Кіріспе
Американдық ғарышкер, авиатор және инженер (1954 жылы туған)
Джеффри Ширс Эшби (16 маусым 1954 жылы туған) – американдық механикалық инженер, бұрынғы әскери-теңіз офицері және авиатор, сынақ ұшқышы және NASA астронавты, үш ғарыш шаттлы миссиясының қатысушысы. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің зейнеткер капитаны. Қазіргі уақытта ол Blue Origin компаниясында миссияның сенімділігін қамтамасыз ету басшысы болып жұмыс істейді.
Жеке деректер
Джефф Эшби 1954 жылғы 16 маусымда Техас штатының Даллас қаласында дүниеге келді және Денвердің оңтүстік-батысында, Колорадо штатының Эвергрин қаласында өсті. Ол 1972 жылы Эвергрин жоғары мектебін бітірді. Ол Айдахо университетінде әскери-теңіз резерв офицерлерін даярлау корпусы (NROTC) бағдарламасының қатысушысы ретінде оқыды және 1976 жылы механикалық инженерия саласындағы ғылым бакалавры дәрежесін алды. Кейіннен 1993 жылы Теннесси университетінен авиациялық жүйелер саласындағы ғылым магистрі дәрежесін алды.
Теңіз мансабы
Эшби 1986 жылы «TOPGUN» деп аталатын Әскери-теңіз күштерінің ұрыс қаруларын жетілдіру мектебін және АҚШ Әскери-теңіз күштерінің сынақ пилоттары мектебін бітірген. АҚШ Әскери-теңіз күштерінде сынақ пилоты ретінде Эшби F/A 18 ұшағын әзірлеуге көмектесті және Gulf соғысы кезінде және одан кейін «Desert Storm» және «Southern Watch» операциялары аясында, сондай-ақ Сомалидегі «Continue Hope» операциясының құрамында ұшақтың ұрыс миссияларына қатысты. 1991 жылы ол Әскери-теңіз күштерінің «Жылдың шабуылшы ұшқышы» атағын алды. Эшби «Абрахам Линкольн» ұшақ тасымалдаушысының бортында орналасқан эскадрильяға қолбасшылық етті; 1994 жылы оның эскадрильясы Әскери-теңіз күштерінің үздік F/A 18 эскадрильясы деп тағайындалды. Соғыстың соңында, 1991 жылдың 13 ақпанында Эшби және оның серігі жасырынған ирактық «Super Frelon» тікұшағын тауып жойды, ол «Midway» кемесіне шабуылдауға қабілетті «Exocet» зымырандарымен қаруланған еді. Эшби тікұшаққа «Walleye I» зымыранын жіберді және шабуылдың телеарналық кадрларын «Midway» кемесіне жеткізді. Бұл Персия шығанағындағы кемелерге Кувейтке жақындауға мүмкіндік берді. Ол 1999 жылдың шілдесінде «STS 93», 2001 жылдың сәуірінде «STS 100» ғарыш миссияларында пилот болды және 2002 жылдың қазанында «STS 112» миссиясын басқарды. Оның алғашқы рейсі «Columbia» кемесімен «Chandra» рентгендік обсерваториясын орбитаға шығарды. Эшбидің «Endeavour» және «Atlantis» кемелерімен жасаған соңғы екі рейсі Халықаралық ғарыш станциясын құрастырудың алтыншы және тоғызыншы миссиялары болды. Ол 11 миллион шақырымнан астам қашықтықты ұшып, Жерді 436 рет айналып, ғарышта 660 сағаттан астам (27,5 күн) уақыт өткізді, онда ол адамды ғарышқа қауіпсіз ұшуды қамтамасыз ету жөнінде жұмыс істейді. Ол Колорадо штатының Лейк округіндегі Твин Лейкс қаласында тұрады. 2019 жылдың 15 шілдесінде Эшби Ла-Плата шыңына жақын жерде 500 метрден құлап, ауыр жарақат алды. Ол сол түні табылған, ал ертесі күні ауруханаға жеткізілді.