Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рәсей-француз анархист ақыны және қаскөй
Russo French anarchist poet and assassin
Самуил "Шолем" Шварцбард (Самуил Исаакович Шварцбурд; ; ; 18 тамыз 1886 – 3 наурыз 1938) – орыс-француз идиш тіліндегі ақын. Ол француз және совет әскерінде қызмет етті, коммунист және анархист болды. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі және Ресей азамат соғысы кезеңінде Украинадағы қарақшылықтарға қарсы еврей қауымын қорғауды ұйымдастырғанымен, сондай-ақ 1926 жылы украин ұлтшыл көшбасшысы Саймон Петлюраны өлтіргенімен танымал. Ол "Баал Халойм" псевдонімімен идиш тілінде өлеңдер жазды.
Samuel "Sholem" Schwarzbard (Самуил Исаакович Шварцбурд; ; ; 18 August 1886 – 3 March 1938) was a Russian French Yiddish poet. He served in the French and Soviet military, was a communist and anarchist, and is known for organising Jewish community defense against pogroms in pre First World War era and Russian Civil War era Ukraine, and for the assassination of Ukrainian nationalist leader Symon Petliura in 1926. He wrote poetry in Yiddish under the pen name of Baal Khaloymes .
Ерте өмір
Шварцбард 1886 жылы Ресей империясының Бессарабия губернаторлығындағы Измайл қаласында Ицхок Шварцбард пен Хае Вейсбергер отбасында дүниеге келген еврей баласы еді. Оның нағыз аты Шөлем болатын. Ресей империясы үкіметінің барлық яһудилерді шекарадан тысқары көшіру туралы бұйрығынан кейін, оның отбасы Оңтүстік Подолия аймағындағы Балта қаласына көшіп, сол жерде өсті. Оның үш үлкен ағасы бала кезінде, ал анасы оның балалық шағында қайтыс болды. 1900 жылы, 14 жасында Израиль Дик деген сағатшының шәкірті болды. 1903 жылы шәкірттік кезінде ол социализмге қызығушылық танытып, Лениннің сол аттас журналымен байланысты болуы мүмкін "Искра" деген революциялық топтың мүшесі болды. 1905 жылғы бірінші орыс революциясы кезінде ол Балтаның солтүстігіндегі Крутиде орналасып, өз сөзімен айтқанда, "казактардың сағаттарын жөндеумен" айналысты. Әкесіне бару үшін Балтаға келгенде еврейлер ұйымдастырған жарымәскери әрекетке қатысқаннан кейін ұсталды және Проскуров пен Балта түрмелерінде қысқа мерзімге қамалды. Революциядан кейінгі патшалық "кешірімнің" бір бөлігі ретінде жалпы амнистиямен босатылды. Қайтадан тұтқындалудан қорқып, Шварцбард Австрия-Мажарстанға қашып өтті, онда ол бірнеше қалаларда, соның ішінде астана Вена мен Будапештте өмір сүрді және жұмыс істеді. Сол жерде ол анархизмге, әсіресе Петр Кропоткиннің идеяларына адалдығын сақтап, өмірінің соңына дейін соған сене берді.
Schwarzbard was born in 1886 in Izmail, Bessarabia Governorate, Russian Empire to the Jewish family of Itskhok Shvartsbard and Khaye Vaysberger. His real given name was Sholem. After the proclamation of an order by the Russian Imperial government for all Jews to move out from the region within of the border, his family moved to the town of Balta, in the southern Podolia region, where he grew up. His three older brothers died as children and his mother died whilst he was a child. In 1900, at an early age of 14 he became an apprentice to a watchmaker, Israel Dik. During his apprenticeship in 1903, he became interested in socialism and began agitating for a revolutionary group called "Iskra", likely related to Lenin's journal of the same name. At the time of the first Russian Revolution in 1905, he was based in Kruti, north of Balta, where he was employed, in his own words, "fixing Cossack watches". A short time after participating in Jewish run and manned paramilitary activity while visiting his father in Balta, he was arrested and served a short stint in Proskurov and Balta prisons. He was released with the general amnesty granted as part of post revolutionary tsarist "leniency". Fearing further arrests, Schwarzbard fled across the border into Austria Hungary, where he lived and worked in a number of cities and towns, including the capital, Vienna, and Budapest. There, he was converted to anarchism, a political philosophy, especially the teachings of Peter Kropotkin, to which he would remain loyal the rest of his life.
Франция (1910-1917 жылдар)
1910 жылғы қаңтарда 23 жасында ол Парижге қоныстанды және бірнеше сағатшыларда жұмысқа орналасты. Шварцбард Григорий Котовский бригадасында 90 қылыштан тұратын отрядқа қолбасшылық етті.
In January 1910, at age 23, he settled in Paris and found work with a series of watchmakers. Schwarzbard commanded a unit of 90 sabers in the brigade of Grigory Kotovsky.
Петлюраның өлтірілуі (1926)
1919 жылы Украина Ұлттық Республикасының Директорат басшысы болған Саймон Петлюра 1924 жылы Парижге көшіп келіп, Украина Халық Республикасының эмиграциядағы үкімет басшысы болды. 1919 жылғы қырғыннан отбасын жоғалтқан Шолом Шварцбард, оның себебі үшін Симон Петлюраны кінәлі деп есептеді (Петлюраның қырғындардағы рөлі туралы талқылауды қараңыз). Өзінің өмірбаяндық естеліктерінде Шварцбард Петлюраның Парижге көшіп келгені туралы хабарды естігеннен кейін, үлкен күйзеліске ұшырап, Петлюраны өлтіруді жоспарлай бастады. Шварцбард Петлюраны сурет арқылы таныды. 1926 жылдың 25 мамырында сағат 14:12-де Гиберт кітап дүкенінің жанында, Париждің Латын кварталындағы Сен-Мишель бульварының жанындағы Расин көшесімен келе жатқан Петлюраға жақындап, украин тілінде: "Сіз Петлюра мырзасыз ба?" деп сұрады. Петлюра жауап бермей, өз таяғын көтерді. Шварцбард дереу тапаншасын шығарып, оған бес рет оқ атты. Петлюра жерге құлағаннан кейін, тағы екі рет оқ атты. Полиция келгенде, оның осы қылмысты жасағанын сұрағанда, ол: "Мен үлкен қылмыскерді өлтірдім" деді. Басқа дереккөздерде ол Петлюраға сегізінші оқты атуға тырысқан, бірақ тапаншасы істен шыққандығы айтылады.
Symon Petliura, who was head of the Directorate of the Ukrainian National Republic in 1919, had moved to Paris in 1924 and was the head of the government in exile of the Ukrainian People's Republic. Sholom Schwarzbard, who had lost his family in the 1919 pogroms, held Symon Petliura responsible for them (see the discussion on Petliura's role in the pogroms). According to his autobiography, after hearing the news that Petliura had relocated to Paris, Schwarzbard became distraught and started plotting Petliura's assassination. Schwarzbard recognized Petliura from a picture. On 25 May 1926, at 14:12, by the Gibert bookstore, he approached Petliura, who was walking on Rue Racine near Boulevard Saint Michel of the Latin Quarter, Paris, and asked him in Ukrainian, "Are you Mr. Petliura?" Petliura did not answer but raised his cane. Schwarzbard immediately pulled out a gun and shot him five times. After Petliura fell to the pavement, he shot him twice more. When the police came and asked if he had done the deed, he reportedly said, "I have killed a great assassin." Other sources state that he attempted to fire an eighth shot into Petliura, but his firearm jammed.
Шварцбардтың соты (1927)
Шварцбард тұтқындалып, 1927 жылы 18 қазанда Қоғамдық сот комитетімен сотталды. Оның қорғауын Генри Торрес жүргізді.
Schwarzbard was arrested and was put on trial by the Public Court Committee on 18 October 1927. His defense was led by Henri Torrès,
Сегіз күнге созылған соттан кейін қазылар алқасы Шварцбардты ақтап шықты. Олар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде құтқарылып, тарихшы Зоза Сажковский Франциядан жасырын шығарылған.
After a trial lasting eight days the jury acquitted Schwarzbard. They were rescued during World War II and smuggled from France by the historian Zosa Szajkowski.