Air Berlin: Американ-неміс авиакомпаниясының тарихы (1978-2017)

Кіріспе

Америка Құрама Штаттары мен Германияның бұрынғы әуе компаниясы (1978–2017)

Air Berlin plc & Co. Luftverkehrs KG, airberlin немесе airberlin.com брендімен танымал, ірі неміс әуе компаниясы болды. Ең гүлденген кезеңінде ол Германияның Lufthansa-дан кейінгі екінші ірі әуе компаниясы және жолаушылар тасымалы бойынша Еуропаның онға жуық ірі әуе компаниясы еді. Штаб-пәтері Берлинде орналасқан, Берлин Тегель және Дюссельдорф әуежайларында базалық пункттері болған. Әлсіреген кезде ол 2012 жылы қосылған Oneworld әуе альянсының мүшесі болды. Әуе компаниясы 1978 жылы американдық тараптармен Батыс Берлинге әуе қызметін ұсыну үшін құрылған. Саяси шектеулерге байланысты Шығыс Германияның әуе кеңістігіне Lufthansa сияқты Батыс Германияның әуе компаниялары заңды түрде қызмет ете алмайтындықтан, мұндай қажеттілік туындаған. 1991 жылы, Германияның бірігуінен кейін көп ұзамай, Air Berlin неміс компаниясына айналды және Lufthansa-мен тікелей бәсекелесуге бағытталған негізгі бизнесін өзгертіп, ақырында Германияның ірі әуе компанияларының біріне айналды. Бірақ, жылдар бойы шығынға ұшырағаннан кейін, Air Berlin 2017 жылдың тамызында банкротқа өтініш берді және екі айдан кейін қызметін тоқтатты.

1990-2000: Жаңа инвесторлар мен кеңейту

Германияның қайта бірігуі Еуропа авиация нарығында, әсіресе Берлинде маңызды өзгерістерге әкелді: неміс әуе компаниялары енді қалаға қол жеткізе алды. 1991 жылы Air Berlin (сол кезде 90 қызметкері болған) Air Berlin GmbH & Co. Luftverkehrs KG ретінде қайта құрылды, бұл неміс тіркелген компания, бірнеше неміс инвесторлары бастапқы негіздеуші Ким Лундгренге қосылды, соның арқасында меншік неміс шетелдік бақылау талаптарына сәйкес келді. LTU International компаниясының бұрынғы сату және маркетинг директоры Йоахим Хунольд (de) енді компанияны басқарды. Он Boeing 737 800 ұшағына тапсырыс бергеннен кейін Air Berlin өсті және 1999 жылға қарай паркі он екі ұшаққа дейін жетті. 2001 жылы Air Berlin және Hapag Lloyd Flug әлемдегі алғашқы әуе компаниялары болды, олардың Boeing 737 800 ұшақтары отын тиімділігін жақсартуға арналған қанат ұштарымен (blended winglets) жабдықталды. Air Berlin 1997 жылы жоспарлы рейстерді енгізді (оларды тур-оператор арқылы емес, тікелей әуе компаниясымен брондауға болатын), бастапқыда бірнеше екінші деңгейдегі неміс әуежайларын Майоркамен байланыстырды. Сол жылы әуе компаниясы демалыс бағыттарынан тысқары кеңейді, өйткені Лондонға, Барселонаға, Миланға және Венаға "City Shuttle" тақыбымен ұсынылатын арзан бағалы рейстер басталды, бұл бұрын Еуропаның өсіп келе жатқан бюджеттік тасымалдаушыларының бірімен қамтылмаған бағыттар еді. Топтың Германиядағы AG орнына Ұлыбританиядағы PLC құру себебі Германияның Mitbestimmung немесе бірлескен басқару заңына сәйкес қадағалау кеңесі мен қызметкерлердің өкілдігін ұйымдастыру қажеттілігінен болуы мүмкін деген болжам бар. 2006 жылы Air Berlin Франкфурт қор биржасында IPO-ға шықты. Бастапқыда 2006 жылдың 5 мамырына жоспарланған IPO 2006 жылдың 11 мамырына кейінге шегерілді. Компанияның мәлімдемесіне сәйкес, бұл кешігу отын бағасының өсуі және инвесторлардың сұранысын шектейтін басқа да нарықтық факторлар салдарынан болды. Олар бастапқы акция бағасының диапазонын 15,0-ден 17,5 евроға дейін 11,5–14,5 евроға дейін төмендетті. Акциялар 12,0 евродан ашылды, барлығы 42,5 миллион акция сатылды. Оның ішінде 19,6 миллионы компания капиталын арттыратын жаңа акциялар, ал қалғаны 2006 жылдың басындағы инвесторлар берген қарыздарды өтеуге және компанияға инвестициялауға жұмсалды. IPO-дан кейін компания одан әрі кеңейтуді, соның ішінде ұшақтарды сатып алуды қаржыландыру үшін 400 миллионнан астам евро қолма-қол ақшаға ие екенін мәлімдеді. 2006 жылдың тамызында Air Berlin неміс ішкі әуе компаниясы dba-ны сатып алды. DBA-дағы рейстер Air Berlin-нің толық иелігіндегі еншілес компания ретінде 2008 жылдың 14 қарашасына дейін жалғасты, содан кейін dba бренді қызметкерлердің ереуіліне байланысты тоқтатылды (кейін dba қызметкерлеріне Air Berlin-де лауазымдар ұсынылды). 2006 жылдың 28 қарашасында Air Berlin 60 Boeing 737 800 және 15 кіші Boeing 737 700 ұшағына тапсырыс берді. 75 ұшақтың құны сол кездегі тізімдік бағалар бойынша 5,1 миллиард долларды құрады. Ұшақтарды жеткізу 2007 жылы басталды. Бұл ұшақтардың барлығы отын тиімділігін жақсарту үшін қанат ұштарымен (blended winglets) жабдықталған.

German reunification led to significant changes to the European aviation market, and in particular in Berlin: German airlines now gained access to the city. In 1991, Air Berlin (which had 90 employees at the time) was restructured as Air Berlin GmbH & Co. Luftverkehrs KG, a German registered company, with several German investors joining Kim Lundgren, the original founder, thereby bringing the ownership in line with German foreign control requirements. Joachim Hunold (de), a former sales and marketing director with LTU International, now led the company. Following an order for ten Boeing 737 800s, Air Berlin grew and by 1999, the fleet grew to twelve aircraft. In 2001, Air Berlin and Hapag Lloyd Flug became the first airlines in the world to have their Boeing 737 800s fitted with blended winglets, wingtip devices that are intended to improve fuel efficiency. Air Berlin introduced scheduled flights (which could be booked directly with the airline rather than via a tour operator) in 1997, initially linking a number of secondary German airports to Mallorca. In the same year, the airline expanded beyond holiday destinations as low fare flights marketed as "City Shuttle" to London, Barcelona, Milan and Vienna started. that until then had not been served by one of the rising European low cost carriers. It was suggested that the reason for the group to establish a UK based PLC instead of a German based AG was to avoid the need to have a supervisory board and employee representation as required by the German law of Mitbestimmung or co determination. In 2006, Air Berlin went public on the Frankfurt Stock Exchange. Originally scheduled for 5 May 2006, the IPO was postponed to 11 May 2006. The company said the delay was due to rises in fuel costs and other market pressures limiting investor demand. It reduced the initial share price range from 15.0 to 17.5 euros to 11.5–14.5 euros. The stock opened at €12.0, selling a total of 42.5 million shares. Of these, 19.6 million were new shares increasing capital in the company, and the remainder to repay loans extended by the original shareholders and invested in the company earlier in 2006. After the IPO, the company claimed to have over 400 million euros in cash to fund further expansion, including aircraft purchases. In August 2006, Air Berlin acquired German domestic airline dba. Flight operations at dba were continued as a fully owned subsidiary of Air Berlin until 14 November 2008, when the dba brand was discontinued due to staff strikes (dba staff were subsequently offered positions with Air Berlin). On 28 November 2006, Air Berlin ordered 60 Boeing 737 800 aircraft, and 15 smaller Boeing 737 700 aircraft. The value of the 75 aircraft was 5.1 billion dollars (based on list prices at the time.) Delivery of the aircraft started in 2007. All of these aircraft were equipped with blended winglets, to improve fuel efficiency.

2016-2017 жж.: қайта құруға бағытталған шаралар

2016 жылдың сәуірінде Air Berlin 2015 жылы 446 миллион еуролық рекордтық зиянды жариялады; әуе компаниясының кірісі 4,08 миллиард еуроға дейін азайды. 2016 жылдың шілдесінде Air Berlin өзі пайдаланатын ұшақтардың ешқайсысына иелік етпейтінін растады, барлық ұшақтарын сатып, қайта жалға берген. Бірнеше аптадан кейін Air Berlin және Etihad Airways компаниялары Lufthansa компаниясымен келіссөздер жүргізіп жатқаны хабарланды. Келіссөздер Lufthansa-ның Air Berlin-нің Берлин және Дюссельдорф хабтарынан тыс маршруттарын, сондай-ақ қызметкерлердің бір бөлігі мен ұшақтарды жалға алуын қамтыды. 2016 жылдың шілдесінде Air Berlin 2017 жылға қарай АҚШ-қа аптасына 55-тен 78-ге дейін тікелей рейстер санын арттыратынын мәлімдеді. Жиілігі арттырудан басқа, Лос-Анджелес және Сан-Франциско қалаларына Берлиннен, сондай-ақ Дюссельдорфтен рейстер ашылатын болды. Сонымен қатар, Дюссельдорф – Орландо бағыты да жарияланды. Бірнеше күннен кейін әуе компаниясы қысқа және орта қашықтықтағы рейстерінде бизнес-класс енгізілетінін хабарлады.

"Жаңа Air Berlin" жобасы

2016 жылдың 28 қыркүйегінде Air Berlin өзінің бағыттарын шамамен 140-тан 70-ке дейін қысқартуды, Берлин және Дюссельдорф хабтарына, сондай-ақ Штутгарт пен Мюнхендегі шағын базаларға назар аударуды, тағы алты базаны жабуды, бизнес-саяхаттарға бағытталған, Германияның ішкі рейстеріне және Италияға, Скандинавияға және Шығыс Еуропаға ұшуларға шоғырлануды, алыс қашықтыққа ұшу желісін кеңейтуді және 1200-ге дейін жұмыс орнын жоғалтуды қамтитын қайта құру жобасын жариялады. Air Berlin, оның еншілес компаниялары Belair және Niki де, 118 таяз денелі ұшақтың 40-ын қысқартуды жоспарлады, нәтижесінде Air Berlin өзінің 75 ұшақты қамтитын паркімен қалды. Жаңа паркте алыс қашықтыққа ұшу үшін 17 Airbus A330-200, еуропалық бағыттар үшін 40 Airbus A320 отбасы ұшақтары және 18 Bombardier Q400 ұшағы болады. Жеке, туристік бағыттарға бағытталған 35 ұшақты құрайтын бөлімше құрылуы тиіс еді, ол мүмкін серіктеспен (TUIfly серіктес ретінде қарастырылды, өйткені олар Air Berlin үшін бірнеше ұшақты пайдаланады) жұмыс істеуі немесе толығымен сатылуы мүмкін еді. 2016 жылдың қазан айында Air Berlin өзінің жеті airberlin Technik техникалық қызмет көрсету орталығының төртеуін жабу және олардың 500 қызметкерін жұмыстан босату жоспарларын жариялады. 2016 жылдың 5 желтоқсанында Air Berlin өзінің австриялық еншілес компаниясы Niki-дегі 49 пайыздық үлесін өзінің кіші акционері Etihad Airways компаниясына сату жоспарларын жариялады. Сондай-ақ 2016 жылдың желтоқсан айында Air Berlin өзінің барлық 21 A321-200 ұшақтарын Niki-ге беруді және Niki-дің барлық 5 A319-100 және 13 A320-200 ұшақтарын Air Berlin-ге беруді хабарлады. 2017 жылдың қаңтар айында Air Berlin 2017 жылғы жазғы маусымда көптеген демалыс бағыттары Niki-ге берілетіні немесе толығымен тоқтатылатынын, ал кейбір ішкі және еуропалық қалалық бағыттары тоқтатылатынын, нәтижесінде Берлин Тегель және Дюссельдорф хабтарынан басқа ештеңе қалмайтынын мәлімдеді. 2017 жылдың 28 сәуірінде 2016 жылға 3,79 миллиард еуро кірістен -781,9 миллион еуролық заласы жарияланды. Сондай-ақ 2017 жылдың сәуір айының соңында Air Berlin Air Berlin Aeronautics GmbH жаңа еншілес компаниясын құрғанын растады, ол жеке операциялық лицензияға (AOC) ие болып, Eurowings және Austrian Airlines атынан Air Berlin жүзеге асырған ұшақтарды жалға алу операцияларын қабылдады. Осыған байланысты, «нағыз» Air Berlin өзінің бренді астындағы операцияларға шоғырланатын болады. 2017 жылдың мамыр айында Air Berlin 2009 жылдан бері бақылау үлесіне ие болған Luftfahrtgesellschaft Walter компаниясын толығымен сатып алатынын мәлімдеді.

On 28 September 2016, Air Berlin announced The new airberlin, a restructuring project including the reduction of its destinations from around 140 to 70, the focus on the Berlin and Düsseldorf hubs and on the smaller bases in Stuttgart and Munich, the closure of six other bases, the targeting of business travellers, focus on domestic German flights and on flights to Italy, Scandinavia and eastern Europe, the expansion of its long haul network, and the loss of up to 1,200 jobs. Air Berlin, including its subsidiaries Belair and Niki, planned to cut 40 of its fleet of 118 narrowbody jets, leaving Air Berlin with its own fleet of 75 aircraft. The new fleet would be 17 Airbus A330 200 for long haul operations and 40 Airbus A320 family aircraft and 18 Bombardier Q400 aircraft for European routes. A separate, tourist destination oriented unit with 35 aircraft was to be formed, perhaps operating with a partner (TUIfly was the assumed partner as they already operate several aircraft for Air Berlin) – or sold altogether. In October 2016, Air Berlin announced plans to close four of its seven airberlin Technik maintenance facilities and lay off 500 of their staff. On 5 December 2016, Air Berlin announced plans to sell its entire 49 percent stake in its Austrian subsidiary Niki to its own minority owner, Etihad Airways. Also in December 2016, Air Berlin announced the transfer of its entire fleet of 21 A321 200s to Niki and Niki's transfer of all its 5 A319 100s and 13 A320 200s to Air Berlin. In January 2017, Air Berlin announced that for summer 2017, most leisure routes were to be either transferred to Niki or cancelled altogether and that some domestic and European city routes were to be dropped, leaving little more than the Berlin Tegel and Düsseldorf hub operations. On 28 April 2017, a loss of € −781.9 million was announced for 2016, from a revenue of €3.79 billion. Also in late April 2017, Air Berlin confirmed the creation of Air Berlin Aeronautics GmbH, a new subsidiary which was to have its own operational licence (AOC) to take over the wet lease operations handled by Air Berlin on behalf of Eurowings and Austrian Airlines. Therefore, the "actual" Air Berlin would focus on operations under its own brand name. In May 2017, Air Berlin announced it would buy Luftfahrtgesellschaft Walter entirely, in which it had a controlling stake since 2009.

Банкроттық жағдай

Etihad компаниясы қаржылық қолдауын тоқтатқаннан кейін, Air Berlin 2017 жылдың 15 тамызында банкроттық рәсімдерге кірді. 2017 жылдың 9 қазанында Air Berlin қызметкерлеріне нашар қаржылық жағдай мен банкроттық іс жүргізуіне байланысты өзінің AB рейстері бойынша барлық қалған операцияларын тоқтату туралы хабарлады. 2017 жылдың 12 қазанында Lufthansa 81 ұшақты 210 миллион еуроға сатып алуға және 3000 Air Berlin қызметкерін жұмысқа алуға келісті, сондай-ақ Niki және Luftfahrtgesellschaft Walter еншілес компанияларын, жалпы 1700 қызметкерімен бірге иеленді. 2017 жылдың 24 қазанында Berliner Zeitfracht тобы Leisure Cargo Düsseldorf компаниясын және оның 60 қызметкерін сатып алатынын растады. Кредиторлар комитеті тиісті ұсынысты мақұлдады. Leisure Cargo жолаушылар рейстерінде жүк көлемін тасымалдайды. 2017 жылдың 27 қазанында Nayak Aircraft Services GmbH & Co. KG және Berliner Zeitfracht Group компанияларынан құралған консорциум airberlin Technik компаниясын 300-ден астам қызметкерді сақтап сатып алатыны жарияланды. 2017 жылдың 15 қазанында Майамиден Дюссельдорфқа соңғы алыс қашықтықтағы рейс орындалды. 2017 жылдың 27 қазанында Air Berlin-нің соңғы рейсі Airbus A320 D ABNW ұшағымен жасалды. Ол Мюнхеннен сағат 21:36-да ұшып, Берлин Тегельге сағат 22:45-те қонды. 2017 жылдың 28 қазанында EasyJet 1000 қызметкерді қабылдайтыны және Берлин Тегельден рейстер үшін 25 Airbus A320 ұшағын 40 миллион еуроға жалға алатыны хабарланды. Банкроттыққа өтініш бергеннен және барлық рейстерді тоқтатқаннан кейін алты жылдан астам өткен соң Air Berlin-нің тауарлық белгісіне құқықтар Маркос Росселлоға сатылды, ол Air Berlin-ді өзінің қазіргі Sundair брендімен біріктіруді жоспарламағанын мәлімдеді.

Корпоративтік істер

Авиакомпания Берлин қаласының Шарлоттенбург-Вильмерсдорф ауданындағы Әуежай бюросы орталығында орналасқан болатын.

Ұшу мектебі

Air Berlin 2007 жылдан бастап TFC Käufer ұшу мектебімен бірлескен кәсіпорнында өз ұшқыштарын даярлап келді. Коммерциялық ұшқыштарды дайындау шамамен 24 айға созылды. Air Berlin ұшу мектебі 2009 жылдың ақпан айында Германияның авиация бөлімінен жаңа Multi Crew Pilot Licence (көп экипажды ұшқыш лицензиясы) тұжырымдамасы бойынша оқуға лицензия алған Германиядағы алғашқы ұшу мектебі болды.

Техникалық қызмет көрсету

Air Berlin-нің өз техникалық қызмет көрсету және күрделі жөндеу бөлімшесі – airberlin technik болған, Берлин, Дюссельдорф, Мюнхен, Штутгарт, Франкфурт, Гамбург және Нюрнберг қалаларында орналасқан. 2016 жылдың қазан айына қарай, бөлімшеде 1300 адам жұмыс істеген. 2016 жылдың қазан айында Air Berlin компаниясы қайта құру шараларына байланысты Стюттгарт, Франкфурт, Гамбург және Нюрнбергтегі техникалық базаларын жабықпақ екенін және 500 қызметкерді жұмыстан босататынын хабарлады.

Жабу кезінде флоты

[[Файл:Air Berlin F100. jpg|thumb|right|2004 және 2009 жылдар аралығында Air Berlin Fokker 100 ұшақтарын пайдаланды. Көпшілігі Germania компаниясынан жалға алынған. ҰшақБарлығыҚосылғанҚызметтен шығарылғанЕскертпелерAirbus A319 1002120062017 Eurowings үшін пайдаланылды. Airbus A320 2001172005201710 LTU-дан сатып алынды.17 Eurowings үшін жұмыс істеді.4 Austrian Airlines үшін жұмыс істеді.27 Lufthansa сатып алды.25 easyJet-ке берілді. Airbus A321 20023200820174 LTU-дан сатып алынды. Airbus A330 20017200820178 LTU-дан сатып алынды.6 Malaysia Airlines-ке жалға берілді.10 басқа әуе компанияларына сатылды.1 LDE-де сақталды. Airbus A330 300320082013 LTU-дан сатып алынды. British Aerospace BAe 146 200320032004 Boeing 707 123119801980 Air Berlin USA үшін жұмыс істеді. Boeing 707 321119811981Boeing 707 331319791981Boeing 737 200519801986 Air Berlin USA үшін жұмыс істеді. Boeing 737 300119861990 Air Berlin USA үшін жұмыс істеді.1020072010 Germania компаниясы пайдаланды. Boeing 737 4001319902007Boeing 737 7003220032017 TUI fly Deutschland компаниясымен жұмыс істеді. Boeing 737 80010019982017 Соңғы қолданыстағы паркі TUI fly Deutschland компаниясымен басқарылды. Bombardier Dash 8 Q4002020082017 LGW компаниясы басқарды. Embraer 190320132013 Niki-ден ауыстырылып, кейін LGW-ге қайтарылды. Fokker 1001820042010 Барлығы 391

Ұзақ қашықтыққа ұшатын рейстер

Air Berlin ұшақтары бизнес- және эконом-кластармен жабдықталған. 2012 жылдың басында Air Berlin ұзақ қашықтыққа арналған кабинасын жаңартуға кірісіп, эконом- және бизнес-кластарды жаңа орындықтармен және жаңа бортоиқ ойын-сауық жүйесімен жабдықтады. Бизнес-класта 170 градусқа дейін мойылған толық автоматты орындықтар, тромбозға қарсы нұсқасы және реттелетін бас тірегі болды, ал эконом-класта аяқтарға арналған кеңірек орын және тар арқалықтар ұсынылды. Барлық орындықтарда сенсорлық экранмен 8,9 дюймдік монитор орнатылған, сонымен қатар фильмдер, сериалдар, музыка, аудиокітаптар мен ойындар қарауға мүмкіндік берілді. 2013 жылдың қаңтар айында әуе компаниясы бір жыл бұрын ұсынған бизнес-класс орнына жаңа бизнес-класты таныстырды. Жаңа бизнес-кластағы орындықтар жеке-жеке болды, бұл жолаушыларға көбірек жеке кеңістік ұсынды. Жаңа орындықтар толық көлденеңге жатқызу, массаж жасау мүмкіндігімен және 15 дюймдік монитормен жабдықталған.

Жиі ұшу бағдарламасы

"Эйр Берлин" әуе компаниясының жиі ұшатын жолаушылар бағдарламасы "топбонус" деп аталды. Мильдер деп аталатын ұпайларды "Эйр Берлин", "Ники", "Oneworld" әуе компанияларының серіктестері және таңдалған басқа әуе компанияларының рейстерінен жинауға болады. Жиналған мильдерді сыйлық рейстерге немесе бизнес-класқа жаңартуға жұмсауға болады. Бастапқы деңгейдегі "топбонус картасы классикасынан" өзге, "Oneworld" Ruby, Sapphire және Emerald мәртебелеріне сәйкес келетін Silver, Gold және Platinum мәртебелері бар карталар да болды. Сонымен қатар, қызмет көрсету картасы мен несие картасы да қол жетімді болды, олар үшін ақы төленді. 2012 жылы "Etihad" компаниясы "topbonus" компаниясының 70% үлесін 184 миллион еуроға сатып алды. "Эйр Берлиннің" банкроттығына байланысты "topbonus" та 2017 жылдың 25 тамызында банкроттыққа өтініш берді.