Кіріспе
Люксембургтің премьер-министрі (Люксембург премьер-министрі) – Люксембургтің үкімет басшысы. Премьер-министр атқарушы билікті басқарады, Министрлер кабинетінің төрағасы және министрлерді тағайындайды. 1989 жылдан бастап премьер-министр атағы ресми мәртебе алды, бірақ үкімет басшысы бұрыннан-ақ ресми емес түрде осылай аталып келді. 1857 мен 1989 жылдар аралығында премьер-министр Матиас Монгенасттың 25 күндік өкіметтену кезеңін қоспағанда, Үкімет төрағасы деп аталды. 1857 жылға дейін премьер-министр Кеңес төрағасы болды. Бұл атаулардан өзге, премьер-министр Мемлекеттік министр атағын да қолданады, бірақ көбінесе ол екінші деңгейлі атау саналады. Бұл 1848 жылы құрылғаннан бергі премьер-министрлер мен үкіметтердің тізімі. Ірі шрифтпен премьер-министрлердің қызметке кірген және кеткен күндері көрсетілген. Ал кішірек көрсетілген күндер – тиісті премьерлік мерзімдегі үкіметтердің кезеңдері. Люксембургте коллегиалды үкіметтік жүйе қалыптасқан; көбінесе үкімет отставкасын ұсынады, бірақ келесі үкіметке сол премьер-министр басшылығымен қызмет еткен бұрынғы министрлердің көпшілігі кіреді. Кішірек көрсетілген күндердің әрқайсысы премьер-министр өзгермеген жағдайда үкіметтегі өзгерістерді көрсетеді.
The prime minister of Luxembourg (; ; Premierminister von Luxemburg) is the head of government of Luxembourg. The prime minister leads the executive branch, chairs the Cabinet and appoints its ministers. Since 1989, the title of Prime Minister has been an official one, although the head of the government had been unofficially known by that name for some time. Between 1857 and 1989, the prime minister was styled the President of the Government, with the exception of the 25 day premiership of Mathias Mongenast. Before 1857, the prime minister was the President of the Council. In addition to these titles, the prime minister uses the title Minister of State, although this is usually relegated to a secondary title. This is a list of prime ministers and governments since the post was founded, in 1848. In larger font are the dates of the prime ministers entering and leaving office. The smaller dates, during the respective premierships, are those of the prime ministers' governments. Luxembourg has a collegial governmental system; often, the government will present its resignation, only for the successor government to include many, if not most, of the previous ministers serving under the same prime minister. Each of the smaller dates reflects a change in the government without a change of prime minister.
Тәуелсіздік дәуірі (1848-1918 жж.)
1848 жылы алғашқы конституция қабылдалғаннан бастап ХХ ғасырдың басына дейін Люксембург саясатына тәуелсіз саясаткерлер мен мемлекет қайраткерлері басымдық құрды. Ұлы герцогтың өкілеттіктері өзгеріссіз қалды және монарх премьер-министрді белсенді түрде таңдап, жеке тағайындады. Осының салдарынан премьер-министр көбінесе екі үлкен идеологиялық топтың – секулярлық либералдар мен католик консерваторлардың – ешқайсысына да берілмейтін, орташа көзқарастағы адам болды. ХХ ғасырдың басында Люксембург саясатында социализм үшінші күш ретінде пайда болды, бұл тәуелсіз саясаткерлердің үстемдігін аяқтады және ел үкіметін одан әрі саясаттастырды.
1848 - 1890 жылдардағы премьер-министрлер
Премьер-министр (туған–өлген) Портрет Қызмет мерзімі Монархтар № Басталуы Аяқталуы 1 Гаспар Теодор Игнас де ла Фонтен (1787–1871) 1 тамыз 1848 6 желтоқсан 1848 Виллем II Бірінші премьер-министр. Сенімсіздік дауысынан кейін отставкаға кетті. 2 Жан Жак Мадлен Вилмар (1792–1866) 6 желтоқсан 1848 23 қыркүйек 1853 Виллем III Губернатор тарапынан қызметтен алынды. 3 Шарль Матиас Симонс (1802–1874) 23 қыркүйек 1853 23 қыркүйек 1854 24 мамыр 1856 2 маусым 1857 29 қараша 1857 12 қараша 1858 23 маусым 1859 15 шілде 1859 26 қыркүйек 1860 1857 жылдың қарашасына дейін Кеңес төрағасы, содан кейін Үкімет төрағасы. Отставкаға кетті. 4 Виктор, Барон де Торнако (1805–1875) 26 қыркүйек 1860 9 қыркүйек 1863 31 наурыз 1864 26 қаңтар 1866 3 желтоқсан 1866 14 желтоқсан 1866 18 маусым 1867 3 желтоқсан 1867 Ең қысқа үкімет, 1866 жылғы желтоқсан. Люксембург дағдарысы; Лондон шарты. Сенімсіздік дауысынан кейін отставкаға кетті. 5 Ламберт Джозеф Эммануэль Сервайс (1811–1890) 3 желтоқсан 1867 30 қыркүйек 1869 12 қазан 1869 7 ақпан 1870 25 мамыр 1873 26 желтоқсан 1874 Отставкаға кетті. 6 Феликс, Барон де Блохаузен (1834–1915) 26 желтоқсан 1874 26 сәуір 1875 8 шілде 1876 6 тамыз 1878 21 қыркүйек 1882 12 қазан 1882 20 ақпан 1885 Ұлы герцог тарапынан қызметтен алынды. 7 Жюль Жорж Эдуард Тильгес (1817–1904) 20 ақпан 1885 22 қыркүйек 1888 Отставкаға кетті. Нидерланд Корольдігі 1815 жылдан 1890 жылға дейін Люксембург Ұлы Герцогтығымен бірдей монархтарды бөлісті. Ұлы Герцогтықта 1890 жылдан бері өз монархтары бар.
1890 жылдан 1918 жылға дейінгі премьер-министрлер
Премьер-министр (туған – қайтыс болған) Портреті Қызмет мерзіміМонархтар № Басталуы Аяқталуы8 Пол Эйшен (1841–1915) 1 2 3 4 5 6 22 қыркүйек 1888 26 қазан 1892 23 маусым 1896 25 қазан 1905 9 қаңтар 1910 3 наурыз 1915 26 қазан 1892 23 маусым 1896 25 қазан 1905 9 қаңтар 1910 3 наурыз 1915 11 қазан 1915 Адольф Гийом IV Ең ұзақ премьер-министрлік қызмет. Ең ұзақ кабинет 1896–1905. 1914 жылдың 2 тамызында Германия Люксембургты басып алды. Қызмет барысында қайтыс болды. Сенімсіздік дауысынан кейін отставкаға шықты.12 Леон Кауффман (1869–1952) 19 маусым 1917 28 қыркүйек 1918 Отставкаға шықты.
Партиялық жүйе (1918 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай конституцияны қайта қарау мақсатымен жаңа депутаттар палатасы сайланды. Екі кабинет (1945 және 1947 жылдар аралығында) депутаттар палатасында өкілдік еткен барлық партия мүшелерін қамтыды. Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияның Люксембургты басып алу кезінде Люксембургты нацистік партияның өкілі Густав Симон басқарды. Пьер Дупонг 1944 жылдың желтоқсанында Люксембург азат етілгенге дейін Ұлыбританиядағы эмиграциядағы үкіметке жетекшілік етті, одан кейін конституциялық Люксембург үкіметі Ұлы Герцогтікке қайта оралды. Осылайша, Люксембург 1942 жылдың 30 тамызында ресми түрде аннексияланса да, эмиграциядағы үкіметтің премьер-министрі Пьер Дупонг соғыс бойы премьер-министр қызметін атқарып тұрды деп саналады.