Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Skaneateles Lake) – АҚШ-тың Нью-Йорк штатының орталық бөлігіндегі Finger Lakes көлдерінің бірі. Скенителес атауы жергілікті ирокея тілдерінің бірінде «ұзын көл» дегенді білдіреді. Көл кейде «Көлдердің шатыр бағы» деп аталады, себебі оның биіктігі (863,27 фут (263 м)) басқа Finger Lakes көлдерінен жоғары. Бұл – АҚШ-тағы ең таза көлдердің бірі. Оның ұзындығы 26 шақырымды (көлдің оңтүстік жағындағы батпақты жерлерді ескергенде 27 шақырым), ал ені орташа есеппен 1 шақырымды құрайды, су бетінің ауданы 35 шаршы шақырым, ал ең терең жері 96 метрге жетеді. Көл Скенителес арнасы арқылы солтүстікке қарай ағып, Сеника өзеніне құяды. Finger Lakes көлдерінің арасындағы ең тазасы болып табылатын оның суы соншалықты таза, Сиракуза қаласы және басқа муниципалитеттер оны сүзгілемей пайдаланады. Сиракуза қаласы көлдің сапасын қорғауға жылына шамамен 2,3 миллион доллар жұмсайды, он алты адам су жиналатын алаптағы 2600 жылжымайтын мүлікті (әдетте жылына екі рет) тексеріп отырады, бұл басқа Finger Lakes көлдерімен салыстырғанда салыстырмалы түрде кішкентай. Көл Орегон штатындағы Кратер көлінен кейін еріген азот мөлшері бойынша өлшенгенде АҚШ-тағы екінші таза көл болып табылады. Уильям Генри Сьюард оны «әлемдегі ең әдемі су кеңістігі» деп атаған.
Skaneateles Lake (,/s//k//æ//n//i/'/æ//t//l//ə//s/ SKANeeATləs, /local/,/s//k//ɪ//n// / SKIN ) is one of the Finger Lakes in central New York in the United States. The name Skaneateles means long lake in one of the local Iroquoian languages. The lake is sometimes referred to as "The Roof Garden of the Lakes" because its altitude (863.27 feet (263 m)) is higher than the other Finger Lakes. It is one of the cleanest lakes in the United States. It is 16 mile (26 km) long (17 mile (27 km) long including the bogs at the south end of the lake) and on average 0.75 mile (1 km) wide, with a surface area of 13.6 square miles (35 km2), and a maximum depth of 315 feet (96 m). The lake drains north via Skaneateles Creek, which flows into the Seneca River. The cleanest of the Finger Lakes, its water is so pure that the city of Syracuse and other municipalities use it unfiltered. The City of Syracuse spends about $2.3 million a year to protect lake quality, sixteen people inspecting (usually twice a year) each of the 2600 properties in the watershed, which is relatively small, compared to other Finger Lakes. The lake is the second cleanest lake in the United States as measured by dissolved nitrogen, after Crater Lake in Oregon. William Henry Seward called it "The most beautiful body of water in the world."
Сипаттама
Скенателз көлінің жағалаулары үш округте орналасқан: Онондага, Кайуга және Кортленд. Скенеателс ауылы (халық саны шамамен 2450) көлдің солтүстік жағында, Онондага округінде орналасқан. 1881 жылы жазғы коттедждер пайда бола бастады, ал 2002 жылы көлдің айналасында 2000-нан астам тұрғын үй болды. Көбінесе, қазіргі уақытта салынатын жаңа үйлер жазғы пайдалану үшін емес, жыл бойы тұруға арналған, сондай-ақ көптеген жазғы коттедждердің орны ауыстырылуда. Бұл туристік мақсатқа ие және жазғы демалыс орыны болып табылатын жердің уақытша және маусымдық халқы жылы айларда артады. Скенателз көлі, жақын орналасқан Отиско және Оваско бармақ көлдерінен судан шамамен 600 фут (183 метр) биіктіктегі тік жарлармен бөлінген, бұл екі жақта да тамаша көріністерді ашады. Жоғартқы жердің көп бөлігі орманды, және бірнеше ірі мемлекеттік қорықтар бар. Бұл аймақ 1930 жылға дейін қызылша (teasel) өндірісімен белгілі болды. Қызылша жүнді өңдеу фабрикаларында матаның қалыңдығын арттыру үшін қолданылды. Таулы аймақта әлі де кейбір сүт фермалары сақталып қалған, олар кейде көп ұрпақтан бері бір отбасының меншігінде болады, бірақ жердің көп бөлігі енді ауыл шаруашылығына пайдаланбайды. Батыс Фингер-Лейктерде сәтті өсірілген жүзімдіктерді енгізу бойынша тәжірибелер жүргізілуде. Дегенмен, 863 фут (245 метр) биіктікте орналасқан Скенателз көлі, 382 фут (116 метр) биіктіктегі, ірі, терең және төмен орналасқан Каюга көлі сияқты, кем пайдалы микроклиматқа ие болуы мүмкін.
The shores of Skaneateles Lake are in three counties: Onondaga, Cayuga, and Cortland. The village of Skaneateles (population about 2,450) is at the northern end of the lake, in Onondaga County. Summer cottages appeared in 1881, increasing to more than 2000 residences around the lake in 2002. Generally new homes now are built for year round occupancy rather than summer use and many summer cottages are replaced. The transient and seasonal population of this tourist destination and summer resort surges during the warmer months. Skaneateles Lake is separated from two other nearby Finger Lakes, Otisco and Owasco, by ridges some 600 feet above the waters, affording magnificent prospects on both sides. Much of the highland terrain is forested, with several large public preserves. Once more cultivated, this region was known for the teasel industry until 1930. Teasels were employed commercially by woolen mills to raise the nap on the material. Although some dairy farms remain in the highlands, occasionally remaining in the same family after many generations, much of the land no longer serves agriculture. There is some experimention with introduction of vineyards, which have proved so successful on the more western Finger Lakes. Skaneateles Lake, however, at elevation 863 feet, may offer a less salubrious microclimate than larger, deeper and lower lakes, like Cayuga Lake, at elevation 382 feet.
Белгілер мен ерекшеліктері
Көлдің айналасында ескеретін жерлер мен көрікті орындар кездеседі. Скенителс ауылын көптеген тарихи ғимараттар әсемдейді. Карпентер шарлауы Нью-Хоуп поселкесіне жақын, көлдің оңтүстік-батыс жағалауынан шамамен бір мильдей қашықтықта орналасқан. Жоғарыдан төменге шарлауға дейінгі жол жартасты, түзетілмеген және өте қауіпті. Шарлаулар Bear Swamp Creek арнасымен көлге дейін созылатын Бахар табиғат қорығының бір бөлігі болып табылады. Жақын жердегі тарихи Нью-Хоуп диірмені (ешқашан жұмысын қайта жаңғыртпайды). Карпентер Пойнттың қарсы жағында Дең Миль Пойнт орналасқан, ол пикниктерге танымал орын. Көлдің оңтүстік бөлігі, биік төбелермен шектелген (төменде, оң жақта), солтүстік бөлігінен ерекшеленеді. Глен-Хейвен поселкесінде бұрын ірі курорттық қонақ үй болған, бірақ қазір кішкентай қонақ үйлер мен маусымдық тамақтану орындары ұсынылады. 1860-1900 жылдары доктор В.К. Томас Глен-Хейвен қонақ үйінде сумен емдеуді ұсынды. Батыс жағында Нью-Йорк штатының Найлс қаласы орналасқан. Шығыс жағында Спаффорд қаласының биік жері панорамалық көріністерді ұсынады. Бұл қалалардың арасында, үшінші округке қарасты Скотт қаласындағы терең Глен-Хейвен аңғары жатыр. Спаффордтағы Бородино поселкесі 1830 жылғы Федералдық стильдегі, өзгертпеген шіркеуін сақтап қалды және Фредерик Дуглас сөйлеген құлдыққа қарсы қозғалыстың орталығы ретінде танымал. Көлде демалыспен жайлы қайық тебу ұзақ жылдардан бері танымал. 1847 жылдан бастап басқа көлдерден және Скенителс көлінен келген яхталармен регаталар өткізіле бастады. Skaneateles Country Club-та қайық орталығы бар. Жарысқа арналған "Lightning" қайығы, "Comet" сияқты, Скенителсте жобаланып және өндірілді. Көл жағалауында аз ғана мариналар мен басқа да коммерциялық нысандар бар. Көлдің батыс жағында, Скенителс Кантри Клуб маринасының оңтүстігінде Нью-Йорк штатының қоғамдық қайық түсіру орны орналасқан. Сонымен қатар, көлдің батыс жағында, Мадана поселкесінде, Скенителс Кантри Клуб маринасынан оңтүстікке қарай шамамен 6 миль жерде Скенителс Маринасы орналасқан. Спаффорд қалашығында, көлдің шығыс жағында, Бородино маңында, Скенителс желкендеу клубынан оңтүстікке қарай төрт шақырым жерде қоғамдық қайық түсіру орны бар. Көлдің бастауында (саусақты көлдер оңтүстіктен солтүстікке қарай ағады) Глен-Хейвенде марина мен тұрақ орналасқан. Ауылдан круиздерге баруға болады. Көл бойындағы коттедждерге қызмет көрсететін пошта қайығы да жолаушыларды тасымалдайды.
Landmarks and scenic features appear around the lake. Many historic buildings enhance the village of Skaneateles. Carpenter Falls are near the hamlet of New Hope about one mile inland from the southwest shore of the Lake. The hike down to the main waterfall from the road above is on an unimproved cliff face and quite dangerous. The falls are part of the Bahar Nature Preserve that extends along Bear Swamp Creek to the lake. The historic New Hope Mill (closed to public permanently) is nearby. Opposite Carpenter Point is Ten Mile Point, a favorite picnic destination. The southern end of the lake, bounded by high hills (below, right) differs in character from the north. Glen Haven, a hamlet located there, once featured a large resort hotel but now offers smaller visitor accommodations and seasonal dining. From 1860 1900, Dr. W. C. Thomas offered a water cure treatment at the Hotel Glen Haven. On the west side, the high Town of Niles, New York provides scenic prospects. On the east side, the high Town of Spafford offers panoramic views. Between these towns lies deep Glen Haven valley in the Town of Scott, New York, in the third county. The hamlet of Borodino in Spafford retains an 1830 church, little altered, in the Federal style and noted as a center of the abolitionist movement where Frederick Douglass spoke. The lake has long been popular for recreational sailing. Regattas with yachts from other lakes as well as Skaneateles began in 1847. The Skaneateles Country Club now has a boating center. The Lightning, a racing dinghy, was designed and produced in Skaneateles, as was the Comet. There are few marinas or other commercial facilities on the lake shore. There is a New York state public boat launch site on the lake's west side just south of the Skaneateles Country Club marina. Also, on the west side of the lake, about 6 miles south of the Skaneateles Country Club Marina, in the hamlet Mandana, lies the Skaneateles Marina. The town of Spafford has a public boat launch near Borodino on the east side of the lake about four miles south of the Skaneateles Sailing Club. Glen Haven, at the head of the lake (The Finger Lakes flow South to North), offers a marina and docking. Cruises are available from the village. A mailboat serving cottages along the lake also carries passengers.
Жабайы табиғат
2012 жылғы "Балықшылар күнделігінде" Нью-Йорк штатының қоршаған ортаны қорғау департаменті Скенателз көлінде тіршілік ететін он үш түрлі балықты тізімдейді. Бұл түрлерге: көкжаңбырлы троту, көлдік троту, көлдік ақ балық, құрлықтағы лосось, кіші ауызды бас, циско, тас бас, тізбекті шоқыр, қабақ тұқымды балық, сары шабақ, қоңыр бұқа балық, көкқұйрық және кәдімгі сазан жатады. Көлдік тротулар табиғи түрде көбейеді, ал жыл сайын 20 000 көкжаңбырлы троту мен 9 000 құрлықтағы лосось өсіріліп қосылады. 2007 жылдың көктемінде бастардың көптеп қырылуы кейіннен вирустық геморрагиялық септицемия (ВГС) вирусына байланысты екені анықталды. Бұл вирус 2005 жылы аймақта пайда болғаннан бері Ұлы көлдерде миллиондаған балықтың өліміне себеп болған балық ауруын тудырады. Вирус пен ауру адам денсаулығына қауіп келтірмейді, бірақ Нью-Йорк штаты оның басқа көлдерге таралуын тежеуге жұмыс істеп жатыр. 2007 жылдың 6 маусымында ВГС таралуын бақылауға бағытталған жаңа штаттық жем ережелері жарияланды. ВГС тірі немесе мұздатылған жем балықтары, уылдырық, тірі аквариумдар және балласт суы сияқты түрлі жолдармен су объектілері арасында таралуы мүмкін. Скенателз көлінен басқа су объектілеріне қайықтар мен балық аулау құралдарын көшірмес бұрын дезинфекциялау қажет.
In its 2012 Angler Diary, the New York State Department of Environmental Conservation cites thirteen species of fish that live in Skaneateles Lake. These species include: rainbow trout, lake trout, lake whitefish, landlocked salmon, smallmouth bass, cisco, rock bass, chain pickerel, pumpkinseed, yellow perch, brown bullhead, bluegill, and common carp. The lake trout are naturally reproducing, while 20,000 rainbow trout and 9,000 landlocked salmon are stocked annually. A large die off of bass in the spring of 2007 was later confirmed to be due to viral hemorrhagic septicema (VHS), a virus caused fish disease that has killed millions of fish in the Great Lakes since its presence was noticed in the region in 2005. This is the second of the Finger Lakes found to be contaminated with the virus, after its presence was detected in the westernmost of the Finger Lakes, Conesus Lake, in 2006. The virus and disease are not a threat to human health, but the state of New York is working to slow its spread to other lakes. New state bait regulations were announced on June 6, 2007, aimed at curbing the spread of VHS. VHS can be spread between bodies of water through live or frozen bait fish, roe, live wells, and ballast water, among other ways. Boats and fishing equipment should be disinfected before transfer from Skaneateles Lake to other bodies of water.
Қоршаған орта мәселелері
АҚШ-тың қоршаған ортаны қорғау агенттігінің мәліметінше, көлге ауыл шаруашылығынан (пестицидтер мен тыңайтқыштарды қолдану, мал қоқысының өндірісі және шөгінділер) , тұрғын үйлерден (септикалық жүйелер, газон күтімі және құрылыс) және өзен жағалауларының эрозиясынан келген ластану әсер етеді. Бұл көздерден шығатын ластаушы заттарға шөгінділер, азот және фосфор негізіндегі қоректік заттар, пестицидтер, бактериялар (ішек таяқшасы қоса), вирустар және гиардия және криптоспоридий сияқты протозоалар жатады. Көлдің су жиналатын алабы мен көлдің арақатынасы ерекше төмен, ол олиготрофты деп саналады, яғни азот пен фосфор сияқты қоректік заттардың мөлшері аз. 2013 жылы көлде пайда болған қатты, жабысқақ көбік жылдар бойы көрінетіндей өсіп келе жатқаны хабарланды. Көбік қатты желден кейін жағалауларда және шығанақтарда жиналады. 2017 жылы көлде кең ауқымды көк-жасыл балдырлар гүлдеуі байқалды, тексеру нәтижесінде микроцистин токсиндері анықталды, осылайша ол енді АҚШ-тағы ең таза көлдердің бірі емес.
According to the United States Environmental Protection Agency, the lake is affected by pollution from agriculture sources (pesticide and fertilizer use, manure production, and sedimentation), residential sources (septic systems, lawn care, and construction), and streambank erosion. Contaminants from these sources include sediment, nitrogen and phosphorus based nutrients, pesticides, bacteria (including fecal coliform), viruses, and protozoa such as giardia and cryptosporidium. The lake has an unusually low watershed to lake ratio, and is considered oligotrophic, meaning it is low in nutrients such as nitrogen and phosphorus. A stiff, sticky foam on the lake was reported in 2013 to have been visibly increasing for years. The foam accumulates on shorelines and in bays after strong winds. In 2017, the lake experienced a widespread blue green algal bloom which tested positive for microcystin toxins, thus no longer making it one of the cleanest lakes in the US.