Кіріспе
Ұшақтың механикалық құрылысы Майкл Крайтонның романы. Ұшақтың механикалық құрылымы ұшақ қаңқасы деп аталады. Бұл құрылымға әдетте фюзеляж, шасси, құйрық бөлігі және қанаттар кіреді, ал күш қозғағыш жүйе кірмейді. Ұшақ қаңқасын жобалау – аэродинамика, материалдар технологиясы және өндіріс әдістерін салмақ, беріктік және аэродинамикалық кедергіге, сондай-ақ сенімділік пен құнға бағытталған аэроғарыш инженериясының бір саласы.
the novel by Michael Crichton
The mechanical structure of an aircraft is known as the airframe. This structure is typically considered to include the fuselage, undercarriage, empennage and wings, and excludes the propulsion system. Airframe design is a field of aerospace engineering that combines aerodynamics, materials technology and manufacturing methods with a focus on weight, strength and aerodynamic drag, as well as reliability and cost.
Тарих
Қазіргі заманғы ұшақ құрылысының тарихы АҚШ-та 1903 жылы Орвилл мен Уилбур Райт жасаған ағаштан жасалған екі қанатты ұшақпен басталды, ол бекітілген қанатты конструкциялардың мүмкіндіктерін көрсетті. 1912 жылы Deperdussin Monocoque жеңіл, берік және ағымдалы монокок фюзеляжын, дөңгелек қаңқаның үстіне жабыстырылған жұқа фанера қабаттарынан жасап, жетістікке жетті.
Қауіпсіздік
Ұшақ корпусын жасау қазіргі таңда өте қатаң процессқа айналды. Өндірушілер қатаң сапа бақылауы және үкіметтік ережелер бойынша жұмыс істейді. Орнатылған стандарттардан кетулер маңызды алаңдаушылық тудырады. Әуе құрылысындағы маңызды жетістік – әлемдегі алғашқы реактивтік жолаушы ұшағы, де Хавилланд Комет 1949 жылы алғаш рет ұшты. Алғашқы үлгілер ұшақ корпусының металдық шаршауынан зардап шекті, бұл көпке танымал болған бірқатар апаттарға әкеп соқты. Фарнборо әуежайындағы Корольдік әуе кемелерін зерттеу институты ұшақ апатын қайта құру ғылымын қалады. Арнайы құрылған қысым камерасында 3000 қысым циклынан өткеннен кейін, ұшақ корпусының бұзылуының себебі шаршы пішіндес терезелердің салдарынан туындаған кернеу концентрациясы екені анықталды. Терезелер желімделіп, қапталуы тиіс болған, бірақ тек қана қапталған. Бұрғылауға қарағанда, соққымен жасалған тесіктің нашар сапасы қаптаманың айналасында шаршау жарықтарының пайда болуына себеп болуы мүмкін. 1957 жылы алғаш рет ұшқан Lockheed L 188 Electra турбовинттік ұшағы тербелісті бақылау және металл шаршауын ескере отырып жоспарлау бойынша қымбат сабақ болды. 1959 жылы Бранифф әуежолының 542 рейсінің апатқа ұшырауы, әуе кемелерін жасау саласы мен оның әуе компаниялары клиенттері жаңа технологияларды қабылдағанда кездесетін қиындықтарды көрсетті. Бұл оқиға 2001 жылы American Airlines 587 рейсінің ұшып кеткен кездегі Airbus A300 апатына ұқсас болды, онда вертикальды стабилизатор фюзеляждан бөлініп кетті, бұл көптеген заманауи ұшақтарда қолданылатын композиттік материалдарға қатысты пайдалану, техникалық қызмет көрсету және жобалау мәселелеріне назар аударды. A300-де басқа да құрылымдық проблемалар болған, бірақ олар осы деңгейде болған жоқ.