Кіріспе
Англиядағы маңызды тас жол
infobox road
|country=ENG
|type=A
|route=13
|map=|map custom=yes
|length mi=41.7
|length ref= East India Dock Road 1806-1812 жылдары жоспарланып, салынды. Леа өзені арқылы салынған алғашқы темір көпір 1810 жылы пайдалануға берілді. Бүгінгі күні бұл жолдың көп бөлігі әлі де бір бағытты болып табылады, бірақ Блэкволл туннелінің солтүстік кіреберісінде A12 және A102 тас жолдарымен қиылысатын бөлігі ерекше. A13-тің осы бөлігін маңызды Лондон автобустарының 15 (Блэкволлға дейін) және 115 маршруттары пайдаланады.
|country=ENG
|type=A
|route=13
|map=|map custom=yes
|length mi= 41.7
|length ref = while East India Dock Road was set out from 1806 to 1812. The first iron bridge across the River Lea was built in 1810. Today the route is still largely single carriageway, though notable is the junction with the A12 and A102 at the northern portal of the Blackwall Tunnel. This section of A13 is used by the important London Bus routes 15 (as far as Blackwall) and 115.
Ист Хэм және Баркинг айналма жолы (Ньюхэм жолы мен Альфредс жолы)
Алайда, Блэкволлдан шығысқа қарай, Лия өзенінің қиылысында, А1261 Шығыс Үндістан докты байланыстыратын туннельмен TOTSO (жолда қалу үшін бұрылу) бар, және жол екі жақты үш жолақты экспресс-жолға айналып, сипатын күрт өзгертеді. Бұл жол Ұлы Лондон шекарасына дейін жалғасады. Ерекше қиылыстарға Каннинг Таун, Бектон маңындағы A406 қиылысы, сондай-ақ Баркинг маңындағы Lodge Avenue бір қатарлы көлік жолының эстакадасы кіреді, онда ескі A13 жолы (Риппл Роуд) жаңа жолмен бірігеді. 2002–2004 жылдары деңгейлер бөлінісі жасалған, Ньюхэм арқылы екі қатарлы жолдың бөлігі Ньюхэм жолы, ал Баркинг арқылы Альфредс жолы, екеуі де Шығыс Хам және Баркинг айналма жолын құрайды және бастапқыда 1960 жылдары екі қатарлы болған. Бұл бөлім құрылымдық тұрғыдан берік және жоғары стандарттарға сәйкес салынған, бірақ жылдамдық шегі 64 км/сағ (40 миль/сағ) болды. Деңгейлер бөлінісінен бұрын жылдамдық шегі 80 км/сағ (50 миль/сағ) болды. Жұмыстарға Принс-Регент және Муверс-Лейндегі жаңа жер асты жолдарының салынуы, Бектон Альптеріндегі жаңа эстакада, және Каннинг Таун эстакадасының екі қатарлыдан үш қатарлыға дейін кеңейтілуі кірді. Сондай-ақ A1261 туннеліне тікелей қосылыс жасалды. Лондон автобусының 173-маршруты Бектон Альптері мен Риппл Роуд арасында A13 жолын пайдаланатын жалғыз маршрут. Алайда, 2011 жылы жылдамдық шегі қайтадан 80 км/сағ (50 миль/сағ) дейін арттырылды.
Риппл жолы мен Темза шлюзі
Баркингке жақын Лодж-авеню қиылысының шығысында маршрут одан әрі ескі Риппл-роудқа бұрылады, оның Ренвик-роудтағы соңғы деңгейдегі қиылысы бар. Ал Дагенхэмдегі Горесбрук айырбасының шығысындағы жаңа, деңгейлерде бөлінген бөлік 1999 жылы аяқталған Темза қақпасы деп аталады. Бұл 1999 жылдың соңында ашылған Форд зауытының үстінен салынған, жүлделі виадук және Рейнхэм мен Венингтон батпақтары арқылы салынған жолмен ерекшеленеді. Соңғы құрылыстың экологиялық әсерін зерттеу қажет болғандықтан жобаға кейбір кешігулер енді, бірақ бұл бөлік 1997 жылдың ортасында бірінші болып ашылды. Бұл келісім-шартқа Вэннингтоннан М25 тас жолына дейінгі учаске де кірді (төменде қараңыз). Горесбрук айырбасынан шығысқа қарай ұлттық жылдамдық шегі сақталады. Лондон автобустарының 173 және 287 маршруттары Риппл-роуд пен Горесбрук арасындағы A13 жолын пайдаланатын жалғыз маршруттар. 2005 жылы Хаверинг кеңесі Рейнхэмге жақын A13 қиылысындағы Литмус мұнараларының мүсіндерін тапсырды, олар үлкен LED экрандар арқылы жергілікті экологиялық деректерді көрсетеді.
Веннингтоннан Садлерс Холл фермасына дейін
A13-тің Темза шлюзі бөлігі Лондоннан Тюррокпен шекарадағы Вэннингтоннан шығады, әлі де екі жақты үш қатарлы, M25 тас жолымен 30-шы торабында қиылысады, Дартфорд өткелі мен Лейксайд сауда орталығының жанында. Мұндағы A13 көбінесе 1980 жылдарға дейін салынған екі бағытты жол, соның ішінде M25 үстінен төрт қатарлы көпір, ол 15 жылдан астам уақыт бойы аяқталмай келді. Вэннингтон мен M25 аралығы 1998 жылдың соңында ашылды. Келесі торап, Лейксайдқа (A126) бұрылысы тек батысқа қарайтын түсірілімдерге ие, сондықтан шығысқа қарай шығу мүмкін емес. Содан кейін A1089 торабынан өткеннен кейін екі жақты үш қатарлы болады, Тилбериге баратын жол, және ол магистральдық мәртебесін соңғысына береді. A13 жақын маңдағы A128 торабында ақырында екі қатарлы болады. Ол тағы 9 миль (14 км) бойға екіге бөлінеді, Стенфорд-ле-Хоуп пен Базильдонды айналып өтеді, содан кейін Садлерс Холл фермасы (немесе Садлерс фермасы) айналымына жетеді. Бұл жерде жол A130 тас жолымен қосылады және екі қатарлы және басты бағыт мәртебесін жоғалтады. Саутхендке басты жол қазір A127 Саутхенд артериялық тас жолы, оған A130 арқылы қол жеткізуге болады.
А13/А130 Седлер фермасы
A13/A130 Садлерс фермасы тұйықтамасына жақсартулар алғаш рет 2005 жылғы қоғамдық тыңдалымнан кейін 2006 жылдың шілдесінде үкімет бекітті. Жоба А13 және А130 арасындағы жаңа, толық тереңдіктегі өтпелі жол салу арқылы айналма жолдан өтуді қамтамасыз етті, сондай-ақ Садлерс фермасы айналмасына қосылатын кіре және шығу жолдары салынды. А13 Пицеаға дейін екі қатарлы төрт жолақты автомобиль жолына, ал А130 Рейли Спер айналмасына дейін екі қатарлы үш жолақты автомобиль жолына дейін кеңейтілді. Бұл жоба 2007 жылы 63 миллион фунт стерлингке бағаланған және 2012 жылға жоспарланған Темза шлюзі көлік инфрақұрылымы жоспарларының бір бөлігі болды. Жоба 2012 жылы пайдалануға берілді.
Ньюхэм мен Баркинг арқылы алғашқы бағыт
Ли өзенінің шығысында, Ньюхэм және Баркинг аймақтары арқылы, бастапқы бағыт A124 Баркинг жолымен, содан кейін A123 Риппл жолымен жүрді. Қазіргі A13 жолы Риппл жолының шығыс бөлігінің көп бөлігін әлі де пайдаланады. 1928 жылы алғаш ашылған Ист-Хэм және Баркинг айналма жолы бұл бағытты алмастырды, ал кейіннен қайта тағайындалғанға дейін оған A118 нөмірі берілді.
Дагенхэм мен Хавиринг арқылы алғашқы бағыт
Риппл жолы Дагенхэмге апарады. Оның шығыс бөлігі, сондай-ақ Рейнхэмге қарай баратын Нью Роуд, Хаверинг ауданында және Үлкен Лондон шекарасында 1999 жылы салынған жаңа Темза шлюзімен айналып өтілді. Бұрынғы бағыт A1306 деп қайта аталды. Дагенхэм мен Рейнхэм арасындағы батыс бөлігі әлі де екі қатарлы, бірақ Рейнхэмге жақын қысқа бөлігі соңғы жылдары бір қатарлы болды. Батысқа қарайғы Баркинг жолы сияқты, Дагенхэм мен Рейнхэм арасындағы Нью Роудтың бастапқы бөлігі шамамен 1810 жылы салынды және Шығыс және Хам, сондай-ақ Баркинг айналма жолымен бірге дерлік бір уақытта екі қатарлы болды. Рейнхэмнің шығысындағы Нью Роуд жаңарақ, ол 1920 жылдардан басталады. Ол Веннингтон шекарасына дейін бір қатарлы болып келеді, сондықтан, әсіресе 1990 жылы Лейксайд сауда орталығы ашылғаннан кейін, үлкен тығырындарға тап болады.
Тюррок пен Базильдондағы бастапқы бағыт
Жаңа жолдың шығыс жартысы 1924 жылдан басталады және 1925 жылы аяқталған A1306 артериялық жолы ретінде Венингтоннан өтіп, Пурфлитті айналып өтеді (жобаға сол қаланың қазір жіктелмеген "айналма жолы" кіреді). Бұл жол кейіннен M25 және A282 автожолдарымен 31-ші тоғысында қиылысады, Лейксайдтан өтіп, содан кейін A1012 бағытында Грейске жақын аяқталады. Маршрут жіктелмеген Лодж Лэйн ретінде жалғасады, ал кейін A1013 жолының бөлігіне айналады. A1013 Стенфорд-ле-Хоупқа дейін созылады, онда ескі A13 бағыты A1014 тоғысында жаңа бағытпен бірігеді. Бұрынғы бір қатарлы қозғалысқа арналған айналма жолдың шығыс бөлігі қазір фермаға баратын жол ретінде қолданылады, бірақ оны жаяу өту арқылы іздеуге болады, ол қазіргі A13 автожолының оңтүстігіндегі айналымда B1420 жолымен кездеседі (нақты A13 (1930 жылдарға дейін) Стэнфорд және Коррингхэм арқылы Лондон жолы мен Саутхенд жолынан өтіп кеткен). Одан шығысқа қарай B1420, Террок/Эссекс шекарасындағы A176 тоғысында A13 автожолымен қиылысады, содан кейін B1464 Лондон жолы Базильдонның оңтүстігінде маршрутты жалғастырады, одан кейін Садлерс фермасында жаңа жолмен және A130 автожолымен кездеседі. M25 және Садлерс фермасы арасындағы маршруттың бөлігі 1970-жылдардың ортасы мен 1990-жылдардың басында бірнеше кезеңдерде жаңартылды немесе екі қатарлы қозғалысқа арналған жолға айналдырылды, ал 1998 жылы Венингтоннан M25-ке дейінгі бөлігі ашылды (жоғарыда қараңыз).
Саутхендтегі бастапқы бағыт
Саутхендте қысқа, екі бағытты Queensway қала орталығы арқылы өтетін бастапқы бағытты айналып өтеді, ал оның көп бөлігі жаяу жүргіншілерге арналған, бірақ оны жаяу өтуге болады. Қала орталығынан шығысқа қарай, Шоубери жолы Боурнс Грин Чейз деп аталатын бір бағытты жолмен айналып өтілді, ол Саутчерч пен Шоуберинессті байланыстырады және Шоубери жолынан бірнеше метр солтүстікке орналасқан. Соңында, A13 жолының соңғы нүктесі қысқартылды, бұл жол бұрын Шоуберинесстің Жоғары көшесіндегі теміржол станциясында аяқталады.
Саутхенд маңындағы ұсынылып отырған бағыт
1960 жылдары A13 бағытымен Саутхенд маңындағы Мэйплин Сэндс орналасқан жаңа әуежайға көлік тасымалдау жоспарланды. Жолдың алдын ала жоспарлау жұмыстары ғана жүргізілді (оны тас жол деп белгілеген болуы мүмкін), бірақ әуежай жобасы Станстед әуежайын кеңейту пайдасына тоқтатылды. Бұл бағыт қазіргі A13 сияқты Баркинг және Дагенхэм арқылы Рейнхэмге дейін, содан кейін солтүстік-шығысқа қарай Оңтүстік Оккендонға, одан әрі шығысқа қарай Базильдонға дейін жүретін. Ол Базильдон мен Стэнфорд-ле-Хоуп аралығында шығысқа қарай жалғасып, Кенви аралының солтүстігінен және Хэдли, Ли-он-Сидің оңтүстігінен өтер еді. Жолдың соңғы бөлігі Темаза сағасында Саутхенд-он-Си және Шоуберинесс оңтүстігінен өтіп, жоспарланған әуежай орнына жеткізілген болар еді.
Менеджмент
Лимхаус пен Веннингтон арасындағы бөлімді RMS (A13) Plc 2000 жылы Автожол агенттігімен жасалған 30 жылдық DBFO келісімінің аясында күтіп ұстайды. 2002–2004 жылдары East Ham & Barking Bypass учаскесіндегі деңгейлерді бөліп өткізу жұмысын RMS жүргізді. RMS сонымен қатар A1203 Limehouse Link туннелін, Aspen Way және Docklands арқылы A1261 шығыс Үндістан док байланыс туннелінің бөліктерін де күтіп ұстайды. Бұл соңғы бағыт A13-тің оңтүстігінен өтеді, екі бағытты жол және көбінесе деңгейлер бөлек, сонымен қатар Шығыс Үндістан док жолы мен Коммерциялық жолдың көп бөлігіне балама болып табылады. DBFO болғанына қарамастан, Transport for London (2000 жылы Автожол агенттігінен Лондон қаласындағы барлық магистральдық емес бағыттарға жауапкершілікті алған) Ұлы Лондон шегіндегі A13 учаскесіне жалпы жауапкершілікті сақтайды, ал Автожол агенттігі Венингтон мен A1089 тоғысы жақын Тилбери арасындағы магистральдық жолдың қалған бөлігіне жауапты. Одан Садлерс Холл фермасына дейін A13 негізгі бағыт болып саналады және оны Эссекс округі кеңесі күтіп ұстайды, сондай-ақ Касл Пойнт арқылы өтетін негізгі емес бөлігі де осы кеңестің қарауында, бірақ Саутхенд-он-Си және Тёррок арқылы өтетін бөлімдер тиісті әкімшілік бірліктер басқарады.
Велосипедтік суперавтожол 3
Веложол 3 (CS3) А13 тас жолымен Поплар мен Баркинг арасында сатылады. Шығыс жағынан CS3 A13-ке A1020/Leamouth Road қиылысында қосылады. CS3 шығысқа қарай жүреді, Боу Крик пен Баркинг Крик өзендерін кесіп өтеді және Кеннинг Таун мен Бектон қалаларынан өтеді. Батысқа қарай CS3 Баркингтегі Greatfields Park-та, Movers Lane / River Road қиылысында аяқталады. Кеннинг Тауннан батысқа қарай CS3 A1020/Leamouth Road жолын кесіп өтеді, содан кейін Sorrel Lane қиылысына дейін оңтүстікке қарай тротуармен жүреді, онда оңға бұрылады. Ол Sorrel Lane-нен белгіленген және қаладағы Тауэр-Хилл мен Хайд-парктегі Ланкастер қақпасына дейін үздіксіз созылады.
A13 Жолаушылар көлігі дәлізі (Southend)
Бұл жобаның мақсаты – A13 тас жолы бойындағы қоғамдық көлікті жақсарту. Оған автобус аялдамаларын жаңарту, нақты уақыт ақпаратын ұсыну және шамдарда автобустарға басымдық беру, сондай-ақ қиылыстарды жақсарту және жолдарды кеңейту кіреді. Жолды кеңейту A13 тас жолының Hatley Gardens және Kenneth Road аралығындағы бірнеше учаскеде жоспарланған. 2009 жылдың наурыз айында өткен халыққа естіртуден кейін жоба мақұлданды. "Туррок тұрғындары осыны он жылдан астам уақыттан бері сұрап келеді, енді күтілген қаржы қолжетімді және біз іске кірісе аламыз".
Лондон
Баркингтегі Ренвик жолындағы бағдаршамдардың деңгейін бөліп салу, Канинг Таун мен Садлерс Холл Ферма арасындағы соңғы деңгейдегі қиылыс, "2012 жылғы Олимпиадаға дейін" аяқталуға тиіс еді. Жұмыстарға жақын жердегі Lodge Avenue Flyover (Ripple Road Flyover) көпірінің жаңаруы да кіруі мүмкін, бірақ бұл Баркинг Риверсайдтың қолда бар қаржыландыруы мен дамуына байланысты. A406 Солтүстік айналма жолымен қиылысы 1987 жылы салынған, бірақ толыққанды аяқталған жоқ. Ұзақ күткен Темза шлюзі көпірінің құрылысына әлі келісім берілмеді, бірақ егер салынса, ол A13 үстіндегі эстакададан басталып, A406-ны Теміз өзенінің оңтүстігіндегі жол желісімен байланыстырады. 2008 жылы жобаның бастапқы нұсқасы жаңадан сайланған мэр Борис Джонсон тарапынан тоқтатылды.
M25 30-шы тоғысуы
Жолдар агенттігі жүргізген бағытты басқару стратегиясына сәйкес, M25 тас жолының 30-шы қиылысы мен жақын орналасқан Лейксайд шығуында (A126) кеңейту сияқты жақсарту жұмыстары жүргізілуде. Жұмыс 2014 жылдың соңында басталды және 2016 жылдың күзінде аяқталуы күтілген.
А13 танымал мәдениетте
A13 кем дегенде екі рок әніне шабыт берді: Билли Брэггтің "A13, Trunk Road to the sea" әні, ол Бобби Троуптың 66-бағдарлама туралы әнінің жергілікті нұсқасы; Underworld тобының "Scribble" музыкалық бейнеклипінде де A13 тас жолы көрсетілген, видеода жол жиегіндегі ерекше қоршау жақсы көрінеді. Сондай-ақ, Жах Уобблдің Invaders of the Heart альбомында "A13" деп аталатын сөздік трек бар, онда Уоббл өзінің "Эссекстің үмітсіз тас жолы" туралы терең, сатирикалық ойларын топтың музыкалық қосылуымен жеткізеді. 2004 жылы британдық жазушы Иэн Синклер "Тастарда тамақтану" атты психогеографиялық жол романын жариялады, ол Шығыс Лондоннан Темза сағасына дейінгі A13 бағытын шамамен көрсетеді. Майк Ньюман 2018 жылы "Adverse Camber: An Incomplete walk to the seaside" еңбегінде A13 тас жолынан қадам басқан әрекеті туралы баяндады.