Кіріспе

Кансайдағы белгілі қала, Жапония.

Сакай (堺市) – Жапонияның Осака префектурасында орналасқан қала. Орта ғасырдан бері Жапонияның ең ірі және маңызды теңіз порттарының бірі болып келген. Сакай V ғасырдан бастау алатын, кілтәспір тәрізді бейіттермен (кофун) әйгілі. Сакайдың кофундарының арасында әлемдегі ең үлкен бейіт – Дайсен Кофуны бар. Бұрын қылыштарымен танымал болған Сакай қазір аспаздық құралдарының жоғары сапасымен мәшһүр. 2022 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы шамамен 819 965 адамды құрайды, бұл оны Токиодан басқа Жапониядағы ең көп халқы бар он төртінші қалаға айналдырады.

География

Сакай Осака префектурасының оңтүстік бөлігінде, Осака шығанағының жағасында және Осака қаласының тікелей оңтүстігінде орналасқан.

Климат

Сакайда ылғалды субтропиктік климат (Köppen Cfa) басым, оған жылы жаздар және ылғалды қыстар тән, көбінесе қар жаумайды. Сакайдағы орташа жылдық температурасы ал эми орташа жылдық жауын-шашын мөлшері маусым айында ең көп жауын-шашын байқалады. Орташа температура бойынша ең жоғары көрсеткіш тамыз айында, шамамен , ал ең төменгі көрсеткіш қаңтар айында, шамамен .

Демография

Жапондық санақ деректеріне сәйкес, Сакай қаласының халқы 1960-шы және 1970-шы жылдары қарқынды өсті, ал содан бері салыстырмалы түрде тұрақты болып келеді.

Шығу тегі

Шамамен б.з.б. 8000 жылдан бері кейін Сакай деп аталатын аймақта адамдар қоныстанған. Сакай V ғасырға жатқан кілт тесігі пішіндес қабір үйінділерімен, немесе кофунмен танымал. Олардың ең үлкені – Дайсен Кофун, император Нинтокудың қабірі деп есептеледі және аумағы бойынша әлемдегі ең үлкен қабір болып табылады. 300-500 жылдар аралығындағы Кофун дәуірінде Мозу қабірлер тобы жүзден астам қабір үйіндісінен тұрғызылған.

Орта ғасырлар

Ортағасырлық Сакай – саудагер олигархтар басқаратын тәуелсіз қала болды. 1450-1600 жылдар аралығындағы Муромачи және Сенгоку кезеңдерінде Сакай сыртқы сауда порты ретінде Жапонияның ең бай қалаларының біріне айналды. Ол тоқыма және темір өнімдерін өндіруде жетекшілік етті. Сол кездегі ең бай қалалар – Уми но Сакай, Рику но Имай (ауд. «теңіз жағасында Сакай, құрлықта Имай»; соңғысы қазір Кашихара, Нараның бір бөлігі) еді. Танымал дзен-буддист дін қызметкері Иккю осы қалада өмір сүруді жөн көрді, себебі қалада еркін атмосфера болды. Қала туралы ең сенімді мәлімет 1480 жылдарға жатады және онда жарияланған заңдық хабарламалар бар, бұл сол кезде қалада басқару кеңесі болғандығын көрсетеді. 1530 жылдары халық саны шамамен 40 000 адамды құрады, олардың дені саудамен айналысып, көбі Жапонияның ең бай адамдары еді. Осы кезеңде Сакайды қуатты саудагерлердің олигархиясы басқарды. Үкіметте он бөлімше болды, олар бай қала тұрғындарынан құралған өкілдік кеңес – эгошуға бағынышты еді. Шай рәсімінің ең ұлы шебері ретінде танылған Сэн но Рикю бастапқыда Сакайдың саудагері болған. Чай рәсімінің дзен-буддизмімен тығыз байланысы және қала тұрғындарының гүлденуі Сакайды Жапониядағы шай рәсімінің маңызды орталықтарының біріне айналдырды. Сенгоку дәуірінде христиан миссионерлері, соның ішінде 1550 жылы Франциск Ксавьер Сакайға келіп, оның гүлденуін таныстырды. Гаспар Вилела 1561 жылы келген кезде қаланы аймақтағы ең қауіпсіз орын деп сипаттады. Ол сондай-ақ қаланың «Италиядағы Венеция сияқты консулдармен басқарылғанын» айтты. Еуропалықтар келгеннен кейін Сакай оқпаналы қару-жарақ өндіру орталығына айналды, ал даймё Ода Нобунага олардың маңызды клиенттерінің бірі болды. Жапонияны біріктіруге тырысқан Нобунага Сакайдың тәуелсіздік құқығын алуға әрекеттенді. Сакай тұрғындары оның бұйрығына бағынбай, оның әскеріне қарсы күреске шықты. Көптеген тұрғындар қашып кетті, Сакай өртенді және Нобунага басып алды. 1582 жылы Нобунага өлтірілгеннен кейін Тоётоми Хидэёси билікті қолға алып, Сакайдың тәуелсіздік жүйесін жойды және көптеген саудагерлерді Осакадағы бекінісіне көшіруге мәжбүр етті. 1615 жылы Сакай Тоётоми кланы мен Токугава Иэясу арасындағы Осака қоршауының жазғы науқанында толығымен қиратылды. Бұл қалаға мемлекеттік істерде еркіндік беруге мүмкіндік берді.

Үкімет

Сакайда әкімдік басқару жүйесі бар, тікелей сайланған әкімі және 52 мүшеден тұратын бірпалаталы қалалық кеңесі бар. Сакай Осака облыстық мәжілісіне сегіз өкіл жібереді. Ұлттық саясат тұрғысынан қарағанда, қала Жапония Парламентінің (Diet) Төменгі палатасының Осака 15-ші, Осака 16-шы және Осака 17-ші сайлау округтеріне бөлінген.

Экономика

Сакай дәстүрлі түрде ауыр өнеркәсіпке және оның портына тәуелді болды. Бірақ, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қарқынды экономикалық өсім кезеңінде, Осака мегаполисінің дамуымен және кеңеюімен бірге, Сакай да Осака мегаполисі үшін серік қалаға (үй қаласына) айналды, бұл Сенбоку жаңа қаласының дамуында көрініс тапқан. Велосипед және балық аулау өнімдерін өндіретін ірі компания – Шимано Сакайда орналасқан. Конвейерлік суши желісі Kura Sushi-дің бас кеңсесі де Сакайда орналасқан.

Бастауыш және орта мектептер

Сакайда 98 мемлекеттік бастауыш мектеп және 43 мемлекеттік орта мектеп қала әкімдігінің басқаруында. Қалада сонымен қатар бір жеке бастауыш мектеп, үш жеке орта және жоғары білім беретін мектеп, және бір жеке бастауыш, орта және жоғары білім беретін мектеп бар. Қалада Осака префектурасы білім беру басқармасы басқаратын 23 мемлекеттік жоғары мектеп және төрт жеке жоғары мектеп бар. Қала екі, ал префектура мүгедектерге арналған төрт арнайы білім беру мектебін ұстап тұр. Бұрын қалада Солтүстік Кореяның Сакай корей бастауыш мектебі (堺朝鮮初級学校) болған.

Әуежай

Сакайдың әуежайы жоқ. Ең жақын ірі әуежай – Кансай халықаралық әуежайы.