Канаданың Ұлттық академиясы – өнер, гуманитарлық ғылымдар мен ғылымды дамытуға бағытталған ең беделді ұйым. Зерттеулерді қолдау, ғылыми жетістіктерді тану.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канаданың ұлттық академиясы
National academy of Canada
Канаданың Корольдік қоғамы (RSC; , SRC), сондай-ақ Канаданың өнер, гуманитарлық ғылымдар және ғылым академиялары (фр. Académies des arts, des lettres et des sciences du Canada) – Канаданың ең беделді ғалымдары, гуманитарлық сала өкілдері, ғалымдары мен суретшілердің ұлттық, екі тілді кеңесі. RSC-нің басты мақсаты – өнер, гуманитарлық ғылымдар және ғылым салаларындағы білім мен зерттеуді дамыту. RSC – Канаданың ұлттық академиясы болып табылады және Канаданың ғылыми зерттеулерін және екі ресми тілдегі ғылыми жетістіктерін насихаттау, академиялық және көркемдік жетістіктерді мойындау, сондай-ақ үкіметтерге, үкіметтік емес ұйымдарға және канадалықтарға қоғамдық маңызы бар мәселелер бойынша кеңес беру үшін құрылған.
The Royal Society of Canada (RSC; , SRC), also known as the Academies of Arts, Humanities, and Sciences of Canada (French: Académies des arts, des lettres et des sciences du Canada), is the senior national, bilingual council of distinguished Canadian scholars, humanists, scientists, and artists. The primary objective of the RSC is to promote learning and research in the arts, the humanities, and the sciences. The RSC is Canada's national academy and exists to promote Canadian research and scholarly accomplishment in both official languages; to recognize academic and artistic excellence; and to advise governments, non governmental organizations, and Canadians on matters of public interest.
Тарих
1870-ші жылдардың соңында Канаданың генерал-губернаторы Джон Кэмпбелл, Лорн маркизі, Канаданың ұлттық ғылыми зерттеулер мен дамуды ілгерілету үшін мәдени институттың қажеттігін анықтады. Осы уақыттан бастап, басшылық қызметін атқаратын генерал-губернаторлар Қоғамның істеріне қатысып келді. 1882 жылы Лорн лордының жеке қамқорлығымен Канада Корольдік қоғамы құрылды. Бір жыл өткен соң, 1883 жылы, Қоғам Канада Парламентінің заңымен тіркелді. Құрылғаннан бастап 1900 жылдардың басына дейін РСК құрылымы Лондон Корольдік қоғамының үлгісін еліктеді, бірақ Франция институтында кездесетін әдебиет және басқа да маңызды элементтер қосылды. Олардың әріптестері сияқты, РСК-ға мүшелік шектеулі және сайлау арқылы жүзеге асырылды. Бастапқыда РСК төрт бөлімге бөлінді, әр бөлімінде 20 стипендиат болды. Бұл бөлімдер: француз әдебиеті, тарихы және археологиясы; ағылшын әдебиеті, тарихы және археологиясы; математикалық, физикалық және химиялық ғылымдар; геологиялық және биологиялық ғылымдар. РСК-ның негізін қалаушылардың арасында әлемдік стандартты уақыт жүйесін жасаған Сэндфорд Флеминг және өз заманының ең көрнекті дәрігерлерінің бірі Уильям Ослер болды. РСК мүшелеріне үміткерлерді Макгилл университетінің директоры Джон Уильям Доусон және Квебек провинциясының бұрынғы премьер-министрі Пьер Шовеу басқарған комиссия ұсынды. Осы екі адам Қоғамның бірінші және екінші президенттері болды. Канадалық ғылыми ізденістер мен зерттеулердің өсуімен бірге РСК да кеңейді. Үш онжылдық ішінде РСК стипендиаттарының саны екі есеге артты. Бірнеше реструктуризация кезеңдерінен кейін РСК қазіргі заманғы ұйымдық құрылымын қалыптастырды. 2010 жылы генерал-губернатор Дэвид Джонстон Қоғамның құрметті стипендиаты болып сайланды.
In the late 1870s, the Governor General of Canada, John Campbell, Marquis of Lorne, determined that Canada required a cultural institution to promote national scientific research and development. Since that time, succeeding governors general have remained involved with the affairs of the Society. In 1882, the Royal Society of Canada was founded with the personal patronage of Lord Lorne. A year later, in 1883, the Society was incorporated by an act of the Parliament of Canada. From its founding until the early 1900s, the structure of the RSC imitated the model of the Royal Society of London, but with the important addition of literature and other elements found in the Institut de France. Like their counterparts, membership to the RSC was limited and by election. Initially, the RSC was divided into four sections, each of 20 Fellows. These sections were: French literature, history, and archaeology; English literature, history, and archaeology; mathematical, physical and chemical sciences; and geological and biological sciences. The founding fellows of the RSC included Sandford Fleming, the originator of the world system of Standard Time, and William Osler, one of the greatest physicians of his time. The fellows of the RSC were nominated by a committee directed by the Principal of McGill University, John William Dawson, and by the former Premier of Quebec, Pierre Chauveau. These two men served as the first and second presidents of the Society. As Canadian scholarship and research increased, the RSC also grew. Within three decades, the fellowship of the RSC doubled in number. After several phases of restructuring, the RSC evolved its contemporary organization. In 2010, Governor General David Johnston was elected as an honorary fellow of the Society.
Ұйымдастыру және мақсат
Канада Корольдік қоғамы қазіргі уақытта 2000-нан астам мүшеден тұрады: өнер, гуманитарлық ғылымдар және табиғат ғылымдары салаларында, сондай-ақ Канаданың қоғамдық өміріне үлес қосқан, білімнің барлық салаларынан ерлер мен әйелдер. Қазіргі уақытта мүшелік төрт санатқа бөлінеді: тұрақты сайланған мүшелер, арнайы сайланған мүшелер, шетелдік мүшелер және құрметті мүшелер. Жыл сайын шамамен 80 адам мүшелікке сайланады. Бұл топқа бөлімдер ұсынған шамамен 75 тұрақты сайланған мүше, ең көп дегенде алты арнайы сайланған мүше, ең көп дегенде төрт шетелдік мүше және ең көп дегенде бір құрметті мүше кіреді. Қоғамға қабылданғаннан кейін ағылшын тілді мүшелер FRSC (Канада Корольдік қоғамының мүшесі) әріптерін пайдалана алады, ал франкофон мүшелер MSRC (membre de la Société royale du Canada) әріптерін пайдалана алады. RSC үш екі тілді академиядан тұрады, олар ғылыми пәндер мен көркемдік салалардың кең ауқымын қамтиды. I академия – өнер және гуманитарлық ғылымдар академиясы. I академияның үш бөлімі бар: ағылшын тіліндегі бөлім, гуманитарлық ғылымдар; франкофондық бөлім, әдебиет және гуманитарлық ғылымдар; және сәулет, көркем әдебиет және басқа да өнер салаларын қамтитын екі тілді өнер бөлімі. II академия – Әлеуметтік ғылымдар академиясы. II академияның екі бөлімі бар: ағылшын тіліндегі бөлім, әлеуметтік ғылымдар; және франкофондық бөлім, әлеуметтік ғылымдар. III академия – Ғылым академиясы. III академияның төрт екі тілді бөлімі бар: қолданбалы ғылымдар және инженерия; Жер, мұхит және атмосфера ғылымдары; тіршілік ғылымдары; және математикалық және физикалық ғылымдар. Қоғам мүшелерінің алуан түрлі білімін жұртшылыққа таратуға бағытталған. Мүшелер канадалықтар үшін маңызды мәселелерді бағалауға және сарапшылар тобының есептері арқылы мемлекеттік саясат мәселелері бойынша үкіметке тәуелсіз сарапшылық кеңес беруге дайын.
The Royal Society of Canada currently consists of more than 2,000 fellows: men and women from all branches of learning who have made contributions in the arts, the humanities, and the sciences, as well as in Canadian public life. Presently, the fellowship comprises four categories: regularly elected fellows, specially elected fellows, foreign fellows, and honorary fellows. Each year, approximately 80 people are elected to the fellowship. This cohort includes approximately 75 regularly elected fellows recommended by the divisions, as many as six specially elected fellows, as many as four foreign fellows, and a maximum of one honorary fellow. Once inducted into the Society, anglophone fellows may use the post nominal letters FRSC (fellow of the Royal Society of Canada) and francophone fellows may use MSRC (membre de la Société royale du Canada). The RSC is composed of three bilingual academies, including a broad range of scholarly disciplines and artistic fields. Academy I is the Academy of Arts and Humanities. There are three divisions of Academy I: an anglophone division, humanities; a francophone division, letters and humanities; and a bilingual division for the arts, embracing architecture, creative writing, and other arts. Academy II is the Academy of Social Sciences. There are two divisions of Academy II: an anglophone division, social sciences; and a francophone division, social sciences. Academy III is the Academy of Science. There are four bilingual divisions of Academy III: Applied sciences and engineering; Earth, ocean, and atmospheric sciences; life sciences; and mathematical and physical sciences. The Society is dedicated to making its members’ varied knowledge available to the public. Members are available to assess issues of presumed value to Canadians and provide independent expert advice, notably to government on matters of public policy through its program of expert panel reports.
Жаңа ғалымдар, суретшілер және ғалымдар колледжі
Жаңа ғалымдар, суретшілер және ғалымдар колледжі 2014 жылы Канаданың болашақ зиялы көшбасшыларын ілгерілету мақсатында құрылды. Ол әр жыл сайын 80-100 мүшені сайлайды, олар мансабының басында жоғары нәтижелер көрсеткен. Колледж мүшелері сайлану кезінде соңғы 15 жылдың ішінде PhD немесе оған баламалы ғылыми дәреже алған болуы керек. Колледжге үміткерлерді ұсыну рәсімі РСК мүшелерін ұсыну тәртібімен ұқсас.
The College of New Scholars, Artists, and Scientists of the RSC was established in 2014 to represent emerging generation of intellectual leaders in Canada. It elects 80–100 members each year, who showed high level of accomplishments at the early stage of their careers. At the time of election, members of the College must have received a PhD or equivalent degree within the past 15 years. Nomination of candidates for the College follows a similar procedures as nomination for the fellows of RSC.
Институционалдық мүшелер
ҚРК 2004 жылы Институционалдық мүшелік (IM) бағдарламасын ресми түрде бастады. Бағдарламаның мақсаты – Қоғамның Канада университеттерімен бірлесіп бағдарламаларын дамытуға және университеттерге Қоғамның стратегиялық ұйымдастыруы мен басқаруына ресми және тікелей үлес қосуға мүмкіндік беретін механизм құру болды. Осы жақын қарым-қатынас Канаданың барлық университеттерінен жаңа мүшелерді ұсынуды жеңілдетеді және Қоғамға Канаданың барлық көлемдегі мекемелерде ғылыми қызметтерді демеулеуге мүмкіндік береді. Қазіргі таңда 46 университет және Канаданың Ұлттық зерттеу кеңесі Қоғамның институционалдық мүшелері болып табылады.
The RSC officially began the Institutional Member (IM) Program in 2004. The goal was to provide a mechanism by which the Society could develop its programs in conjunction with Canadian universities and by which universities could have formal and direct input into the strategic organization and governance of the Society. This closer relationship facilitates the nomination of new fellows from all Canadian universities and provides a means for the Society to sponsor scholarly activities at institutions of all sizes across Canada. Presently, 46 universities and the National Research Council of Canada are institutional members of the Society.
Медальдар мен марапаттар
RSC ғылыми зерттеу және инновациялық саладағы ерекше жетістіктерді медальдар мен сыйлықтармен марапаттайды. Қоғамның жиырма наградасы жыл сайын немесе екі жылда бір рет табыс етіледі және медальдар немесе сертификаттардан тұрады, олардың кейбіреулері ақшалай сыйлықтармен толықтырылады. Бұл наградалар келесідей:
The RSC recognizes notable achievements in research and innovation by awarding medals and prizes. Twenty Society awards are offered on an annual or biennial basis and consist of either medals or certificates, some of them with cash prizes. These awards are as follows:
Гендерлік зерттеулердегі Урсула Франклин сыйлығы: "Гендерлік мәселелерді түсінуді дамытуға гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдарға қосқан маңызды үлесі үшін" канадалық ғалымға беріледі. Үміткердің лайықты болуы жағдайында, ол екі жылда бір рет табыс етіледі. Жер ғылымдары саласындағы жарияланымдар, оқыту және зерттеулер үшін, осы тақырыпты жұртшылықтың түсінуіне және бағалауына ерекше үлес қосқан Банкрофт сыйлығы. RSC мақсатына ерекше үлес қосқан жеке тұлғалар мен ұйымдарды құрметтеу және халықаралық ұйымдармен байланыстарын нығайту үшін Жүз жылдық мерейтойлық медаль. Астрономия, химия, математика, физика немесе осымен байланысты ғылымдар саласындағы ерекше зерттеулер үшін Генри Маршалл Тори медалі. Әлеуметтік ғылымдар әдебиетіне, соның ішінде адам географиясы мен әлеуметтік психологияға ерекше және тұрақты үлес қосқандығы үшін Иннис Герин медалі. Дж.Б.Тиррелл тарихи медалі – Канада тарихындағы ерекше еңбегі үшін. Математиканың кез келген саласындағы ерекше зерттеулер үшін Джон Л. Синг сыйлығы. Ағылшын немесе француз тілдерінде жазылған, шығармашылық немесе сындық әдебиеттегі ерекше маңызға ие және көрнекті еңбегі үшін Лорн Пирс медалі. Канадалық тақырыптарды қарастыратын сындық әдебиет, бірдей құндылықтағы, бірақ Канадалық тақырыптарды қарастырмайтын сындық әдебиетке қарағанда басымдыққа ие. Экологиялық проблемалардың ғылыми аспектілерін шешуге немесе ғылыми тәсілдер арқылы жер, атмосфера және су объектілерінің экологиялық жағдайын жақсартуға қосқан маңызды үлесі үшін Мирослав Романовский медалі. Гуманитарлық ғылымдардағы білімге ерекше үлес қосқандығы үшін Пьер Шово медалі, бірақ Канада әдебиеті мен Канада тарихы ескерілмейді. Химия саласындағы ерекше зерттеулері үшін Рутерфорд естелік медалі. Физика саласындағы ерекше зерттеулері үшін Рутерфорд естелік медалі. RSC-ге қызығушылық тудыратын екі сала бойынша немесе пәнаралық зерттеулерде маңызды және тұрақты үлес қосқандығы үшін Сэр Джон Уильям Доусон медалі. Докторантурадан кейінгі ғылыми мансапқа қадам басқан әйелдің жоғары академиялық жетістіктері үшін Элис Уилсон сыйлығы. Флавель медалі – соңғы 10 жылда биология ғылымына ерекше үлес қосқан немесе бұрынғы ерекше үлеске маңызды қосымша жасағандығы үшін табыс етіледі. Медициналық ғылымдардың кез келген саласындағы маңызды және тұрақты зерттеулері үшін МакЛофлин медалі. Канададағы студенттер мен көпшілікке ғылымды насихаттау және таратудағы ерекше қабілеті үшін МакНил медалі. Жер ғылымдарының кез келген саласындағы ерекше зерттеулері үшін Уиллет Г. Миллер медалі. Канада мен Германия арасындағы академиялық ынтымақтастықты дамытуға арналған Конрад Аденауэр зерттеу сыйлығы, ғалымның барлық академиялық жетістіктерін құрметтеу үшін табыс етіледі. EJLB CIHR Майкл Смит нейробиология және психикалық денсаулық саласындағы төрағасы, бұл Канаданың университеттеріне немесе денсаулық сақтау зерттеу институттарына нейробиология және психикалық денсаулық саласындағы ірі ғалымдарды Канадаға тартуға мүмкіндік береді. Оны EJLB Foundation, Canadian Institutes of Health Research (CIHR), CIHR Neurosciences, Mental Health and Addiction Institute (INMHA) және RSC бірлесіп табыс етеді.
Ursula Franklin Award in Gender Studies: Awarded to a Canadian scholar for "significant contributions [ ] in the humanities and social sciences to furthering our understanding of issues concerning gender." It is awarded biannually, given there is a suitable candidate. Bancroft Award for publication, instruction, and research in the earth sciences that have conspicuously contributed to public understanding and appreciation of the subject. Centenary Medal to honour individuals and organizations that have made outstanding contributions to the object of the RSC and to recognize links to international organizations. Henry Marshall Tory Medal for outstanding research in a branch of astronomy, chemistry, mathematics, physics, or an allied science. Innis Gérin Medal for a distinguished and sustained contribution to the literature of the social sciences including human geography and social psychology. J. B. Tyrrell Historical Medal for outstanding work in the history of Canada. John L. Synge Award for outstanding research in any mathematical topic. Lorne Pierce Medal for an achievement of special significance and conspicuous merit in imaginative or critical literature, written in either English or French. Critical literature dealing with Canadian subjects is given priority over critical literature of equal merit that does not deal with Canadian subjects. Miroslaw Romanowski Medal for significant contributions to the resolution of scientific aspects of environmental problems or for important improvements to the quality of an ecosystem in all aspects—terrestrial, atmospheric, and aqueous—brought about by scientific means. Pierre Chauveau Medal for a distinguished contribution to knowledge in the humanities, other than Canadian literature and Canadian history. Rutherford Memorial Medal for outstanding research in chemistry. Rutherford Memorial Medal for outstanding research in physics. Sir John William Dawson Medal for important and sustained contributions in two domains of interest to RSC or in interdisciplinary research. The Alice Wilson Award for outstanding academic qualifications of a woman who is entering a career in scholarship or research at the postdoctoral level. The Flavelle Medal is awarded for an outstanding contribution to biological science during the preceding 10 years or for significant additions to a previous outstanding contribution to biological science. The McLaughlin Medal for important research of sustained excellence in any branch of medical sciences. The McNeil Medal for outstanding ability to promote and communicate science to students and to the public within Canada. Willet G. Miller Medal for outstanding research in any of the earth sciences. The Konrad Adenauer Research Award for the promotion of academic collaboration between Canada and Germany, presented to honour the scholar's entire academic record. The EJLB CIHR Michael Smith Chair in Neurosciences and Mental Health, which allows a Canadian university or health research institute to attract a major scientist of neurosciences and mental health to Canada. It is offered by the EJLB Foundation, the Canadian Institutes of Health Research (CIHR), the CIHR Institute of Neurosciences, Mental Health and Addiction (INMHA), and the RSC.