Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испаниялық биші (1890–1936)
Spanish dancer (1890–1936)
Антония Мерсе и Луке (4 қыркүйек 1890 – 18 шілде 1936), сондай-ақ Ла Аргентина деп белгілі, Аргентинада туған испан бишісі, испан биінің неоклассикалық стилін қалыптастырды. Ол 20-ғасырдың ең әйгілі испан бишілерінің бірі саналды және "Кастаньеталар патшайымы" мен "Фламенко Павловасы" деген есімдермен танылды.
Antonia Mercé y Luque (September 4, 1890 – July 18, 1936), also known as La Argentina, was an Argentine born Spanish dancer who created the neoclassical style of Spanish dance. She was widely regarded as one of the most famous Spanish dancers of the 20th century and was nicknamed the "Queen of the Castanets" and the "Flamenco Pavlova."
Ерте өмір
Антония Мерсе и Луке, сахналық атымен La Argentina, Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында, кәсіби испан бишілері Мануэль Мерсе мен Жозефина Луке отбасында дүниеге келді. Төрт жасында балетпен шұғылдана бастады, көбінесе әкесінен тәлім алды. Тоғыз жасында Испанияның Мадрид қаласындағы Театро Реал театрында алғашқы өнер көрсетуін жасады. Әкесінің қайтыс болғаннан кейін, Ла Аргентина балеттен зейнеткерлікке шығып, 14 жасында анасымен бірге туған испан билерін оқуға кірісті.
Antonia Mercé y Luque, known by her stage name La Argentina, was born in Buenos Aires, Argentina, to professional Spanish dancers Manuel Mercé and Josefina Luque. At the age of four, she began her dance career in ballet, primarily trained by her father. She made her debut performance at the Teatro Real in Madrid, Spain, at the age of nine, After the death of her father, La Argentina retired from ballet and began studying native Spanish dances with her mother at the age of 14.
Мансап
Мансабының басында Ла Аргентинаның би стиліне қоғам қарсылық танытты, бұл оның театрларда және концерттерде өнер көрсетуіне кедерес келтірді. Ол кафе-кантанталар мен музыка залдары сияқты оған қол жетімді жерлерде өнер көрсетті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Ла Аргентина Парижге сапар шекті, онда ол Мулен-Руж және Шамп-Элизе театры сияқты бірнеше танымал орындарда өнер көрсетті. Кейіннен ол цыған биіне қызығушылық танытып, оны өзінің стиліне бейімдеді. Осы биді орындауы Метрополитен операсының жұлдызы Роза Понселлге 1935 жылы Ла Аргентинаның жетекшілігімен Бизенің "Кармен" операсы үшін билерді дайындауға түрткі болды. Мансабы бойы Ла Аргентина Солтүстік Америкада алты турне жасады, көбінесе фламенко гитарисі Карлос Монтойямен бірге.
At the beginning of her career, La Argentina faced disapproval in her dancing style from society, which prevented her from performing in theaters and concerts. She performed in venues accessible to her, such as café cantantés and music halls. Before World War I, La Argentina traveled to Paris, where she performed at various prominent locations like the Moulin Rouge and the Théâtre des Champs Élysées. Later on, she developed an interest in a Romani style dance and adapted it to her own style. Her rendition of this dance inspired Metropolitan Opera star Rosa Ponselle to prepare the dances for her portrayal of Bizet's "Carmen" under La Argentina's guidance in 1935. Throughout her career, La Argentina embarked on six tours in North America, often accompanied by flamenco guitarist Carlos Montoya.
Өлім
1936 жылы 18 шілдеде Ла Аргентина Францияның Байон қаласында 46 жасында дүниеден озды.
On July 18, 1936, La Argentina passed away at the age of 46 in Bayonne, France.
Марапаттар
Ла Аргентина би өнеріне қосқан үлесі үшін бірнеше беделді наградалармен марапатталды. Ол француздық Легион-д'онёр орденімен және испандық Изабелла Католика орденімен құрметтелді. Ол қайтыс болғаннан кейін, Метрополитен Опера үйіне мемориалдық тақта орнатылды, сонымен қатар Альфонс X Дана орденінің медальдары мен Изабелла Католика орденін алды. Серж Лифар Ла Аргентинаның 1920 жылы өзі және Висенте Эскудеромен бірге бастаған классикалық би тарихына қосқан үлесін мойындады. Ла Аргентина ұмытылған дәстүрлерді жаңғырту және ауылдық алаңдар мен қарапайым би мектептерінен дәстүрлі қимылдарды іздеу арқылы өзінің ерекше стилін қалыптастырды. Ол әр қимылдың үлгісін жетілдіріп, қажетсіз бөлшектерден айырып, өзінің эстетикалық көзқарасына сай, классикалық бидің тазалығын халықтық өнердің құлшынысымен және ерекшелігімен үйлестірді. Ла Аргентина стильді би фольклордың мәні мен дәмін сақтап, сахнаның талаптарын – кеңістік құру, қозғалысты күшейту және бөліктерді тұтас бірлікке біріктіруді ескеру керек деп сенді.
La Argentina was recognized for her contributions to dance with several prestigious awards. She was awarded the French Légion d'honneur and the Spanish Orden de Isabel la Católica. Following her death, she was "honored with a plaque at the Metropolitan Opera House, in addition to receiving the medals of Alfonso X the Wise and the Order of Isabella the Catholic." Serge Lifar acknowledged La Argentina's contribution to the history of formal dance, which began in 1920 with her and Vicente Escudero, according to him. La Argentina created her own style by reviving forgotten traditions and seeking out traditional steps from village squares and humble dance schools. She refined and pruned each pattern of steps, keeping only what was essential to conform to her own aesthetic, which combined the purity of classical style with the ardor and character of popular art. La Argentina believed that stylized dance should retain the nature and flavor of folklore while respecting the demands of the stage, such as creating space, accentuating movement, and fitting different parts into the whole.
Музыка
Ла Аргентина испан билерінде Исаак Альбенис, де Фалла, Гранадос және Турина сияқты заманауи испан композиторларының музыкасын пайдаланды. Бұл композиторлардың музыкасы дәстүрлі халық билерінде кездеспейтін кең көлемді хореографиялық қозғалыстарды қажет етті. Ол сонымен қатар Эрнесто Халфтер, Оскар Эспла және Дюран сияқты жас испан композиторларымен жаңа музыкалық шығармалар жасау үшін жұмыстасты. Жоакин Нин, Ампаро Наваро, Карменсита Перес, Мигель Бердион және Луис Гальве сияқты танымал пианистердің сүйемелдеуімен Ла Аргентина өнер көрсетулеріне сай келетін әртүрлі музыканы қолданды.
La Argentina incorporated music from contemporary Spanish composers such as Isaac Albéniz, de Falla, Granados, and Turina into her Spanish dance performances. These composers' music demanded broad choral movements that were not present in traditional folkloric dances. She also worked with young Spanish composers, including Ernesto Halffter, Óscar Esplá, and Duran, to create new scores. Accompanied by notable pianists such as Joaquin Nin, Amparo Navaro, Carmencita Perez, Miguel Berdion, and Luis Galve, La Argentina used a variety of music that suited her performances.
Қаңқалы
Аргентиналық бала кастанеттерді өте ерте жасынан, шамамен үш-төрт жасында қолдана бастады. Кейіннен ол аспаптан әдемі дыбыстар алу үшін өзінің әдісін жасап, тіпті кастанеттердің құрылымын да өзгертті. Оның кастанеттерді ойнауға қатысты тәсілі соншалықты ықпалды болды, көптеген испан суретшілері оның осы аспапқа арналған музыкалық жазуын қолдана бастады.
La Argentina started using castanets at a very young age, around three or four. Later on, she developed her own method to obtain more pleasing sounds from the instrument and even modified the design of castanets. Her approach to playing the castanets was so influential that many other Spanish artists began to adopt her musical notation for this instrument.
Ескертудің форматы
Аргентина концерттік форматтың алғашқыларын жасады, концерттерде тек пианиношымен немесе кейде гитарашымен өзінің хореографиясын орындады. Оның мансабының барысында отбасылық досы Сальвадор Балестерос гитарашы болып қызмет етті. Ол біртіндеп түрлі бағдарламаларда және оркестрлік музыкамен қойылымдарда өнер көрсетуден, оркестрге көбірек мән берілмейтін билерге көшті. Оның 1925 жылғы алғашқы қойылымдары Еуропалық гастрольдер кезінде және Францияның оңтүстігінде болды, онда ол сахнаны басқа артистермен бөлісті. Оның алғашқы жеке концерті 1926 жылы Берлинде өтті, және ол әлемнің әртүрлі ареналарында осы форматта өнер көрсетуін жалғастырды, соның ішінде Salle Gaveau, Théâtre Femina, Salle Pleyel, Токиодағы Императорлық театр, Théâtre des Champs Elysées, Париж операсы, Opéra Comique және ескі Trocadéro. Trocadéro-дағы оның танымал қойылымдары көп көрерменді жинады, және ол онда үлкен табысқа ие болып, өнер көрсетуін жалғастырды.
Argentina was a pioneer in the recital format, performing her own choreography for concerts with only a pianist or occasionally a guitarist. Salvador Ballesteros, a family friend, served as her guitarist throughout her career. She gradually transitioned from performing in variety programs and pieces with orchestral music to dances where less importance was given to the orchestra. Her first shows in 1925 were during a European tour and in the South of France, where she shared the stage with other artists. Her first solo recital was in Berlin in 1926, and she continued performing in the same format in various venues around the world, including Salle Gaveau, Théâtre Femina, Salle Pleyel, the Imperial Theatre in Tokyo, Théâtre des Champs Elysées, Paris Opera, Opéra Comique, and the old Trocadéro. Her popular shows at the Trocadéro drew large crowds, and she continued to perform there to great acclaim.