Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нью-Йорк штатының орталық бөлігіндегі АҚШ-тың Кайуга көлі (Cayuga Lake) – Нью-Йорк штатының орталық бөлігіндегі мұздық Фингер көлдерінің ең ұзыны. Жер беті ауданы бойынша екінші орында (Сенека көлінен сәл кішкентай) және су көлемі бойынша да екінші орында. Оның ұзындығы 63 шақырымға жуық. Орташа ені – 6 километр, ал ең кең жері Аврора жанында 5,6 километрге жетеді. Ең терең жері шамамен 133 метр, ал жағалау сызығының ұзындығы 153 шақырымнан астам.
Lake in central New York state, US
Cayuga Lake (/k//ə/'/juː//ɡ//ə/, /k//eI/'/juː//ɡ//ə/ or /k//aI/'/juː//ɡ//ə/) is the longest of central New York's glacial Finger Lakes, and is the second largest in surface area (marginally smaller than Seneca Lake) and second largest in volume. It is just under 39 mile (63 km) long. Its average width is , and it is 3.5 mile (6 km) at its widest point, near Aurora. It is approximately 435 feet (133 m) at its deepest point, and has over 95 mile (153 km) of shoreline.
Орналасқан жері
Итака қаласы, Итака колледжі мен Корнелл университетінің орналасқан жері, Кайуга көлінің оңтүстік жағында орналасқан. Кайуга көлінің шығыс жағалауындағы ауылдар мен елді мекендерге Майерс, Кинг-Ферри, Аврора, Леванна, Юнион-Спрингс және Кейуга кіреді. Көлдің батыс жағалауындағы елді мекендерге Шелдрейк, Поплар Бич және Канога кіреді. Көлде екі кішкентай арал бар. Біреуі Юнион-Спрингс жанындағы Фронтенак аралы (солтүстік-шығыс); бұл аралда адам тұрмайды. Екінші арал – Канога аралы (солтүстік-батыс), ол Канога қаласының жанында орналасқан. Бұл аралда бірнеше лагерь бар және жаз айларында адамдар тұрады. Барлық саусақ көлдеріндегі жалғыз басқа арал – Канандайгуа көліндегі Скенох аралы.
The city of Ithaca, site of Ithaca College and Cornell University, is located at the southern end of Cayuga Lake. Villages and settlements along the east shore of Cayuga Lake include Myers, King Ferry, Aurora, Levanna, Union Springs, and Cayuga. Settlements along the west shore of the lake include Sheldrake, Poplar Beach, and Canoga. The lake has two small islands. One is near Union Springs, called Frontenac Island (northeast); this island is not inhabited. The other island, Canoga Island (northwest), is located near the town of Canoga. This island has several camps and is inhabited during the summer months. The only other island in any of the Finger Lakes is Skenoh Island in Canandaigua Lake.
Географиялық сипаттамалары
Көлдің тереңдігі, тік шығыс және батыс жартастарымен, ал солтүстік және оңтүстік жақтарының жайпақтығымен, саусақты көлдерге тән ерекшелік. Олар соңғы мұз дәуірінде мұздықтармен қазылған. Көлдегі су деңгейі солтүстік жағындағы саз бөгеті арқылы реттеледі. Ол Эри каналы арқылы Онтарио көлімен, ал Сенека өзені арқылы Сенека көлімен байланысты. Қыс жақындағанда көл суы төмендетіледі, мұның мақсаты мұздың келтіретін зиянды азайту және көктемгі қар суын сақтау мүмкіндігін арттыру. Солтүстік жағында жайпақ, сазды жағалаулар басым. Көшіп баратын құстар үшін маңызды тоқтау орны саналатын саздықтар мен батпақтар Монтесума Ұлттық Жануарлар Қорғағының орналасқан жері. Оңтүстік жағы да терең емес, қыс айларында жиі мұз қатып қалады.
The lake depth, with steep east and west sides and shallow north and south ends, is typical of the Finger Lakes, as they were carved by glaciers during the last ice age. The water level is regulated by the Mud Lock at the north end of the lake. It is connected to Lake Ontario by the Erie Canal and Seneca Lake by the Seneca River. The lake is drawn down as winter approaches, to minimize ice damage and to maximize its capacity to store heavy spring runoff. The north end is dominated by shallow mudflats. An important stopover for migratory birds, the mudflats and marsh are the location of the Montezuma National Wildlife Refuge. The southern end is also shallow and often freezes during the winter.
Адамға әсері
Кейуга көлі демалыспен жүретін қайық жүргізушілердің арасында өте танымал. Үлкен мемлекеттік маринасы және қайық түсіру алаңшасы бар Аллан Х. Треман мемлекеттік теңіз паркі Итака қаласының оңтүстік жағасында орналасқан. Батыс жағалауда екі яхт-клуб бар: Итака қаласының солтүстігінде бірнеше шақырым жерде орналасқан Итака яхт-клубы және Канога қаласының оңтүстігінде орналасқан Ред Джекет яхт-клубы. Көл жағалауы бойында тағы да бірнеше мариналар мен қайық түсіру алаңшалары шашыраңқы орналасқан. Кейуга көлі – Лансинг сияқты бірнеше қауым үшін ауыз су көзі болып табылады, ол көлдің оңтүстік жағындағы шығыс жағынан Болтон Пойнт су жүйесі арқылы су тартады. Сонымен қатар, көлде бірнеше көл суыту жүйелері жұмыс істейді, онда көлдің тереңдігінен суық су сорғыланып, жылытылып, жабық жүйе арқылы қайтадан бетке шығарылады. Корнелл университетінің басқаруындағы және 2000 жылы қолданысқа енгізілген осындай жүйелердің бірі жоспарлау және құрылыс кезеңдерінде қоршаған ортаға кері әсер ететін мүмкіндігіне байланысты дау тудырды. Алайда, барлық экологиялық әсерлер туралы есептер мен ғылыми зерттеулер Корнелл университетінің көл суыту жүйесінің әзірге ешқандай айтарлықтай экологиялық әсерін тигізбегенін және тигізбейтінін көрсетті. Бұған қоса, Корнелл жүйесі шығыс жағалаудағы көмірмен жұмыс істейтін электр стансасы сияқты, ондаған жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан басқа жүйелерге қарағанда көлге әлдеқайда аз жылы су құяды. AES көмір электр стансасы 2019 жылдың тамызында жабылды және жақын арада оны деректер орталығына айналдыру жоспарлануда. Бұл станса бұрын Cayuga көлін салқындату көзі ретінде пайдаланған. 1960 жылдардың соңында азаматтар Cayuga көлінің жағалауында 830 МВт қуаттылықтағы атом электр стансасының құрылысына қарсы сәтті күресті. Род Серлинг өзінің "Туалайт-зона" телесериалы кезінде өзінің өндіріс компаниясын Cayuga Productions деп атады. Серлинг пен оның отбасы Cayuga көлінде жазғы үй иесі болған.
Cayuga Lake is very popular among recreational boaters. The Allan H. Treman State Marine Park, with a large state marina and boat launch, is located at the southern end of the lake in Ithaca. There are two yacht clubs on the western shore: Ithaca Yacht Club, a few miles north of Ithaca, and Red Jacket Yacht Club, just south of Canoga. There are several other marinas and boat launches, scattered along the lake shore. Cayuga Lake is the source of drinking water for several communities, including Lansing, near the southern end of the lake along the east side, which draws water through the Bolton Point Water System. There are also several lake source cooling systems that are in operation on the lake, whereby cooler water is pumped from the depths of the lake, warmed, and circulated in a closed system back to the surface. One of these systems, which is operated by Cornell University and began operation in 2000, was controversial during the planning and building stages, due to its potential for having a negative environmental impact. However, all of the environmental impact reports and scientific studies have shown that the Cornell lake source cooling system has not yet had, and will not likely have any measurably significant environmental impact. Furthermore, Cornell's system pumps significantly less warm water back into the lake than others further north, which have been operating for decades, including the coal fired power plant on the eastern shore. The AES Coal Power plant was shut down in August 2019, and there are plans to convert it into a data center in the near future. The plant used to use Cayuga Lake as a cooling source. In the late 1960s, citizens successfully opposed the construction of an 830 MW nuclear power plant on the shore of Cayuga Lake. Rod Serling named his production company Cayuga Productions, during the years of his TV series, The Twilight Zone. Serling and his family had a summer home at Cayuga Lake.
Балық аулау
Балық популяциясы басқарылады және үлкен спорттық балық аулау дамыған, балықшылар көктей, көл шабақтары және кіші ауызды шабақтарды аулайды. Көлде кездесетін балық түрлері: көл шабағы, теңізге шығатын лосось, қоңыр шабақ, көктайғақ шабағы, кіші ауызды шабақ, көктей, алабұға, атлантикалық лосось, қара краппи, көк балық, пикерел, үлкен ауызды шабақ, солтүстік шортан, қымызбас күнбалық, тас балық және сары балық. Кейуга-Сенека каналында, №1 шлюз (Муд-Лок), Лонг-Пойнт мемлекеттік паркі, Кейуга көлі мемлекеттік паркі, Дианс-Коув қайық тұрағы, Тауганнок сарқырамасы мемлекеттік паркі және Аллан Х. Треман мемлекеттік теңіз паркінде қатты жабынмен жабдықталған пандустар бар.
The fish population is managed and substantial sport fishing is practiced, with anglers targeting smelt, lake trout and smallmouth bass. Fish species present in the lake include lake trout, landlocked salmon, brown trout, rainbow trout, smallmouth bass, smelt, alewife, atlantic salmon, black crappie, bluegill, pickerel, largemouth bass, northern pike, pumpkinseed sunfish, rock bass, and yellow perch. There are state owned hard surface ramps in Cayuga–Seneca Canal, Lock #1 (Mud Lock), Long Point State Park, Cayuga Lake State Park, Deans Cove Boat Launch, Taughannock Falls State Park, and Allan H. Treman State Marine Park.
Салалар
Көлге ірі ағыстар: Фолл Крик, Кайуга Инет, Салмон Крик, Тауганнок Крик және Сикс Майл Крик; Сол айда бір адам жағалаудан 200 фут (61 м) қашықтықтағы жануарды "ірі және денесі ұзын" деп сипаттады, бірақ бір "саяхатшы" оны суыр деп ойлады. Уэллс колледжінің мәліметтері бойынша, мұндай жағдай соңғы рет 1979 жылы және 2015 жылдың суық ақпан айында тіркелген. Дегенмен, басқа дереккөздер 20 ғасырда көлдің толығымен, бір жағынан екінші жағына дейін мұзымен қапталуы 1912 жылы болғанын, тіпті терең Сенека көлі де соңғы рет сол жылы тоңғанын көрсетеді. Кейуга көлі, жақын орналасқан Сенека көлі сияқты, "Сенеканың мылтықтары" деп аталатын құбылысқа да куә болады – айналасында естілетін, құбылмалы, зеңбірек дауысына ұқсас дыбыстар. Осы дыбыстардың көп бөлігін фермерлер жүзімдіктерді, бау-бақшаларды және егістіктерді құстардан қорғау үшін қолданатын автоматты құралдарға байланыстыруға болады. Алайда, мұны растайтын ешқандай дәлел жоқ.
The major inflows to the lake are: Fall Creek, Cayuga Inlet, Salmon Creek, Taughannock Creek, and Six Mile Creek; A sighting in that month described the animal, 200 feet (61 m) from shore, as "large and its body long," though a "tramp" suggested it was a muskrat. According to Wells College records, this most recently happened in 1979 and the record cold month of February 2015. However, other sources suggest that the only time the entire lake froze over solid end to end in the 20th century was in 1912, when even the deeper Seneca Lake last froze over completely. Cayuga Lake, like nearby Seneca Lake, is also the site of a phenomenon known as the Guns of the Seneca, mysterious cannon like booms heard in the surrounding area. Many of these booms may be attributable to bird scarers, automated cannon like devices used by farmers to scare birds away from the many vineyards, orchards and crops. There is, however, no proof of this.
Шарап
Кейуга көлі өзімен аттас американдық шарап өсіру аймағының құрамына кіреді. 1988 жылы құрылған бұл аймақта қазір оннан астам шарап зауыты, төрт дистилляция зауыты, сидр және бал арасы зауыты бар.
Cayuga Lake is included in the American Viticultural Area with which it shares its name. Established in 1988, the AVA now boasts over a dozen wineries, four distilleries, a cidery, and a meadery.