Кіріспе

Кларк округі, Вашингтондағы қоғамдық көлік операторы.

C Tran (C TRAN деп стильделген), немесе ресми түрде Кларк округі қоғамдық көліктерден алым аймағы органы – АҚШ, Вашингтон штатының Кларк округіне, соның ішінде Battle Ground, Camas, Vancouver, Washougal және Yacolt қалаларына қызмет көрсететін қоғамдық көлік агенттігі. 1981 жылы құрылған C Tran Кларк округінде тұрақты маршрутты автобус қызметтерін, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған паратранзит қызметтерін (C Van) және Camas, Ridgefield және La Center қалаларында шақыру арқылы қызмет көрсетуді (The Connector) жүзеге асырады. C Tran Кларк округі мен Портленд қаласының орталығы арасында экспресс жолаушылар қызметтерін, сондай-ақ Parkrose/Sumner және Delta Park MAX жеңіл рельстік станцияларына (Портлендтің солтүстік-шығысы мен солтүстігінде) және Орегон денсаулық және ғылым университетіне аймақтық қызметтер ұсынады. 2012 жылы жүйеде 400 мың жолаушы немесе аптасына шамамен 200 мың жолаушы тіркелді. C Tran төрт транзиттік орталықты басқарады: Vancouver Mall, шығыс округтегі Fisher's Landing, Stockford Village-дағы 99-шы көше және Camas маңындағы Mill Plain, сондай-ақ үш тұрақ және аялдама: Salmon Creek, Evergreen және Andresen. Агенттік 1981 жылдың 1 қаңтарында ресми түрде құрылды және өзін "C Tran" деп таныстырып, 1981 жылдың 6 шілдесінде Vancouver транзиттік жүйесін қабылдады. Vancouver жүйесі алғаш рет 1969 жылдың мамырында құрылған, ал 1976 жылдан бастап Portland-тен Tri Met экспресс қызметімен толықтырылды. C Tran құрылғаннан кейін Tri Met қызметі келісімшарт бойынша жалғасты және біртіндеп тоқтатылды.

Қызметтің ұлғаюы және қайта ұйымдастыру 2000 жылы

2000 жылдың 1 шілдесінде C Tran Фишердің қонуында транзиттік орталықты ашты, ол Evergreen Transit Center (қазір Evergreen Park & Ride) шығыс округтік хаб ретінде алмастырды. Фишердің қону транзиттік орталығының ашылуымен бірге, шығыс Кларк округі мен Ванкувер сауда орталығындағы көптеген бағыттар қайта жоспарланды және олардың жиілігі артты. Фишердің қону транзиттік орталығы Ванкувердің шығысын Камас, Вашогаль және Паркроуз (Орегон штатының Портленд қаласының солтүстік-шығысында) қатыстырады. Соған шамамен бір уақытта C Tran өзінің ауысу жүйесін TriMet жүйесімен үйлестірді, бұл C Tran жолаушыларына кез келген бағыттағы кез келген маршрутта жүру үшін ауысуларын пайдалануға мүмкіндік берді (бұрын C Tran ауысулары маршрут нөмірімен белгіленетін, осылайша жолаушылардың оны кері сапарға немесе тоқтауға пайдалануына жол берілмейтін). C Tran ауысуындағы "Күндік код" (қазіргі C Tran Day Pass) TriMet-тің күндік кодын қайталайды, ол M, J, I, E, X, D, B және C әріптерінен тұрады.

Кларк округі 1-жоба (2004)

2004 жылдың қараша айында «1-ұсыныс» деп аталатын референдум сайлаушылардың қарапайым көпшілігімен қабылданбады. Сайлауға құқылы сайлаушылардың 46,33%-ы, яғни 73 959 бюллетень, Кларк округіндегі сату салығын 0,3%-ға (қазіргі 7,7%-дан) арттыру арқылы қоғамдық көлікті қаржыландыруды жалғастыруды қолдады, ал 53,67%-ы (85 684 дауыс) ұсынысқа қарсы дауыс берді. «1-ұсыныс» 1998 жылы штат бойынша автокөлік тіркеу салығы жойылғаннан кейін C Tran үшін қаржыландырудың тұрақты көзін қамтамасыз етуді мақсат еткен. Кірістің жоғалтылуы салдарынан, 2005 жылдың 25 қыркүйегінен бастап C Tran қызмет көлемін 46%-ға қысқартуға мәжбүр болар еді, бұл қазіргі автобус және арнайы көлік қызметтерінің жартысын жоюға тең. Жоспарланған қысқартулар Salmon Creek Park & Ride-дан солтүстікке қарайғы барлық бағыттарды, соның ішінде Риджфилдке қатынайтын жолаушылар бағыттарын; Fisher's Landing Transit Center-ден шығысқа қарайғы барлық бағыттарды, Камас және Вашогал қалаларындағы барлық қызметтерді, соның ішінде «Connector» желісін; Ванкуверден Орталық Портлендке қатынайтын экспресс автобустарды тоқтатуға және қалған бағыттардың жиілігін күрт азайтуға әкелер еді (тек 165 Parkrose Express бағытының жиілігі артылған болар еді). Ванкувер – Орталық Портленд бағытындағы жолаушылар пойыздары 205 – Interstate 5 Shuttle, 234 – Salmon Creek Shuttle және 257 – BPA Shuttle бағыттарымен алмастырылар еді, олардың барлығы TriMet-тің Delta Park/Vanport MAX станциясында аяқталар еді. Қызметтерді қысқартудан басқа, C Tran екі тұрақ алаңын жабуды, қызмет көрсету орталықтарының жұмыс уақытын қысқартуды, апта ішінде қызмет көрсетуді кешкі сағат 8-де аяқтауды және көптеген демалыс күнгі бағыттарды тоқтатуды ұсынды. Соның салдарынан C Tran көптеген қызметкерлерді жұмыстан босатуға ниеттенді. Сонымен қатар, C Tran директорлар кеңесі тарифтерді көтеру, тегін ауысуды жою және TriMet компаниясымен өзара келісім шартын тоқтату мәселелерін қарастырды. Алайда, 2005 жылдың қыркүйегінде C Tran арнайы референдумды қабылдағаннан кейін қызметтерді қысқартудың көп бөлігінен аулақ болды. C Tran әлі де Портленд қаласының орталық Transit Mall-ына және одан барлық жолаушылар бағыттарын орындайды.

Жаңа тарифтік құрылым және 2005 жылғы қызмет көрсетуді төмендету

2005 жылдың мамыр айында C Tran екі кезеңдік қызмет көлемін қысқарту стратегиясының бірінші кезеңі ретінде жаңа тарифтік жүйені енгізді. Осы жүйе бойынша, Портленд, Орегон және Кларк округі арасындағы барлық аймақтық (All Zone) жолаушылар тасымалы, 165 – Parkrose Express бағытын қоспағанда, «Премиум» бағыттары деп белгіленді (яғни, Портлендтен басталатын 105, 114 («105–114»), 134, 157, 164, 177 және 190 – барлығы «Премиум» қызметтері). «Премиум» автобустарында TriMet немесе C Tran ұсынған айлық немесе күндік билеттер қабылданбады, егер жолаушы 105 долларлық «Премиум» билетін сатып алмаса (бұл билет C Tran, Portland Streetcar және TriMet жүйелерінде барлық аймақтарға жарамды). «Премиум» автобусының бір жол жүру құны 3 долларға өсті. «Премиум» автобустарындағы ақы төлеу жолаушылар мінген кезде жүзеге асырылды, ал Портленд мемлекеттік университеті мен Перл ауданы арасындағы Портлендтің «Fareless Square» аймағында бұрын рұқсат етілген тегін жүру мүмкіндігі жойылды. C Tran сұраған кезде барлық аймақтық аударымдарды (transfers) шығарып береді және қабылдайды. C аймақтық тарифін пайдаланатын жолаушылар автобусқа отырған сайын төлем жасауы керек немесе C Tran Local және Limited бағыттарында ғана жарамды C аймақтық күндік билет немесе TriMet және Portland Streetcar жүйелерінде де жарамды GoAnywhere Express күндік билетін сатып алуы керек. Тарифтік өзара келісімге сәйкес, C Tran және TriMet бір-бірінің барлық аймақтық тарифтік құралдарын мойындайды. Егер қосымша қаржыландыру қарастырылмағанда, C Tran 2005 жылғы 25 қыркүйекте өзінің транзиттік қызметтерінің шамамен жартысын тоқтатуға мәжбүр болар еді; алайда, екінші дауыс беру нәтижесінде қолданыстағы қызмет деңгейі сақталды (сол кезде) және Риджфилд, Ла Центр сияқты кіші қалаларға қосымша қызметтер енгізілді. Бұл өзгерістер қызмет көлемін 2000 жылғы деңгейге қайтаруға көмектесті.

C-Tran аудандарын қайта құру және жаңа C-Tran жәрдемақы аймағы бойынша сайлау шарасы

2005 жылдың 1 маусымында Кларк округінің қоғамдық көлік пайдасы аумағының шекарасы Кларк округіның бүкіл аумағынан қысқартылып, Ванкувер, Камас, Вашогаль, Риджфилд, Ла-Центр, Батл-Граунд және Яколт қалаларын, сондай-ақ Ванкуверді қоршаған елді мекендерді қамтыды. Бұл шара 2004 жылғы сәтсіз 1-ұсыныстан өзгеше болып, C Tran қызметтерінен пайда көретін азаматтар ғана көлік қызметін қаржыландыру үшін болашақ дауыс беруге қатысады деген мақсатта жасалды. C Tran 2005 жылдың қыркүйегінде арнайы сайлау ұйымдастырды, онда жаңа C Tran пайдасы аумағындағы тұрғындар ағымдағы C Tran қызмет деңгейін сақтау үшін қосымша 0,2% (Ванкуверде 7,7%-дан 7,9%-ға дейін) сату салығын төлеуге келісе ме, жоқ па деген мәселе шешілді. Бұл шара көп дауыспен мақұлданды. Мекеме өз жұмысын жалғастыруда және енді жаңа қаржымен кеңейіп жатыр.

2010 жылдардан бүгінгі күнге дейін

2008 жылы алғаш рет жүргізілген зерттеулерден кейін, 2012 жылы автобус жедел транзиті желісін салу жоспарлары мақұлданды және аяқталды, ол кейіннен «Жүзім» деп аталды (төмендегі бөлімді қараңыз). Ол 2017 жылдың қаңтар айында қызметке кірісті. 2016–2017 жылдары C Tran Ванкувер сауда орталығында жаңа транзиттік орталық салды, бұл сауда орталығының солтүстік жағындағы 1985 жылы ашылған ескі транзиттік орталықты, сауда орталығының оңтүстік жағындағы үлкен нысанмен алмастырды. Жаңа Ванкувер сауда орталығының транзиттік орталығы 2017 жылдың қаңтар айында, «Жүзім» қызметі жұмысын бастаған күні ашылды. 2017 жылдың маусым айында C Tran Шон М. Донагиді келесі бас атқарушы директор ретінде тағайындады, оның келісімшарты 2027 жылдың маусымына дейін күшінде болды. Ол 10 жылдан астам уақыт басқарған Джефф Хаммның орнын басты. 2019 жылы Американдық қоғамдық көлік қауымдастығы агенттікті Солтүстік Американың жыл транзиттік жүйесі деп атады. Агенттік 2019 жылы әкімшілік кеңсесін Ванкувердегі NE 51st Circle-дегі жеке ғимаратқа көшірді. Бұл ғимарат бұрын Гиффорд Пиншот ұлттық орман бақылаушысының кеңсесі болған. 2020 жылдың маусым айында бұрынғы Evergreen транзиттік орталығы баспанасыз адамдар үшін қауіпсіз тұраққа айналдырылды. 2022 жылдың қыркүйегінде C Tran Американдық қоғамдық көлік қауымдастығынан тағы да Солтүстік Американың жыл транзиттік жүйесі атанды. Милл Плейн транзиттік орталығы 2023 жылдың 1 қазанында «Жүзім» қызыл желісінің соңғы аялдамасы ретінде ашылды. 2024 жылдың ақпан айында C Tran директорлар кеңесі Леанн М. Каверді 1 наурыздан бастап агенттіктің алтыншы бас атқарушы директоры етіп тағайындады. Кавер бұрын агенттіктің бас атқарушы директорының орынбасары болған. Ол Шон Донагидің орнын басты, ол агенттіктің бас директоры болып жеті жылға жуық қызмет еткеннен кейін кетті.

Қызмет

C Tran аптасына жеті күн жұмыс істейді. Жексенбі және мереке күндері қызмет көлемі қысқартылады, Портлендке және кері сапарлардың саны азаяды, сондай-ақ кейбір экспресс және шектеулі бағыттар жұмыс істемей қалуы мүмкін. Жергілікті қызмет шамамен сағат 6:15-те басталып, түнгі 00:00-де аяқталады. Апта ішінде Портлендке экспресс және шектеулі қызмет сағат 5:20-да басталады, ал Ванкуверге соңғы рейс сағат 19:00-де жүзеге асырылады. Демалыс күндері, 60 (Delta Park Limited) – Delta Park/Vanport MAX стансасы және Jantzen Beach-ке, сондай-ақ 65 (Parkrose Limited) – Parkrose/Sumner транзит орталығына бағыттарын қоспағанда, Портлендке қызмет көрсетілмейді. 60-шы бағыт бойынша демалыс күндері қызмет шамамен сағат 6:30-да басталады, ал Delta Park/Vanport-тен соңғы рейс түнгі 00:00-де кетеді. 65-ші бағыт бойынша демалыс күндері қызмет шамамен сағат 8:30-да басталады, Ванкуверге соңғы рейс шамамен сағат 18:40-та кетеді. "Коннектор" – бұл қоңырау арқылы шақырылатын көлік қызметі, апта ішінде сағат 5:30-дан 19:30-ға дейін жұмыс істейді. C Tran 17 жергілікті бағытты, сондай-ақ "C Van" паратранзиттік қызметін және "Коннектор" қоңырау арқылы шақырылатын көлік қызметін пайдаланады. Көптеген бағыттардың әр 15-70 минут сайын жүретіні күтілуде. Ең көп пайдаланылатын бағыттар – "The Vine" және 71 (Highway 99). C Tran Портленд транзит орталығына үш экспресс бағыты бойынша қызмет көрсетеді. Осы автобустардың барлығына экспресс-тариф талап етіледі, ал осы бағыттарда берілген трансферлер C Tran және TriMet бағыттарының барлығында саяхаттауға жарамды. Сонымен қатар, C Tran үш шектеулі аялдамасы бар бағытты пайдаланады; 41-ші бағыт Фишердің қону транзит орталығына және Ванкувер қаласының орталық бөлігіне қызмет көрсетеді. 60-шы бағыт TriMet-тің Delta Park/Vanport MAX стансасына, ал 65-ші бағыт TriMet-тің Parkrose/Sumner транзит орталығына жалғасады.

Жүзім бұтасы

Vine – Fourth Plain Boulevard және Fort Vancouver Way бойындағы Ванкувер қаласының орталығы мен Ванкувер сауда орталығы арасындағы автобус жедел транзит қызметі. Он жаңа, төмен еденді, буыны бар, гибридті автобус әр 10–15 минут сайын қалалық қозғалыс ағынында тротуардағы аялдамаларға қызмет көрсетеді. Vine 4 және 44 маршруттарын алмастырды, олар күніне 6000-нан астам жол жүргізді. Жобаның күтілетін нәтижелерінің бірі – транзиттік сигналдарға басымдық беру және аялдамада жол ақысын алу автобустың жылдамдығын қолданыстағы қызметке қарағанда шамамен он минутқа арттырады. Бұл бағыт бойынша зерттеулер 2008 жылы басталды, ал 53 миллион долларлық жобаға қаржыландыру 2014 жылдың шілдесінде бекітілді, оның 80% федералдық, 6% мемлекеттік және 14% жергілікті қаражат есебінен. 2015 жылдың 10 қыркүйегінде Федералдық көлік басқармасымен 38,5 миллион долларлық толық қаржыландыру туралы келісімге қол қойылды. Құрылыс 2015 жылдың 24 тамызында жоспарланған қалалық аялдамада өткен негізді қалау рәсімімен басталды және 2017 жылдың қаңтарында аяқталды. 2017 жылдың 7 қаңтарында салтанатты ашылу рәсімі өтті, ал 2017 жылдың 8 қаңтарында ресми түрде ашылды. Fourth Plain бағытындағы бастапқы желі кейіннен Жасыл желі деп аталды. 2018 жылы C Tran Mill Plain BRT жобасын ұсынды, бұл Ванкувер қаласының орталығын Mill Plain Blvd арқылы жаңадан салынған Mill Plain Transit Center-ге қосатын Vine жүйесіне жаңа автобус желісі. Қызмет 2023 жылдың 1 қазанында Қызыл желі ретінде басталды.

Флот

C Tran Кларк округінің жергілікті қауымдастықтарын көрсететін суреттермен және дизайнмен жабылған бірнеше "қалалық автобустарына" ие. Олар 2019 жылы таныстырылды және жеті қаланың суретін, сондай-ақ инкорпорацияланбаған Кларк округі үшін жасалған суретті қамтиды.