Америкалық астронавт Скотт Алтманның өмірбаяны

Кіріспе

Американдық ғарышкер (1959 жылы туған)

Скотт Дуглас "Скутер" Альтман (15 тамыз 1959 жылы туған) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің зейнеткер капитаны және теңіз авиаторы, инженер, сынақ ұшқышы және бұрынғы NASA ғарышкері. Ол төрт ғарыш сапарына қатысқан. Оның STS-125 миссиясы Хаббл ғарыш телескопына жасалған соңғы қызмет көрсету сапары болды. 2022 жылғы қараша айынан бастап ол ASRC Federal компаниясының ғарыш операциялары тобының президенті қызметін атқарады.

Жеке өмір

Олтман Иллинойс штатының Линкольн қаласында дүниеге келген. Ол бұрынғы Джилл Шеннон Лумермен Аризона штатының Тусон қаласында тұрмысқа шыққан және үш баласы бар, олардың екінші үлкені 2009 жылдың мамыр айында Техас штатының Хьюстон қаласындағы Райс университетін бітірген. Ол Иллинойс штатының Пекин қаласында, Фред және Шарон Алтман ата-анасымен бірге тұрады. 2010 жылы Пекиннің 108 округі мектеп тақтасы бұрынғы астронавтты құрметтеп, Скотт Альтман атындағы бастауыш мектепке ат қоюға дауыс берді. Скотттың әпкесі Сара Бердсли – әйелдер музыкасы, қолдан жасау және мәдениет саласындағы мультимедиа компаниясы Venus Zine-ның бас редакторы. Ол Сигма-Чи бауырластығының мүшесі.

Әскери мансап

Өте биік болғандықтан АҚШ Әуе күштеріне қабылдаудан бас тартылғаннан кейін Олтман АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, қызметке кірді. 1981 жылдың тамыз айында ол кіші лейтенант (энсин) шеніне ие болды, ал 1983 жылдың ақпанында әскери-теңіз авиаторының қанаттарын алды. (Сол кездегі) NAS Miramar-дегі 51-ші истребитель эскадрильясының құрамында Олтман F-14A Tomcat ұшағымен Батыс Тынық мұхиты мен Үнді мұхитына екі рет сапар жасады, USS Carl Vinson-нан ұшып өтті. 1987 жылдың тамызында ол Тест-пилот мектебінің кооперативтік бағдарламасына іріктелді және 1990 жылдың маусымында Тест-пилот мектебінің 97-шы түлегі болып, «Ерекше түлек» атағын алды. Бітіргеннен кейін ол келесі екі жылы Strike Aircraft Test Directorate NAWC AD Patuxent River, Мэриленд штатында F-14 жобаларымен айналысқан сынақ пилоты ретінде өткізді. Олтман жаңа F-14D ұшағын VF 31 Tomcatters эскадрильясымен алғашқы операциялық миссиясына алып шықты, онда ол техникалық қызмет офицері, кейін операциялар офицері болып қызмет етті. Оңтүстік Ирак аймағындағы «Оңтүстік күзет» операциясын қолдағандағы ұрыс жетекшісі ретіндегі еңбегі үшін ол Әуе медалімен марапатталды. Осы алты айлық миссиядан оралғаннан кейін ол NASA астронавттар корпусына іріктелді. Ол 40-тан астам түрлі ұшақта 7000 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие. Әскери-теңіз қызметінде Олтманның «Скутер» және «D Bear» деген шақыру белгілері болды. 2000 жылғы ғарышқа ұшуға дейін NASA берген сұхбатында Скотт Олтман F-14 пилоты ретінде «Top Gun» фильмінің түсіріліміне қатысқан тәжірибесі туралы былай деді: «Иә, Top Gun шынымен де керемет болды. Мен оны әлі де жақсы есте сақтаймын. Қала бойынша Голливуд Мирамарға келе жатыр деген қауесет тарады, мен сол жерде қызмет ететінмін, олар фильм түсірмекші, біздің бәріміз қатты қуандық. Біздің эскадрильямыз жарты жылдан астам созылған теңіз сапарынан бір жарым апта бұрын оралдық, сондықтан ұшақтарымыз базада болды, біз қолжетімді едік, бізге тым көп тапсырмалар жүктелмеген. Содан кейін олар F-14 ұшақтарын беру үшін біздің эскадрильямызды таңдады. Содан кейін командир жиналып, фильмге жұмыс істеуге және қажетті талаптарды орындауға жеткілікті ересектігі бар деп ойлаған төрт жігітті таңдады. Ал режиссер оныңмен жұмыс істеуге болатын шағын топты қалағандықтан, кино жасаушылардың не қалайтынын және біз не істей алатынымызды түсініп, осы екі талапты қалай теңестіруге болатынын білу қажет болды. Ұшу керемет болды. Көптеген әскери-теңіз пилоттары кинодағыдай мұнараны айналып ұшпайды, егер сіз оны жасасаңыз, қанаттарыңызды жұлып алып, есікке лақтырып жіберуге болады, өйткені сіз енді ұша алмайсыз. Бірақ бұл Голливуд болғандықтан, олар сахнаны қалаған. Мен мұнараны айналып ұшуым керек болды. Әрине, олар тоғыз рет түсіруді қалады, сондықтан біз тоғыз рет түсірдік!»

After being rejected from the United States Air Force for being too tall, Altman instead enlisted in the United States Navy. He was commissioned as an ensign in August 1981, and received his Naval Aviator wings in February 1983. As a member of Fighter Squadron 51 at (then) NAS Miramar, Altman completed two deployments to the Western Pacific and Indian Ocean flying the F 14A Tomcat from the USS Carl Vinson. In August 1987, he was selected for the Naval Postgraduate School Test Pilot School Co op program and graduated with Test Pilot School Class 97 in June 1990 as a Distinguished Graduate. After graduation, he spent the next two years as a test pilot working on various F 14 projects at Strike Aircraft Test Directorate NAWC AD Patuxent River Maryland. Altman then took the new F 14D on its first operational deployment with VF 31 Tomcatters, where he served as maintenance officer and later operations officer. He was awarded the Air Medal for his role as a strike leader flying over Southern Iraq in support of Operation Southern Watch. Shortly following his return from this six month deployment, he was selected for the NASA astronaut program. He has logged over 7,000 flight hours in more than 40 types of aircraft. During his Navy service, Altman had the callsigns "Scooter" and "D Bear". In a NASA interview prior to his 2000 spaceflight, Scott Altman commented on his role as an F 14 pilot involved in the filming of Top Gun: Well, Top Gun was a real thrill. I still remember that so vividly. The word was going around town that Hollywood was coming to Miramar, where I was stationed, and they were going to do a movie, and we were all kind of excited. My squadron had just gotten back from a seven and a half month cruise about a week and a half before, so our airplanes were at home, we were available, we weren't too highly tasked. And it turned out they picked my squadron to supply the F 14s. Then the skipper got together and tried to pick four guys that he thought, were mature enough, I guess, to handle, you know, the capability that they were being given in working with the movie, and all the things that were required. And the director wanted to have a small cadre of people that he could work with so you develop an understanding of what the movie folks want versus what we can do and how to try and balance those two requirements. The flying was incredible. You know, most Navy pilots don't get to buzz the tower like in the movie – if you did you could just peel your wings off and, throw 'em at the door because you probably wouldn't be flying anymore – but, since it was Hollywood, you know, they wanted the scene. I had to buzz the tower. And, of course, they wanted nine different takes – so we did it nine times!

NASA мансабы

1994 жылдың желтоқсанында НАСА астронавт кандидаты ретінде таңдалған Олтман 1995 жылдың наурыз айында Линдон Б. Джонсон ғарыш орталығына келді. Ол бір жылдық жаттығудан өтті және бастапқыда Астронавттар кеңсесінің Көлік жүйелері бөлімі үшін орбиталық аппараттың қонуы мен іске қосылуының техникалық аспектілерімен айналысуға бекітілді. Ол STS 90 (1998) және STS 106 (2000) миссияларында пилот, ал STS 109 (2002) және STS 125 (2009) миссияларында командир болды. Төрт ғарыш сапарының қатысушысы Олтман ғарышта 40 күннен астам уақыт өткізген. Олтман 2010 жылдың қыркүйегінде НАСА-дан зейнетке шығып, Мэриленд штатының Гринбельд қаласындағы ASRC Federal Research and Technology Solutions компаниясына жұмысқа орналасты.

Ғарышқа ұшу

STS 90 Neurolab (1998 жылдың 17 сәуірінен 3 мамырына дейін). 16 күндік Spacelab ұшуы кезінде Space Shuttle Columbia кемесіндегі жеті адамнан тұратын экипаж микробұтқырлықтың ми мен жүйке жүйесіне тигізетін әсерін зерттеген 26 жеке өмірлік ғылым эксперименттеріне қатысты, сонымен қатар тәжірибе субъектілері және операторлар рөлінде жұмыс істеді. STS 106 Атлантис (8-20 қыркүйек, 2000). 12 күндік миссия барысында экипаж Халықаралық ғарыш станциясын алғашқы тұрақты экипаждың келуіне дайындады. Миссиядан кейін экипаж станцияны екі рет толық айналып өтті. STS 109 Колумбия (1-12 наурыз, 2002). STS 109 – Хаббл ғарыш телескопына (HST) жасалған төртінші қызмет көрсету миссиясы. STS 109 экипажы Хаббл ғарыш телескопын жаңа қуат блогымен, жаңа камерамен және жаңа күн батареяларымен жаңартып, оны жаңа деңгейге көтерді. HST-ге қызмет көрсету және жаңарту жұмыстарын төрт экипаж мүшесі бес күн бойы бес реттен астам ғарыш кеңістігінде жүргізді. Ғарышқа шыққандарға Space Shuttle Columbia экипажы көмектесті. STS 109 Жер шарының айналасын 165 рет айналып, 262 сағаттан астам уақытта 3,9 миллион мильді басып өтті, нәтижесінде Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына түнгі уақытта қонды. STS 125 Атлантис (11-24 мамыр 2009 жыл). STS 125 – Хаббл ғарыш телескопына жасалған бесінші және соңғы қызмет көрсету миссиясы. Атлантис телескопқа екі жаңа құралды жеткізді: "Космикалық тектің" спектрографы және "Кең өрісті камера 3". Миссия барысында телескоптың кем дегенде 2014 жылға дейін жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін Fine Guidance Sensor, алты гироскоп және екі аккумуляторлық модуль ауыстырылды. Экипаж сонымен қатар телескоптың жылу қорғанысын жақсарту үшін жаңа жылу оқшаулағыш панельдерді орнатты, сондай-ақ телескоптың қызмет мерзімі аяқталған кезде оны қауіпсіз түрде орбитадан шығаруға көмектесетін жұмсақ ұстау механизмін орнатты. Миссияға IMAX камерасы да қатысты, экипаж миссияның барысын жаңа IMAX фильмі үшін құжаттады.