Кіріспе

Киама бұрғылау ойығы – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Киама қаласында орналасқан бұрғылау ойығы. "Киама" атауы бұрыннан "теңіздің шу шығаратын жері" деп аударылып келген. Бұл қаланың ең маңызды туристік орталықтарының бірі. Белгілі бір теңіз жағдайларында бұл ойықтан 50 литр су 25 метрге дейін атқылап, жанында тұрғандарды толығымен суға малып жіберуі мүмкін. Киама қаласында танымал емес, екінші бір бұрғылау ойығы бар, жергілікті тұрғындар оны "Кішкентай бұрғылау ойығы" деп атайды. Ол "Үлкен бұрғылау ойығынан" әлдеқайда кішкентай, бірақ тар пішінінің арқасында Үлкен бұрғылау ойығынан сенімдірек, ал қолайлы жағдайда оның да көркі бірдей болуы мүмкін. Бұл ойыққа жыл сайын 900 мыңға жуық турист келеді. Киама бұрғылау ойығы жағалаудан небары бірнеше метр қашықтықта жатыр. "Кішкентай бұрғылау ойығы" Киама қаласындағы Кішкентай бұрғылау ойығы қорығында, Тингира Айдауында, бас бұрғылау ойығынан оңтүстікке қарай 2 шақырым жерде орналасқан.

Тарих

Бұл бұрқақ 260 миллион жыл бұрын базальт лавасының ағынынан пайда болған. Оны жергілікті аборигендер алғаш рет тауып, «Хантеринте» деп атаған. Бұл бұрқақ туралы алғаш рет 1797 жылдың 6 желтоқсанында Джордж Басс жазған. Басс алты адамнан тұратын экипаждың капитаны болды және Австралияның оңтүстік жағалауын зерттеу үшін ашық кит қайығымен жолға шықты. Ол қайығын қорғалған шығанаққа тірегеннен кейін бұрқақты байқаған. 1992 жылы күтпеген толқын екі ауған отбасын тас арасынан шайып кетіп, жеті адам суға батып кетті. Одан бес жыл өткен соң, сол отбасының тағы екі мүшесі осы көркем жерде қайтыс болды, бұл трагедияны одан әрі ушықтырды. Жергілікті кеңес қоршаулар мен ескерту белгілерін орнатса да, туристердің қауіпті жақын тұрғанын көруге болады, өйткені су бұл жарықтан күшпен атып шығады.

Себеп

Плакатта көрсетілгендей, судың соғу тесігінен атылуына себеп – жер астындағы кеңістікте қалыптасқан қысым. Туннельдің соңындағы кеңістік сумен толғанда қысым күшейеді. Толқындар басылғанда, кеңістіктегі қысым суды соғу тесігі арқылы жоғары қарай итеріп шығарады.