін поляк актрисасының баласының әкесі деп айыптады. Оған 1964 жылдың 15 шілдесіне дейін ай сайын 350 доллар, ал 1967 жылдың 15 қыркүйегіне дейін 250 доллар алимент төленуі уәделенді. Ол бұрынғы хатшысы мен оның қызының үйінде тұрып, агентінен үш фильмге түсу туралы ұсыныстар алған еді. Өрт қонақ бөлмеден басталып, үйдің екінші қабатындағы ыстық пен түтіннен оралған еді. Әйелдер хатшының қызын екінші қабаттан секіруге көндірді. Қызы секіргеннен кейін Дарнеллдің хатшысы терезе алдында көмекке шақырып тұрды. Ол Дарнеллдің қайда кеткенін білмей, өрт сөндірушілерге оны терезеден құтқаруды талап етті. Дарнелл жанған қонақ бөлмедегі диванның жанынан табылған күйі Чикаго қаласындағы Cook County ауруханасының күйік бөліміне жеткізілді, денесінің 80 пайызы күйген еді. Ол қайтыс болғаннан кейін, өзін Дарнеллдің никелі күйеуі деп таныстырған ер адам оның денесін анықтады. Сот сараптамасы бойынша Дарнеллдің өлімі апатты жағдайға байланысты болды, өрт қонақ бөлмедегі диванның ішінде немесе жанында пайда болды және салмақтық темекі шегуден туындады; екеуі де темекі шегуші еді.

Тану

Дарнеллдің Голливудтың Атақ-даңқ аллеясының «Кино» бөлімінде 1631 Vine Street мекенжайында жұлдызы бар.