Кіріспе
Гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдардың ұлттық академиясы.
Британдық академия – тарихи, философиялық және филологиялық зерттеулерді дамыту мақсатында құрылған Ұлыбританияның гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар жөніндегі ұлттық академиясы. Ол 1902 жылы құрылды және сол жылы корольдік жарғысын алды. Бүгінде академия – гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдардың барлық салаларын қамтитын 1000-нан астам жетекші ғалымдардың қауымдастығы, сонымен қатар Ұлыбритания бойынша ғылыми-зерттеу жобаларын қаржыландыратын мекеме. Академия – өздігінен басқарылатын және тәуелсіз тіркелген қайырымдылық ұйымы, ол Лондондағы 10–11 Карлтон Хаус Террасасында орналасқан. Британ академиясының қаржысы негізінен жыл сайынғы үкіметтік гранттар есебінен түседі. 2022 жылы академияның 51,7 миллион фунт стерлинг қайырымдылық кірісінің 49,3 миллион фунт стерлингі Бизнес, энергетика және өнеркәсіптік стратегия департаментінен түсті. Сол жылы ол сауда қызметінен 2,0 миллион фунт стерлинг және басқа кірістерден 0,56 миллион фунт стерлинг түсім алды. Бұл қаржыландыру жаңа Бизнес және сауда департаменті арқылы жалғасады деп күтілуде.
Тарих
"Тарихи, философиялық және филологиялық зерттеулерді ілгерілету үшін британ академиясын" құру алғаш рет 1899 жылы Ұлыбританияның еуропалық және американдық академияларының мәжілістерінде ұсынылды. Кейіннен жай ғана "Британ академиясы" аталған бұл ұйым 1901 жылғы 17 желтоқсанда корпорацияланбаған қоғам ретінде құрылды және 1902 жылғы 8 тамызда король Эдуард VII-ден Корольдік жарғысын алды. Осы уақыттан бері, Джон Мейнард Кейнс, Исаия Берлин, К.С. Льюис және Генри Мур сияқты Ұлыбританияның гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдардағы ең көрнекті ғалымдары академияның өміріне белсенді қатысты. 1927–1928 жылдарға дейін академияның өз ғимараты болмады. Содан кейін ол №6 Берлингтон Гарденс мекенжайындағы бірнеше бөлмеге көшірілді. 1968 жылы академия Бурлингтон Хаусқа жақын жерге көшірілді. Кейіннен ол Реджентс-паркі маңындағы штаб-пәтеріне орналасты. 1998 жылы Академия қазіргі штаб-пәтеріне, Карлтон Хаус Террасасына көшіп келді. Сент-Джеймс паркіне көрініс беретін бұл террасаны Джон Нэш жобалап, 1820 және 1830 жылдары салдырған. №10 үй бұрын Ридли отбасының Лондондағы резиденциясы болса, №11 үй 1856–1875 жылдары премьер-министр Уильям Гладстонға тиесілі болды. 2010 жылдың наурыз айында академия бұрынғы арендатор – Шетелдік баспасөз қауымдастығы кеткеннен кейін №11 үйдің қоғамдық бөлмелерін жаңарту және қайта жабдықтау жобасын бастады, сондай-ақ екі ғимаратты біріктіруді жоспарлады. Жұмыс 2011 жылдың қаңтар айында аяқталды, нәтижесінде 150 орындық жаңа Вольфсон аудиториясы пайда болды, оны жалға алуға болады. 10 және 11 Карлтон Хаус Террасасында академия қызметкерлеріне арналған кеңселерден басқа, академиялық конференциялар мен іс-шаралар өткізіледі, ал ғимараттың бір бөлігі жеке іс-шаралар үшін жалға беріледі. Академияның тарихы, проблемалары және жетістіктері оның екі хатшысының еңбектерінде сипатталған. Фредерик Кенионнің 37 беттік еңбегі 1951 жылға дейінгі кезеңді қамтиды, ал Мортимер Уилердің еңбегі 1949–1968 жылдарды қамтиды.
Қаржыландыру схемалары
Британ академиясы Ұлыбританияда және шетелде гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар саласында зерттеулер жүргізетін жеке тұлғалар мен ұйымдарды қолдау үшін маңызды мемлекеттік қаржыландыруды жұмсайды. Бұл қаржыландыру бағдарламалары ғалымдардың академиялық карьерасының әртүрлі кезеңдерінде көмек көрсетуге арналған және докторантурадан кейінгі тағылымдамалар, Вольфсон ғылыми профессорлық лауазымдары, Леверхулм аға ғылыми тағылымдамалары, шағын зерттеу гранттары және Британ академиясының зерттеу жобаларын қамтиды. Кәсіпкерлік, инновациялар және дағдылар министрлігі қолдаған негізгі мемлекеттік қаражаттан басқа, академия сыйлықтар, мұрагерліктер, академия мүшелерінің жарналары және зерттеу қорынан алынған гранттар арқылы жеке қаражатты да тарта отырып, қосымша зерттеу қызметтерін қолдайды. 2014/15 жылдары академия гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдардағы зерттеулер мен зерттеушілерді қолдау үшін шамамен 30 миллион фунт стерлинг алды. Академияға қолжетімді қаражат негізінен үш бағытқа инвестицияланды: зерттеушілердің мансабын дамыту, зерттеу гранттарының портфелі және халықаралық байланыстар. Академияға ұсынылған өтініштердің саны мен сапасы жоғары деңгейде қалып отыр. Биыл академияға 3600 өтініш келіп түсті, нәтижесінде Ұлыбританияның 100-ге жуық университетіндегі ғалымдарға 588 грант берілді – бұл сәттілік көрсеткіші 16 пайызды құрайды.
Халықаралық жұмыс
Ұлыбританияның ғылыми зерттеулері мен білім беру салаларын әлемдік деңгейде ілгерілету мақсатында Академия халықаралық байланыстар мен ынтымақтастықты қолдауға, сондай-ақ әлемдік мәселелерді шешуде гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар зерттеулерінің рөлін дамытуға бағытталған құрылымдар құруға жұмыс істейді. Ол стипендия иегерлерінің арасынан және Африка, Қытай, Таяу Шығыс, Еуропа, Оңтүстік Азия және Латын Америкасы/Кариб аймағы бойынша жеті мамандандырылған кеңесші топтарынан алынған біліктілік пен кеңестерге сүйенеді. Академия сонымен қатар, британ ғалымдарына жергілікті білімімен, логистикалық қолдаумен және жұмыс істеуге ыңғайлы базамен қамтамасыз ететін шетелдегі институттар желісін қаржыландырады және үйлестіреді. Оларға Амман, Анкара, Афина, Иерусалим, Найроби, Рим және Тегеран қалаларындағы зерттеу институттары, сондай-ақ Африка, Латын Америкасы, Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия сияқты әлемнің басқа аймақтарында стратегиялық зерттеу бағдарламаларын жүзеге асыратын Ұлыбританиядағы мамандандырылған ғылыми қоғамдар жатады.
Жоғары білім беру және ғылыми зерттеу
Ұлыбританияның гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдарының ұлттық дауысы ретінде Британ академиясы осы салалардың мүдделерін қорғауға және олардың ғылыми базасын дамытуға ұмтылады. Ол жоғары білім беру және ғылыми зерттеулерге қатысты мәселелер бойынша үкіметке және басқа да органдарға тәуелсіз ұсыныстар енгізеді, ресми кеңесулерге құжаттар мен мәлімдемелер ұсынады, сондай-ақ түрлі саяси шаралар мен пікірсайыстар ұйымдастырады. Бұл жұмысты ғылыми қоғамдармен, университеттермен, ұлттық академиялармен және басқа да тиісті ұйымдармен үнемі байланыс жасай отырып жүзеге асырады.
Саясат жұмысы
Британ академиясының мүшелігі осы салалардағы білімнің кеңдігі мен сапасын көрсетеді, ал Академияның саясат жөніндегі жұмысы осы білікті қоғамдық мүддеге және әлеуметтік әл-ауқатқа пайдалы саясатты жасауға бағытталған. Мақсаты – саяси шешімдердің контекстін, мағынасын және іс жүзіндегі мүмкіндіктерін ашып көрсету. Бұл жұмыс күрделі мәселелерге – мемлекеттік саясат, білік, білім беру және ғылыми зерттеулер сияқты – тәуелсіздік, құзырет және объективтілік әкелуге арналған. Британ академиясы қоғам мен экономика үшін маңызды мәселелерді қарастыру үшін платформа ұсынады.
Қоғамдық іс-шаралар
Британ академиясы жыл сайын 50-ден астам лекция, панельдік талқылау, конференция және семинардан тұратын кең ауқымды бағдарлама ұйымдастырады, олар жаңа зерттеулерді көрсетеді және өзекті мәселелерді талқылайды. Осы бағдарламаға 1911 жылы алғаш рет оқылған Шекспир лекциясы сияқты, ұзақ жылдар бойы сақталған лекциялық циклдар да кіреді. Көптеген іс-шаралар тегін, ал көпшілігі Академияның Карлтон Хаус Террасасындағы бас кеңсесінде өтеді.