Кіріспе
Жоқ, Люксембургте заңмен белгіленген он екі қала бар. Қала мәртебесіне ие болғанына қарамастан, олардың бәрі біріккен қалалық аймақтар емес. Олар коммуналарға ұқсас, бірақ оларға ерекше құқықтық мәртебе берілген. Коммуна мен қала мәртебесі арасында техникалық айырмашылық бар, бірақ ол іс жүзінде шектеулі. Бір айырмашылық – қалалардағы эшевиндер Ұлы Герцогпен ресми түрде тағайындалады, ал басқа коммуналардағы эшевиндерді Ішкі істер министрі тағайындайды.
There are twelve towns in Luxembourg, as defined by statute. Despite the status as towns, they are not all contiguous urbanised areas. They are similar to communes, but have been given a separate legal status. There is a technical difference between the status of commune and towns, but this is limited in practicality. One difference is that échevins in towns are formally appointed by the Grand Duke, whereas échevins for other communes are appointed by the Minister for the Interior.
Терминология
Бұл мақалада қалаға қатысты ресми қолданылатын терминдер люксембург тілінде Stad (көпше түрі Stied), неміс тілінде Stadt (көпше түрі Städte) және француз тілінде ville (көпше түрі villes) болып табылады. Бұл терминдердің бәрін "қала" немесе "кеңсе" деп аударуға болады. Дегенмен, астана Люксембург пен Эш-сюр-Альзеттен басқа көптеген жерлерде ағылшын тіліндегі "қала" мәртебесіне ие болуға қажетті ешқандай қасиеттер жоқ.
Тарих
Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл мәртебе қалалық хартаға ие болу арқылы алынған, бірақ қала құқықтары қазір заңмен беріліп, реттеледі. Қазіргі заманда мәртебе алғаш рет 1843 жылғы 24 ақпанда берілді, бұрын харта алған сегіз қаланың жетісі қала мәртебесіне қайта ие болды (Клерво емес). Олар (заңда көрсетілген ретпен): Люксембург қаласы, Дикирх, Гревенмахер, Эхтернах, Вильц, Вианден және Ремих. Елу жылдан астам уақыт бойы жаңа қалалар қосылмады, бірақ 19 ғасырдың соңындағы демографиялық өзгерістер бұрынғы жағдайды сақтап қалуды мүмкінсіз етті. Сондықтан, 1906 жылғы 29 мамырда Эш-сюр-Альзетте қала мәртебесіне ие болды; одан кейін 1907 жылғы 4 тамызда Дифферданге, Дуделанге, Эттельбрук және Румеланге де қалалар қатарына қосылды. 1914 жылғы 7 сәуірде (қазір жойылған) Холлерих коммунасының бір бөлігіне «Hollerich Bonnevoie» атағы берілді; бірақ Холлерих 1920 жылғы 26 наурызда Люксембург қаласына қосылғаннан кейін бұл мәртебесін жоғалтты. Люксембургте қала мәртебесіне қатысты соңғы заң – 1988 жылғы 13 желтоқсандағы коммунальдық заң. Осы заңнамада көрсетілген тәртіппен (яғни әліпби бойынша, бірақ Люксембург қаласы бірінші болып) қала мәртебесіне ие он екі коммуна: Люксембург қаласы, Дикирх, Дифферданге, Дуделанге, Эхтернах, Эш-сюр-Альзетте, Эттельбрук, Гревенмахер, Ремих, Румеланге, Вианден және Вильц. Қала мәртебесіне қарамастан, кейбір муниципалитеттер өте кішкентай, олар қалаларға қарағанда ауылдарға көбірек ұқсайды. Қала мәртебесі жоқ, бірақ ресми қалалардан көбірек тұрғыны бар муниципалитеттер де бар (әсіресе Люксембург және Қызыл Жерлер агломерацияларында, сондай-ақ басқа жерлерде, мысалы Мерш). Елорда Люксембургтен басқа, қазір 110 000-нан астам тұрғыны бар, тек үш немесе бес ірі муниципалитет (Эш-сюр-Альзетте, Дифферданге, Дуделанге, сонымен қатар Эттельбрук және Дикирх) қала деп аталуға лайықты деңгейде урбанизацияланған. Дегенмен, қазір көптеген муниципалитеттер Люксембургке көшіп келудің үлкен қарқынымен өсіп жатыр. Эттельбрук, Дикирх және төрт көршілес муниципалитеттерді «Нордстад» («Солтүстік қала») деп аталатын жаңа орталыққа айналдыруды көздеген қала құрылысы жобасы бар, онда 30 000 адам тұруы күтілуде.
Қалалар тізімі
Герб Атауы Кантон Ауданы (км²) Тұрғындар саны (2016 ж.) Заңның қабылданған күні Дикерх Дикерх, Дикрих Дикерх 12.42 6,896 24 ақпан 1843 Дифферданг Диферденг, Диферданг Эш-сюр-Алзетт 22.18 24,805 4 тамыз 1907 Дуделанг Дидленг Эш-сюр-Алзетт 21.38 20,003 4 тамыз 1907 Эхтернах Ихтернах, Эхтерноах Эхтернах 20.49 5,249 24 ақпан 1843 Эш-сюр-Алзетт Эш-Уэльзехт Эш-сюр-Алзетт 14.35 33,939 29 мамыр 1906 Эттельбрук Эттельбрек Дикерх 15.18 8,544 4 тамыз 1907 Гревенмахер Gréiwemaacher Гревенмахер 16.48 4,794 24 ақпан 1843 Люксембург Люксембург Люксембург 51.46 115,227 24 ақпан 1843 Ремих Réimech Ремих 5.29 3,482 24 ақпан 1843 Румеланж Rëmeleng Эш-сюр-Алзетт 6.83 5,422 4 тамыз 1907 Вианден Veianen, Veinen Вианден 9.67 1,918 24 ақпан 1843 Вильц Wolz, Wooltz Вильц 19.37 6,522 24 ақпан 1843