Кіріспе

Джон Гершель Гленн (John Herschel Glenn, Jr.) (18 шілде 1921 - 8 желтоқсан 2016) - американдық теңіз корпусының ұшқышы, ғарышкер, кәсіпкер және саясаткер. Ол ғарышқа ұшқан үшінші америкалық және 1962 жылы Жерді үш рет айналып өткен алғашқы америкалық болды. НАСА-дан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол 1974 жылдан 1999 жылға дейін Огайо штатынан АҚШ сенаторы болып қызмет етті; 1998 жылы 77 жасында ғарышқа қайта ұшты. NASA-ға кірмес бұрын Гленн Екінші дүниежүзілік соғыста, Қытай азаматтық соғысында және Корея соғысында көзге түсетін ұшқыш болды. Ол үш МиГ-15 ұшағын атып түсірді, алты "Дистинктивті ұшу кресі" (Distinguished Flying Cross) медалімен және он сегіз "Әуе медалімен" марапатталды. 1957 жылы ол Америка Құрама Штаттары арқылы бірінші үстіркістік (supersonic) ұшуды жасады. Оның бортындағы камерасы АҚШ-тың тұңғыш үздіксіз панорамалық суретін түсірді. Ол 1959 жылы NASA-ның алғашқы ғарышкерлері ретінде таңдалған әскери сынақ ұшқыштары "Mercury Seven" тобының мүшесі болды. 1962 жылдың 20 ақпанында Гленн "Friendship 7" миссиясын орындап, Жерді айналып ұшқан алғашқы американдық, ғарышқа ұшқан үшінші американдық және тарихтағы бесінші адам атанды. Ол 1962 жылы NASA-ның ерекше қызметі үшін медалін, 1978 жылы Конгресс ғарыш құрмет медалін алды, 1990 жылы АҚШ ғарышкерлерінің даңқ залына енгізілді және 2012 жылы Президенттік бостандық медалін иеленді. Гленн 1964 жылдың қаңтарында NASA-дан кетті. Демократиялық партияның мүшесі Гленн алғаш рет 1974 жылы Сенатқа сайланды және 1999 жылдың қаңтарына дейін 24 жыл қызмет етті. 1998 жылы 77 жасында Гленн "Space Shuttle Discovery STS 95" миссиясында ұшты, осымен ол Жер орбитасына енген ең қарт адам, "Mercury" және "Space Shuttle" бағдарламаларында ұшқан жалғыз адам және 1986 жылы конгрессмен Билл Нельсоннан (D FL) кейін ғарышқа барған алғашқы конгрессмен болды. Гленн, "Mercury Seven" тобының ең үлкен және соңғы тірі қалған мүшесі, 2016 жылдың 8 желтоқсанында 95 жасында дүние салды.

Ерте өмір және білім

Джон Гершель Гленн кіші 1921 жылғы 18 шілдеде Огайо штатының Кембридж қаласында, сантехника фирмасында жұмыс істеген Джон Гершель Гленн ағаның (1895–1966) және мұғалім Клара Тереза Гленннің (1897–1971) ұлы болып дүниеге келді. Оның ата-анасы Джон аға, американдық экспедициялық күштердің мүшесі, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс майданға аттанғанға дейін аз уақыт бұрын үйленген. Отбасы оның туылғаннан кейін көп ұзамай Огайо штатының Нью-Конкорд қаласына көшіп келді, ал әкесі өзінің жеке кәсіпорнын – Гленн Пломбинг Компаниін ашты. Гленн кіші Анна Маргарет (Энни) Кастормен кездескенде ол сәби болатын. Екеуі бір-бірін білмейтін уақыттарын еске түсіре алмады. Ол сегіз жасында әкесімен бірге алғаш рет ұшақпен ұшты. Ұшқыштың өнері оны қызықтырды, сондықтан балса ағашынан ұшақ үлгілерін жасады. Өзінің асырап алған қарындасы Жанмен бірге ол Нью-Конкорд бастауыш мектебінде оқыды. Велосипед сатып алу үшін көліктер жуып, ревень сатты, содан кейін «Колумб диспэч» газетін жеткізумен айналысты. Ол Огайо рейнджерлерінің мүшесі болды, бұл ұйым скауттарға ұқсас. Оның балалық шағындағы үйі Нью-Конкордта тарихи үй-мұражай және білім беру орталығы ретінде қайта жаңартылды. Гленн Нью-Конкорд орта мектебінде оқыды, онда университеттік футбол командасында орталық және қанат қақпашы ретінде ойнады. Ол баскетбол және теннис командаларына да қатысып, YMCA-ның кіші бөлімшесі Hi Y-мен айналысты. 1939 жылы бітіргеннен кейін Гленн Мускингм колледжіне (қазіргі Мускингм университеті) түсті, онда химияны оқып, «Стег клуб» бауырластығына қосылды және футбол командасында ойнады. Энни музыкалық мамандықты меңгерді, секретариаттық оқу және дене тәрбиесі бойынша кәмелетке толмағандар, жүзу және волейбол командаларында жарысқа түсіп, 1942 жылы бітірді. Гленн 1941 жылы азаматтық ұшқыштарды даярлау бағдарламасы арқылы жеке ұшқыштар лицензиясын және физика курсын тегін алды. Ол жоғары оқу орнын бітірген жоқ, сондай-ақ мектептің ғылым бакалавры дәрежесіне талап етілген біліктілік емтиханын тапсырған жоқ. 1962 жылы Гленннің Меркурий ғарыш сапарынан кейін Мускингм бакалавр дәрежесін алды. Ол армияға шақырылмады, 1942 жылдың наурыз айында АҚШ Әскери-теңіз флотының авиация курсанты болып тіркелді. Гленн Айова университетіне оқуға түсіп, алғашқы жеке ұшуын Канзастағы Олате әскери-әуе стансасында әскери ұшақта жасады. Техастағы Корпус-Кристи әскери-әуе стансасында жоғары оқу орнын бітірген кезде ол АҚШ Теңіз жаяу әскеріне ауысу ұсынысын қабылдады. 1943 жылдың наурыз айында ұшқыштар даярлығын аяқтағаннан кейін Гленн екінші лейтенант болып тағайындалды. Гленн 6 сәуір 1943 жылы Нью-Конкордтағы Колледж-Драйв шіркеуінде пресвитериандық рәсімде Эннимен үйленді. Кейін жоғары оқу орнын Камп Керни, Калифорния, ол тағайындалды Marine эскадрильясы VMJ 353, ол R4D көлік ұшақтарымен ұшты. VMO 155 ұшақ эскадрильясы да Кэрни лагерінде Grumman F4F Wildcat ұшақтарын ұшатын. Гленн эскадрильяның командирі майор Джей Пи Хейнске барып, оны басқа жерге ауыстыруды ұсынды. Бұл мақұлданды, ал Гленн VMO 155-ке 1943 жылдың 2 шілдесінде, эскадрилья Калифорниядағы Эль-Центро әскери-теңіз флотының әуе станциясына көшер алдында екі күн бұрын жіберілді. Бұл кезде «Дикий мысық» ескірген болатын, ал ВМО 155 1943 жылдың қыркүйегінде F4U Corsair-мен жабдықталды. 1943 жылы қазанда бірінші лейтенант болып тағайындалып, 1944 жылы қаңтарда Гавайиге жіберілді. VMO 155 21 ақпанда Мидуэй атолліндегі гарнизонның бір бөлігіне айналды, содан кейін 1944 жылдың маусым айында Маршалл аралдарына көшірілді және сол аймақта 57 жауынгерлік миссияны ұшырды. Ол екі мәрте «Құрметті ұшу айқасы» мен он рет «Әуе медалі» иегері атанды. 1945 жылдың ақпан айында Гленннің бір жылдық қызметтік кезеңі аяқталғаннан кейін, оны Солтүстік Каролинадағы Теңіз жауынгерлері әуе станциясы Черри Пойнтке, содан кейін Мэриленд штатындағы Патуксент өзеніндегі әскери-әуе станциясы тағайындады. 1945 жылы шілдеде капитандыққа көтеріліп, Черри-Пойнтқа қайта оралды. Ол жерде ол VMF 913-ке, басқа да Корсар эскадрильясына қосылды және ол тұрақты комиссияға лайық екенін білді. 1946 жылдың наурыз айында ол оңтүстік Калифорниядағы Эль-Торо әскери-теңіз флотының әуе базасына тағайындалды. Ол Солтүстік Қытайда қысқа мерзімді сапарға барамын деп, өз еркімен әскери қызметке аттанды. 1946 жылы желтоқсанда Пекинге жақын Наньюань алаңында орналасқан ВМФ 218 (басқа Корсар эскадрильясы) құрамына кірді және 1947 жылы наурыз айында ВМФ 218 Гуамға...

Сынақ жүргізуші

Ұрғыш ұшқышы ретінде тәжірибе жинаған Гленн Кореяда жүргенде сынақ ұшқышы ретінде оқудан өту үшін өтініш берді. 1954 жылдың қаңтар айында Мэриленд штатындағы NAS Patuxent River-дегі АҚШ Теңіз күштерінің сынақ пилоттары мектебінде оқып, шілде айында бітірді. Патуксент өзенінде болашақ Құрмет медалі иегері Джеймс Стокдейл оған физика мен математикадан сабақ берді. Гленннің FJ 3 Fury-ді сынақтан өткізген алғашқы ұшу сынағы, оны кабинадағы қысымның төмендеуі мен оттегі жүйесінің істен шығуынан қаза тапқанға дейін жеткізді. Ол сондай-ақ Vought F7U Cutlass және F8U Crusader сияқты ұшақтардың қару-жарағын сынады. 1956 жылдың қарашасынан 1959 жылдың сәуіріне дейін ол Вашингтондағы Теңіз күштерінің Аэронавтика бюросының ұшақтарды жобалау бөліміне тағайындалды және Мэриленд университетінде оқыды. Аэронавтика бюросының кеңсе жұмысы ұнамай, ол ұшуды жалғастыру және F8U Crusader-ді көпшілікке көрсету үшін жол тапты. Сол кезде әуе күштерінің Republic F 84 Thunderjet ұшағының құрлықты көлденең кесіп өту жөнінен рекордтық көрсеткіші 3 сағат 45 минут болды, ал Гленн F8U Crusader одан да жылдам ұша алатынын есептеді. Оның ауа жылдамдығы 45 калибрлі оқтан асып түскендіктен, Гленн бұл ұшуды «Оқ жобасы» деп атады. Ол F8U Crusader ұшағымен Калифорния штатының Лос-Аламитос қаласынан Нью-Йорк қаласындағы Флойд Беннет әуежайына 3 сағат 23 минут 8,3 секундта ұшты. Ол осы миссиясы үшін бесінші «Құрметті ұшқыш кресімен» марапатталды және 1959 жылдың 1 сәуірінде подполковник болып тағайындалды. Бұл ұшу Гленнге белгілі бір деңгейде атақ әкелді. Ол туралы «Нью-Йорк Таймс» газетінде мақала жарияланды және «Name That Tune» телешоуында пайда болды. Гленннің ұшу тәжірибесі 9 мың сағатқа жуық, оның ішінде 3 мың сағаты реактивтік ұшақтарда болды. Мұндай сынақтарды жасаған аз ғана ұшқыштардың бірі ретінде Гленн бұл саланың сарқасы болды. НАСА әскери қызметкерлерден ғарыш кемесінің макетін жобалауға қатысуды сұрады. Лэнгли және Джонсвиллдегі зерттеулерге қатысқаннан кейін, ол Сент-Луис қаласындағы McDonnell зауытына НАСА-ның ғарыш кемесі макеті жөніндегі кеңесші ретінде жіберілді. Үміткерлердің жасы 40-тан кіші болуы керек, бакалавр дәрежесі немесе оған тең дәрежелі білімі болуы керек және бойы 5 футтан (2 метрден) аспауы керек еді. Project Mercury ғарыш кемесінің өлшеміне байланысты тек бойына қатысты талап қатаң сақталды. Бұл Гленн үшін сәтті болды, өйткені ол жасқа қатысты шектеуге жақын болды және ғылымға негізделген білімі болмады. 1962 жылы жұмыс тобы Техас штатының Хьюстон қаласына көшіп, НАСА-ның адамды ғарышқа ұшатын ғарыш кемелерін құрастыру орталығының бөлігіне айналды. Кеңес Одағының «Восток» бағдарламасының ұшқыштары бар миссияларынан айырмашылығы, Гленн қону кезінде ғарыш кемесінде болды. Бұл ұшу Гленнді Жерді айналып ұшқан алғашқы американдық, ғарышқа ұшқан үшінші американдық және ғарышқа ұшқан бесінші адам етті. Гленн бұл миссияны «өміріндегі ең жақсы күн» деп атады, ол АҚШ-тың сенімін жаңартты. Бұл ұшу АҚШ пен КСРО-ның «Қышқы соғыс» және ғарыш жарысына қатысқан кезінде болды. Жер орбитасына шыққан алғашқы американдық ретінде Гленн ұлттық батырға айналды, президент Джон Кеннедимен кездесті және Нью-Йоркте Чарльз Линдбергті және басқа да батырларды құрметтеген парадқа қатысты. НАСА әкімшісі Чарльз Болденнің айтуынша, ол «ұлт үшін өте құнды, әйгілі тұлғаға айналды», сондықтан Кеннеди оны қайтадан ғарышқа жіберуге батыл болмады. Гленннің атақ-даңқы мен саяси әлеуетін Кеннедилер байқады және ол Кеннеди отбасының досы болды. 1962 жылдың 23 ақпанында президент Кеннеди оған «Достық-7» ұшуы үшін НАСА-ның «Құрметті қызметі үшін» медалін табыс етті. Марапатты алғаннан кейін Гленн: «Мен осы үлкен, зор еңбектің символы болғанымды қаламын және менің жақадағы медалімді мақтан тұтамын», - деді. Гленн сондай-ақ осы еңбегі үшін алтыншы «Құрметті ұшқыш кресімен» марапатталды.

Ғарыштағы әйелдер туралы пікірлер

1962 жылы NASA Меркурий 13 жобасы арқылы әйелдерді астронавттар қатарына қабылдауды қарастырды, бірақ Гленн Конгресс палатасының ғарыш комитеті алдында сөйлеген сөзінде әйелдерді ғарышқа жіберуге қарсылығын білдірді, ол былай деді: Менің ойымша, бұл біздің қоғамдық құрылымымыздың қалай ұйымдастырылғанымен байланысты. Бұл жай ғана факт. Ерлер соғысқа қатысып, ұшақтарды ұшырып, содан кейін оларды жобалауға, құрастыруға және сынақтан өткізуге көмектеседі. Әйелдердің бұл саладан тыс қалуы – қоғамдық құрылымымыздың бір шындығы. 1965 жылдың мамыр айында NASA-дан кеткеннен кейін Гленн Miami Herald газетінде NASA-ның ғалым-астронавт ретінде "әйелдерге ғарышқа қадам басуға нақты мүмкіндік беретінін" айтты. NASA-ның әйелдерге тыйым салатын ресми саясаты болған жоқ, бірақ астронавттардың сынақ ұшқышы болуы керек деген талап оларды іс жүзінде қабылдамауға алып келді. NASA 1965 жылы бұл талаптан бас тарды, бірақ 1978 жылға дейін ешбір әйел астронавт ретінде таңдалмады, сол кезде алты әйел таңдалды, олардың ешқайсысы ұшқыш емес еді. 1963 жылдың маусым айында Кеңес Одағы әйел космонавт Валентина Терешкованы орбитаға жіберді. Терешковадан кейін, 1982 жылдың тамызына дейін, Кеңес Одағы ұшқыш-космонавт Светлана Савицкаяны ұшырғанға дейін, ешқандай ұлттың әйелі ғарышқа ұшқан жоқ. 1970 жылдардың соңында Гленн өзінің мансабында ғарыш шаттлының миссиясы маманы Джудит Ресникке қолдау көрсеткені хабарланды.

1964 жылғы Сенат кампаниясы

42 жасында Гленн астронавттар корпусының ең үлкен мүшесі болды және айға қону кезінде 50 жасқа жуықтап қалған болуы мүмкін. Гленннің дайындығы барысында NASA психологтары оның қоғамдық өмірге ең лайықты астронавт екенін анықтады. 1962 жылғы желтоқсанда Бас прокурор Роберт Ф. Кеннеди Гленн мен оның әйеліне 1964 жылғы Огайо штатындағы АҚШ Сенаты сайлауына қатысуды ұсынды. Ол демократиялық алғашқы сайлауда қартайған Стивен М. Янгқа (1889–1984) қарсы шықты. «Аполлон» жобасына іріктелуі және бірінші астронавт-саясаткер болу ықтималдығы төмен болды. Гленн әлі де теңізші болғандықтан, пайдаланбаған көп демалыс уақыты болды. Ол зейнеткерлікке шығу қағаздары рәсімделгенше осы уақытты пайдалануды жөн көрді. Партиялықтардан аулақ болу үшін NASA Гленннің кеңсесін дереу жапты. «The New York Times» басылымы көптеген огайолықтар Гленннің Сенатқа сай екеніне күмәнданып отырғанын, бірақ ол демократиялық алғашқы сайлауда Янгты жеңе алатынын; жалпы сайлауда республикалық үміткер Роберт Тафт кішісін жеңе ала ма, жоқ па, бұл белгісіз болды. Ақпан айының соңында ол қонақүй бөлмесінде айнаны түзетуге тырысқанда ваннаға құлап, миын шайқап алды; оқиғадан кейін ішкі құлағының жарақаты науқанға қатысуына кедерес келтірді. Оның әйелі де, Скотт Карпентер де ақпан және наурыз айларында оның атынан үгіт-насихат жүргізді, бірақ дәрігерлер Гленнге бір жылдық қалпына келу уақытын берді. Гленн ғарышкерлік атағы үшін ғана жеңгісі келмеді, сондықтан 30 наурызда жарыстан бас тартты. Гленн әлі де теңізшілер корпусының демалысында болды және жалақысы мен медициналық көмегін сақтау үшін зейнетке шығу туралы өтініштерін кері алды. Гленн полковникке дейін көтерілуге үміткерлер тізімінде болды, бірақ ол басқа теңізшінің осы лауазымға ие болуы үшін зейнетке шығу ниеті туралы теңізшілер корпусының командиріне хабарлады. Президент Джонсон кейін Гленнді ешкімнің орнын алмастырмай полковниктік шенге көтеруді шешті. 1965 жылғы 1 қаңтарда полковник болып зейнетке шықты. Гленнге RC Cola компаниясы олардың қоғамдық қатынастар бөліміне қосылуды ұсынды, бірақ Гленн бизнеске қатысуды қалағандықтан бұдан бас тартты, тек оның беті болғысы келмеді. Компания ұсынысын қайта қарастырып, Гленнге корпоративтік даму вице-президенті лауазымын және директорлар кеңесіндегі орынды ұсынды. Кейін компания Гленннің рөлін кеңейтіп, оны Royal Crown International компаниясының президенті етіп тағайындады. 1968 жылы Сенатта орын бос болды және Гленннің қазіргі саяси амбициялары туралы сұрады. Ол қазіргі жоспары жоқ екенін айтты және «Бір күні осы туралы сөйлесейік» деді. Гленн сондай-ақ 1970 жылы Сенатқа үміткер болу мүмкіндігі бар екенін айтты. 1973 жылы ол досымен бірге Дисней әлеміне жақын жерде Holiday Inn сатып алды. Дисней әлемінің табысы олардың бизнесіне таралып, екеуі тағы үш қонақ үй салды. Гленннің бизнес серіктестерінің бірі – Холокосттан аман қалған Анри Ландвирт болды, ол оның жақын досы болды. Ол Ландвирттің өмірі туралы еске түсіріп: «Анри бұл туралы көп айтпайды. Ол менімен бұл туралы көп жылдан кейін ғана, содан кейін бір оқиғадан кейін ғана сөйлесті. Біз ғарыш бағдарламасы кезінде Флоридада болдық. Барлығы қысқа жеңді Ban Lon көйлек киіп жүрді, Анриден басқа. Содан кейін бір күні мен Анриді бассейнде көрдім және оның қолындағы нөмірді байқадым. Мен Анриге егер мен болсам, осы нөмірді мақтан тұтатын медаль сияқты киер едім» деді. 1968 жылы Гленн Кеннедидің қонақүй люксінде болған кезде Кеннеди Калифорнияда жеңіске жеткенін естіді. Гленн онымен бірге тойлауға баруы керек еді, бірақ көп адам болатынын білген соң бармауға шешім қабылдады. Кеннеди жеңіс сөйлеуін айту үшін төменге түсті және осы кезде өлтірілді. Гленн мен Энни Кеннедимен бірге ауруханаға барды, ал ертесіне таңертең Кеннедидің балаларын Вирджинияға алып кетті. Гленн Нью-Йорктегі жерлеу рәсімінде сүйек көтеріп жүрді. 1970 жылы Янг қайта сайлануға түспеді және орын бос қалды. Бизнесмен Говард Метценбаум, Янгтың бұрынғы науқан жетекшісі, Огайо Демократиялық партиясы мен ірі кәсіподақтар тарапынан қолдау алды, бұл Гленнге қарағанда оған айтарлықтай қаржылық артықшылық берді. Гленннің жақтастары оны алғашқы сайлау кезінде ақшаны үнемдеуге көндірді, сонда ол жалпы сайлауға ақша жинай алады. Алғашқы сайлау науқанының соңында Метценбаум Гленннің төрт есе көп ақша жұмсады. Гленн Демократиялық партияның алғашқы сайлауында Метценбаумнан жеңілді (ол дауыстардың 51 пайызын алды, Гленн 49 пайыз алды). Кейбір көрнекті демократтар Гленн «саясаттағы жаңадан келген» екенін айтты, ал бір газет оны «соңғы квадрат» деп атады.

1974 жылғы Сенат кампаниясы

1973 жылы президент Никсон Бас прокурор Эллиот Ричардсонға Уотергейт ісі бойынша арнайы прокурор Арчибальд Коксты қызметтен босатуды бұйырды. Ричардсон бас тартып, наразылық білдіріп отставкаға кетті, бұл «Сенбілік кешкі қырғынға» әкеп соқты. 1968 жылы сайланған Огайо штатының сенаторы Уильям Саксби бас прокурор қызметіне тағайындалды. Гленн де, Метценбаум да босаған орынға үміткер болды, оны губернатор Джон Гиллиган толтыруға тиіс болды. Гиллиган жақын арада президенттікке немесе вице-президенттікке үміткер болуды жоспарлап, Гленнге губернатордың орынбасары лауазымын ұсынды, Гиллиган жоғары лауазымға сайланғанда Гленн губернатор болады деген оймен. Огайо штатының Демократиялық партиясы Метценбаум мен Гленн арасындағы қақтығыстың алдын алу үшін бұл шешімді қолдады. Ол олардың әрекеттерін «билікке салу» және «қорқыту» деп айыптап, бас тартты. Ол Метценбаумды 54-ке 46 пайыздық үлеспен жеңіп, содан кейін жалпы сайлауда Кливлендтің республикалық мэрі Ралф Перкті жеңіп, 1999 жылға дейін Сенаттағы мансабын жалғастырды.

1976 жылғы вице-президенттік

Джимми Картер 1976 жылғы сайлауда Демократиялық партияның президенттікке үміткері болғаннан кейін, Гленн Картердің вице-президенттікке кандидаты болуы мүмкін деп хабарланды, себебі ол маңызды штаттың сенаторы болған және оның танымалдылығы мен тікелейлігі үшін. Кейбіреулер оның Картерге тым ұқсас екенін ойлады, әсіресе екеуінің де әскери тәжірибесі болғандықтан, сондай-ақ президент болу үшін оның жеткілікті тәжірибесі жоқ еді. Барбара Джордан Демократиялық ұлттық конвенциясында алғашқы негізгі сөз сөйлеген спикер болды. Оның сөзі көпшілікті қызықтырды, үздіксіз қол соғулар мен тұрғызып шапалақтаулармен қарсы алынды. Гленннің негізгі сөзі Джорданның сөзінен кейін дереу басталды, бірақ ол делегаттарға әсер ете алмады. Уолтер Кронкайт оны "жалықтыратын" деп сипаттады, ал басқа делегаттар оның даусы нашар естілетініне шағымданады. Картер Гленнге қоңырау шалып, кандидатура басқа үміткерге берілгенін хабарлады, кейіннен тәжірибелі саясаткер Уолтер Мондейлді ұсынды. Сондай-ақ Картердің әйелі, сөйлеуде қиындық тартатын Энни Гленннің қатысуы науқанға зиян келтіруі мүмкін деп ойлаған.

1980 жылғы Сенат сайлау науқаны

Алғашқы қайта сайлау науқанында Гленн 1980 жылғы Сенат сайлауының ішкі сайлауында қарсыластармен күш сынасты. Оның қарсыластары – инженер Фрэнсис Ханстигер және бұрынғы мұғалім Фрэнсис Уотерман, көпке танымал емес және қаражаты жеткіліксіз болды. Гленннің қарсыластары науқанға бірнеше мың доллар жұмсады, ал Гленн 700 000 доллар жұмсады. Журналистер Гленннің жеңіске жетуі мүмкін болған сайысқа көп уақыт пен ақша жұмсап жатқанын атап өтті. Оның бас стратегиясы бұл туралы былай деді: "Ол осылай жұмыс істейді. Ол ешнәрсені әсте болмайды деп есептемейді". Гленн ішкі сайлауда үлкен артықшылықпен жеңіске жетті, 1,09 миллион дауыстан 934 230 дауыс жинады. Республикалық партияның ішкі сайлауында қарсылықсыз қатысқан Джим Беттс Гленннің мандатына талас жасады. Беттс Гленннің саясаты инфляцияның өсуіне және тұрмыстың төмендеуіне себеп болғанын мәлімдеді. Беттстің науқаны Гленннің дауыс беру тарихына шабуыл жасап, ол жиі шығындарды арттыруға дауыс бергенін айтты. Гленннің науқанының жауабы: ол 3000-нан астам дауыс беруге қатысқан және "олардың кез келгені контекстен тыс алынуы мүмкін" болды. Гленн осы сайыста оңай жеңіске жетеді деп күтілді және Огайо штатының сенаторы үшін ең үлкен айырмамен жеңіске жетті, Беттсті 40 пайыздан астам дауыспен жеңді.

1984 жылғы президенттік науқан

Гленн елдегі жік-жікке бөлінуге наразы болды және консервативті, либералды сияқты ұғымдар бұл бөлінуді күшейтеді деп ойлады. Ол өзін орталық саясаттағы адам деп есептеді. Гленн орталық саясатты ұстанатын президент елді біріктіруге көмектесерін сенді. Гленн Огайо штатынан сенатор ретіндегі тәжірибесі штаттың алуан түрлілігіне байланысты өте қолайлы деп санды. Гленн Тед Кеннеди сайлауда жеңіске жете алады деп ойлады, бірақ Кеннеди 1982 жылдың соңында президенттікке үміткер болмайтынын мәлімдегеннен кейін, Гленн жеңіс мүмкіндігінің артуын сезді. Ол сөйлеу өнерін жетілдіру үшін медиа кеңесшісін жалдады. Гленн 1983 жылдың 21 сәуірінде Джон Гленн атындағы орта мектебінің спорт залында президенттікке кандидат екенін жариялады. Ол науқанды бастағанда басты қарсыласы Мондейлден озып кетті. Сондай-ақ, Рейганға қарсы демократтардың арасында ең көп дауыс жинады. 1983 жылдың күзінде «Дұрыс жол» атты, Меркурий жетілігінің астронавттары туралы фильм шықты. Көркем сыншылар Эд Харристің Гленн рөлін батырлықпен сомдағанын атап өтті және оның командасы фильмді баспасөзге ұсына бастады. Бір сыншы: «Харристің сомдауы Гленннің тарихи тұлғадан сүйкімді, құрметке лайық Голливуд жұлдызына айналуына көмектесті», – деп мәлімдеді, осылайша оны үлкен экрандағы иконаға айналдырды. Гленннің өмірбаянында фильм «науқанға салқың әсер еткені» жазылған. Уильям Уайт 1984 жылдың 26 қаңтарында Джерри Вентомен ауыстырылғанға дейін Гленннің науқанын басқарды. Гленннің науқаны дәстүрлі сайлау кампаниясын бастапқы партиялық жиналыстар мен праймеризде өткізуден бас тартып, бүкіл елде науқандық кеңселер құруға баса назар аударды. 1984 жылдың қаңтарына қарай ол 43 штатта кеңселер ашты. Гленннің науқаны Айова штатында телеарнада жарнамаға көп ақша жұмсады, ал Гленн Айовадағы ауыл шаруашылығы мәселелері жөніндегі пікірсайысқа қатысудан бас тартты. Ол Айова штатындағы партиялық жиналыста бесінші орынды иеленді және Нью-Гэмпширде жеңіліске ұшырады. Гленннің науқаны «Супер сейсенбіге» дейін жалғасты, бірақ ол да жеңілді. 1984 жылдың 16 наурызында ол жарыстан бас тартқанын жариялады. Мондейл оны үміткерлікке ие болғаннан кейін, Гленн Федералды сайлау комиссиясынан кешірім алғанға дейін 20 жылдан астам уақыт бойы науқандық қарызының 3 миллион долларын төлеуге мәжбүр болды.

1986 жылғы Сенат сайлау науқаны

Гленннің Сенаттағы орнын Томас Киннесс таластырды. Киннесс өзінің алғашқы сайлауында қарсылық көрмеді, ал Гленн Лайдон Ларуштың жақтасы Дон Скоттпен күресті. Ларуш жақтастары жақында Иллинойста сайланды, бірақ Огайо Демократиялық партиясының төрағасы Огайода да осындай сәттілікке жете алмайды деп ойлады. Ларуш өзінің маргиналды теорияларымен белгілі болды, мысалы, Англия королевасының есірткі сатумен айналысқаны туралы. Киннесс өзінің жақтастарына үндеп, Ларуш кандидаттарынан сақтанып жүруге шақырды. Ол сайлаушыларға Республикалық және Демократиялық партиялардың бастауыш сайлауларында Ларуш кандидаттарына қарсы дауыс беруге кеңес берді. Гленн бастауыш сайлауда дауыстардың 88 пайызын алып жеңіске жетті. Бастауыш сайлау аяқталғаннан кейін Гленн Киннесске қарсы науқанын бастады. Гленн өзінің және басқа демократтардың Вашингтондағы Республикалық партия стратегияларымен ойластырылған жағымсыз науқанның нысаны болғанына сенді. Киннесс Гленннің президенттік сайлаудағы сәтсіздігінен кейін қалған қарыздарына және Сенатқа сайлау науқаны кезінде төлемдерді тоқтатқанына назар аударды. Гленн дауыстардың 62 пайызын алып сайлауды жеңіп алғаннан кейін: «Біз 1986 жылы олар Гленнді мейірімділікпен өлтіре алмайтынын дәлелдедік» деді. ДеВайннің науқаны өзгерістер қажеттігіне және сенаторлардың өкілеттілік мерзімін шектеуге бағытталды. Бұл Гленннің сенатор ретіндегі төртінші мерзімі болды. ДеВайн Гленннің сайлау қаржысын сынады, ғарышкер киімін киген қоян барабан соғып, диктор: «Ол қарызды және қарызды және қарызды ала береді» деді, бұл Energizer Bunny-ге сілтеме жасады. Пікірсайыс кезінде Гленн ДеВайннен жағымсыз жарнамаларын тоқтатуын сұрады, «Бұл ең жағымсыз науқан болды» деді. ДеВайн Гленн Чарльз Китингтен алған ақшаны қалай жұмсағанын ашса, тоқтататынын айтты. Гленн 2,4 миллион дауыспен, ДеВайннің 2 миллион дауысына қарсы Сенатқа сайланды. Бұл ДеВайннің саяси мансабындағы алғашқы жеңілісі болды. Кейін ДеВайн Гленнмен бірге барлау комитетінде жұмыс істеді және оның екінші рет ғарышқа ұшуын көрді.

Үкімет істері жөніндегі комитет

Гленн сенатор ретінде алғашқы жылы екі комитетке тағайындалуын сұрады: Үкіметтік операциялар комитеті (кейін Үкіметтік істер комитеті деп аталды) және Сыртқы қатынастар комитеті. Ол дереу Үкіметтік операциялар комитетіне тағайындалды және Сыртқы қатынастар комитетіне орын күтті. 1977 жылы Гленн Үкіметтік істер комитетінің Энергия, ядролық қаруды таратпау және федералды қызметтер жөніндегі кіші комитетіне төрағалық етуді қалады. Үкіметтік істер комитетінің төрағасы Абрахам Рибикофф, егер ол АҚШ пошта қызметіне жауапты, аз танымал Федералды қызметтер жөніндегі кіші комитеттің төрағасы болса, кіші комитеттің төрағасы бола алатынын айтты. Федералды қызметтер кіші комитетінің бұрынғы төрағалары сайлауда жеңіліп қалды, себебі жағымсыз науқандар нашар бағаланған пошта қызметін төрағалармен байланыстырды, бірақ Гленн ұсынысты қабылдады және екі кіші комитеттің де төрағасы болды. Жаңа сенатор ретінде оның мақсаттарының бірі – қоршаған ортаны қорғау саясатын дамыту болды. Гленн 70-ші жылдардағы энергетикалық дағдарысқа қарсы тұру үшін энергетикалық саясатқа қатысты заң жобаларын ұсынды. Гленн сондай-ақ ядролық қаруды таратпауды қолдауға бағытталған заңнаманы ұсынды және 1978 жылғы Ядролық қаруды таратпау туралы заңның негізгі авторы болды, бұл оның осы тақырыпта жасаған алты маңызды заңның біріншісі еді. Гленн 1987 жылдан 1995 жылға дейін Үкіметтік істер комитетіне төрағалық етті. Осы қызметінде ол елдің ядролық қару-жарақ объектілеріндегі қауіпсіздік және экологиялық проблемаларды анықтады. Гленн бұл мәселе туралы Цинциннати қаласына жақын орналасқан Фернальд жемшөптік материалдар өндіріс орталығында білді және жақын арада бүкіл елдегі объектілерге әсер еткенін анықтады. Гленн Конгрестің Бас есептік палатасынан тергеу сұрады және бұл мәселе бойынша бірнеше тыңдау өткізді. Ол сондай-ақ бұрынғы ядролық қару өндіріс объектілеріндегі қауіпті қалдықтарды тазалаудың ықтимал шығындары туралы Гленн есебін жариялады. Сенаттағы қызметінің қалған бөлігін ол объектілерде қалған ядролық қалдықтарды тазалауға қаражат жинаумен өткізді. Гленн сонымен қатар мемлекеттік шығыстарды азайтуға да назар аударды. Ол ірі мемлекеттік мекемелер үшін бас қаржы директорларын міндетті етуге бағытталған заң жобасын жасады. Гленн федералдық агенттіктерге бас инспекторлық кеңсесін қосу туралы заң жобасын жазды, ол ысырапшылық пен алаяқтықты анықтауға көмектеседі. Ол сондай-ақ федералды үкіметтің жергілікті билік органдарына қаржысыз ережелерді енгізуіне тыйым салуға бағытталған заңдарды жасады. Гленн Ұлы көлдердің қоршаған ортасын қорғауға көмектескен Ұлы көлдер жұмыс тобын құрды. 1995 жылы Гленн Үкіметтік істер комитетіндегі азшылық мүшесі болды. Гленн демократтарға қытайлықтардың заңсыз қайырымдылықтарына назар аудармай, республикашылдардың да қаржы жинау мәселелері бар екенін мәлімдеді. Комитет төрағасы Теннесси штатынан Фред Томпсон келіспей, тергеуді жалғастырды. Томпсон мен Гленн тергеу барысында тиімді жұмыс істемеді. Томпсон Гленге тек заң бойынша міндетті ақпаратты ғана берді. Гленн тергеу ауқымын кеңейтіп, GOP мүшелерін де қамтуға тырысып, үлкен бюджетке рұқсат бермеді. Тергеу республикашылдар жазған есеппен аяқталды, оны Томпсон "өте жағымсыз сурет салатын бірнеше нәрсенің тізбегі" деп сипаттады. Гленн бастаған демократтар "есеп Хитай жоспары 1996 жылғы президенттік сайлауға бағытталған немесе оған әсер еткен деген тұжырымды қолдамайды" деді. Гленн Үкіметтік істер комитетінің Тергеу жөніндегі тұрақты кіші комитетінің төрағасының орынбасары болды. 1996 жылы Сенаттың бақылауын республикашылдар партиясы қайтадан иеленген кезде, Гленн Карл Левин алмастырғанға дейін Тергеу жөніндегі тұрақты кіші комитеттегі азшылық мүшесі болды. Осы кезеңде комитет Интернеттегі алаяқтықтар, ипотекалық несиелердегі алаяқтықтар және бағалы қағаздармен күндізгі сауда сияқты мәселелерді зерттеді.

Басқа комитеттер мен қызмет түрлері

Гленннің әкесі зейнетке шыққан ақшасын қатерлі ісікпен күресуге жұмсады, және Гленн араласпаса, ол үйінен айырылып қалар еді. Оның қайын атасы да Паркинсон ауруына емделу үшін қымбат бағалы емдер алды. Осы денсаулық және қаржылық қиындықтар оны Қартаю жөніндегі арнайы комитетке өтініш беруге итермеледі. Гленн ғылым және технология мәселелерінде сарапшы саналды. Ол B-1 бомбалаушы бағдарламасын қолдады, оны табысты деп есептеді. Бұл Президент Картердің B-2 бомбалаушы бағдарламасын қаржыландыру ниетімен келіспеді. Гленн B-2 бағдарламасын толық қолдамады, өйткені ол жасырын технологияның мүмкіндігіне күмән келтірді. Ол B-2 дамуын баяулату жөніндегі ұсынысты дайындады, бұл ақшаны үнемдеуге мүмкіндік берер еді, бірақ бұл шара қабылданбады. Гленн 1978 жылы Сыртқы қатынастар комитетіне қосылды. Ол Шығыс Азия және Тынық мұхиты істері жөніндегі кіші комитеттің төрағасы болды, осы ретте ол Жапония, Корея, Қытай Республикасы және Қытай Халық Республикасына сапарлады. Гленн 1979 жылғы Тайваньға қатысты заңның қабылдануына көмектесті. Сол жылы Гленннің SALT II келісіміне қатысты ұстанымы Президент Картермен келіспеушілік тудырды. Ирандағы радарлық бекеттердің жоғалуына байланысты, Гленн АҚШ-тың Кеңес Одағының іс-әрекетін келісімге сәйкестігін тексеру үшін жеткілікті мүмкіндігіне сенбеді. "Огайо" кемесінің іске қосылуында ол келісімді тексеруге қатысты күмәнін білдірді. Бірінші ханым Розалин Картер де бұл шарада Гленнді бұл мәселе туралы көпке жариялағаны үшін сынады. Сенат келісімді ратификацияламады, себебі Кеңес Одағы Ауғанстанға басып кірді. Ол Перс шығанағындағы соғыс кезінде американдық әскерлердің жалақысын және әлеуметтік жәрдемақысын арттыру сияқты заңдарды ұсынды. Ол 1993 жылға дейін төрағалық етті, содан кейін Әскери дайындық және қорғаныс инфрақұрылымы жөніндегі Қарулы Күштер кіші комитетінің төрағасы болды.

Китинг Бес

Гленн Линкольн жинақ және несие қауымдастығының басшысы Чарльз Китингтен 200 000 долларлық сайлау қаржысын қабылдағаннан кейін, жинақ және несие дағдарысына қатысқан «Китинг Бесі» деп аталатын сенаторлардың бірі болды. Дағдарыс кезінде сенаторлар Китингтің жинақ-несие мекемесін тәркілеуді кешіктіргені үшін айыпталды, бұл салық төлеушілерге қосымша 2 миллиард доллар шығын әкелді. Саяси қысым мен Китингтің сенаторларға жасаған ақшалай үлесі бірлесіп тергеуке алып келді. Этика комитетінің сыртқы кеңесшісі Роберт Беннет республикалық сенатор Джон Маккейн мен Гленнді тергеуден шығарып тастауды қалады. Демократтар Маккейнды шығаруға қарсы болды, себебі ол тергеліп жатқан жалғыз республикашыл еді, демек Гленнді де тергеуден босата алмайды. Сенат комиссиясы олардың «дұрыс емес шешім қабылдағанын» анықтағандықтан, Маккейн мен Гленн осы бестіктің ішіндегі ең аз жаза алғандары болды. Республикалық партия Гленннің «нашар шешім қабылдауына» назар аударды, оның толық ақталғанын емес. Республикалық партия төрағасы Роберт Беннет: «Джон Гленн Чарльз Китингті дұрыс бағаламады. Ол сондай-ақ Огайо штатының салық төлеушілерінің төзімділігін де қате бағалады, олар 2 миллиард долларға жуық соманы төлеуге мәжбүр болды» деді. Сенаттың баяндамасынан кейін Гленн: «Олар бұл мәселені толығымен шешіп қойды, таласқа түсетіндей көп нәрсе қалмады. Мен ешқандай қателік жасаған жоқпын» деді. Өзінің өмірбаяндық кітабында Гленн: «Маған жақын адамдардың қазасынан басқа, осы тыңдаулар менің өмірімдегі ең қиын сәттер болды» деп жазды. Бұл іс оған 520 000 доллар заңдық шығынға түсті. Оның есімін осы жанжалмен байланыстыру республикашыларға 1992 жылғы сайлау науқанында оны жеңуге үміттендірді, бірақ Гленн вице-губернатор Майк ДеУайнды жеңіп, өзінің мандатын сақтап қалды.

Зейнеткерлік

1997 жылғы 20 ақпанда, оның "Достық-7" ұшуының 35 жылдығы күні, Гленн Сенаттағы өкілдігін 1999 жылғы қаңтарда аяқтайтынын, яғни зейнетке шығатынын хабарлады. Гленн жасының өтуіне байланысты, "Жалпы туған күнге әлі де ем табылған жоқ" деген әзілмен зейнетке шықты.

Ғарышқа қайта оралу

1986 жылы «Челленджер» ғарыш кемесінің апатынан кейін Гленн «қоғамдық қолдау үшін ғарышқа бейтаныс адамды жіберуді» сынға алды. Ол «шатл әлі бастапқы сатысында тұрғанда» мұның дұрыс емес екенін айтты. Ол зерттеуші ғалымдардың ұшуын қолдады. 1995 жылы Гленн NASA дәрігерлері жазған «Ғарыш физиологиясы және медицинасы» атты кітапты оқыды. Ол ғарышқа ұшу кезінде денеде болатын өзгерістерді – сүйек және бұлшық ет массасының, қан плазмасының жоғалуын түсінді, бұл оны 77 жасында сол кезде ғарышқа ұшқан ең қарт адам етті. NASA және Ұлттық қарттану институты (NIA) Гленнді зерттеу үшін сынақ нысаны ретінде пайдалануды жоспарлады, оның ұшу алдында, ұшу кезінде және ұшудан кейін биометриялық деректері алынды. Кейбір тәжірибелер (мысалы, тәуліктік ырғақтарда) оны жас экипаж мүшелерімен салыстырды. Осы тәжірибелерден басқа, ол ұшудың фото және бейне түсіріліміне жауапты болды. Гленн 1998 жылғы 29 қазанда «Дискавери» ғарыш шаттлымен ғарышқа оралды, ол шаттлдегі пайдалы жүк маманы болды. Ұшуға аз уақыт қалғанда зерттеушілер Гленнді ұшудың екі маңызды адамға қатысты тәжірибесінен (мелатониннің әсері туралы) белгілі бір медициналық себептермен шеттетуге мәжбүр болды; ол ұйқыны бақылау және ақуызды пайдалану бойынша тәжірибелерге қатысты. 6 қарашада президент Билл Клинтон «Дискавери» бортындағы Гленнге құттықтау электрондық хаты жіберді. Бұл АҚШ президенті жіберген алғашқы электрондық хат ретінде жиі айтылады, бірақ президент Клинтон бірнеше жыл бұрын электрондық хаттар жібергенін растайтын деректер бар. Оның тоғыз күндік миссияға қатысуы ғарыш қауымдастығының кейбір мүшелері тарапынан Клинтонтың жасаған жақсылығы ретінде сынға алынды; Америка Ғалымдары Федерациясының ғарыш саясаты жобасының директоры Джон Пайк: «Егер ол қарапайым адам болса, ол өзінің ұлы американдық батыр екенін мойындап, шаттлда тегін ұшуға лайық екенін түсінер еді. Ол оған тым қарапайым, сондықтан оған медициналық зерттеулердің қажеттігі болуы керек. Бұл медицинамен ешқандай қатысы жоқ» деді. 2012 жылғы сұхбатында Гленн NASA-ның қарт адамдарды ғарышқа жіберіп, қарттану бойынша зерттеулерін жалғастырмағанына өкінгенін айтты. Гленн 1998 жылы STS-95 миссиясы үшін NASA ғарыш ұшу медалімен марапатталды. 2001 жылы Гленн әлемдегі алғашқы ғарыш турисі Деннис Титоны Халықаралық ғарыш станциясына жіберуге қарсы болды, өйткені Титоның сапарының ғылыми мақсаты болмады.

Жеке өмір

Гленн мен Эннидің екі баласы – Джон Дэвид пен Кэролин Энн болды, сондай-ақ екі немересі де болды. Олар 73 жыл бойы үйленген күйінде өмір сүрді, оның өлімімен аяқталды. Ол 1978 жылы Огайоның Ұлы шеберінен Масонның көз алдындағы рәсімінде барлық дәрежесін толық алды, бұл оның ложасына өтініш бергеннен кейін 14 жыл өткен соң болды. 1999 жылы Гленн Цинциннати аңғарында 33-ші дәрежелі шотланд масоны атанды. Ересек күнінде ол DeMolay International ұйымының, масондық жастар ұйымының, Құрметті ДеМой Легионының мүшесі ретінде құрметке ие болды. Гленн пресвитериан шіркеуінің қадірлісі (ақсақалы) болды. Оның діни сенімі ол ғарышкер болмай тұрып-ақ қалыптасқан, ал ғарышқа сапар жасағаннан кейін одан әрі нығайды. "Осындай жаратылысқа қарап, Құдайға сенбеу мен үшін мүмкін емес", – деді Гленн екінші (соңғы) ғарыш сапарынан кейін. Ол Құдайға сену мен эволюцияның "бір шындық" екенін білу арасында ешқандай қайшылықты көрмеді және эволюция мектептерде оқытылуы керек деп сенді: "Ғылымның бізді эволюция мен уақыт өте келе өзгертетінін жазғанын бағалай білуім менің дінге сенуіме кедеріс келтірмейді, бұл факт. Бұл оның таңғажайып емес екенін білдірмейді, сондай-ақ біздің ешкімімізден артық күш болмауы мүмкін емес, ол осы болып жатқанның артында және қазір де тұр".

Қоғамдық кездесулер

Гленн Халықаралық Астронавтика Академиясының құрметті мүшесі және Эксперименталды сынақ ұшқыштары қоғамының, Теңізшілер корпусының авиациялық қауымдастығының, Деделяндар орденінің, Ұлттық ғарыш клубының қамқоршылар кеңесінің, Ұлттық ғарыш қоғамының басқарма төрағасы, Халықаралық демалыс қонақ үйлер қауымдастығы, Огайо Демократиялық партиясы, Мемлекеттік Демократиялық атқару комитеті, Франклин округі (Огайо) Демократиялық партиясы және 10-шы округ (Огайо) Демократиялық іс-қимыл клубының мүшесі болды. 2001 жылы ол американдық теледидарлық комедиялық сериал «Фрейзер»-де өзінің рөлінде қонақ ретінде түсті. 2009 жылдың 5 қыркүйегінде Джон мен Энни Гленн Огайо штатының университетінің «Script Ohio» марш-тобының өнер көрсетуі кезінде Огайо штаты – Теңізшілер корпусы футбол матчының бірінші кезеңіндегі шоуда әдетте ветерандарға арналған «i» әрпінің нүктесін қойды. 2012 жылдың 20 ақпанында «Достық-7» ұшуының 50 жылдығын тойлауға орай, ол Огайо штатының университеті сахнасында NASA әкімшісі Чарли Болденмен бірге болғанда Халықаралық ғарыш станциясының орбитадағы экипажымен күтпеген жерден сөйлесу мүмкіндігіне ие болды. 2012 жылдың 19 сәуірінде Гленн зейнеткерлікке шыққан «Discovery» ғарыш шаттлын NASA-дан Смитсонов институтына Стивен Ф. Удвар Хази орталығында тұрақты түрде көрсету үшін салтанатты түрде тапсыруға қатысты. Ол осы мүмкіндікті пайдаланып, ғарыш шаттлдары бағдарламасын тоқтату туралы «жақсысыз» шешімді сынап, шаттлдарды тоқтату зерттеулерді кешіктірді деді.

Ауру және өлім

Гленн өмірінің көп бөлігінде жақсы денсаулықта болды. Ол 90 жасқа толғанға дейін 2011 жылға дейін жеке ұшқыш куәлігін сақтап келді. 2014 жылдың маусым айында Гленн Кливленд клиникасында сәтті жүрек клапанын алмастыру операциясын жасады. 2016 жылдың желтоқсан айының басында ол Огайо штатының Университетінің Джеймс қатерлі ісіктер ауруханасының Векснер медициналық орталығында, Колумбуста жатты. Отбасылық дереккөздердің мәлімдемесіне сәйкес, Гленннің денсаулығы нашарлап, жағдайы ауыр болды; оның әйелі, балалары мен немерелері ауруханада оның қасында болды. Гленн 2016 жылдың 8 желтоқсанында 95 жасында ОСУ Векснер медициналық орталығында қайтыс болды. Өлімнің себебі жарияланбады. Қайтысынан кейін оның денесі Огайо штатының заң шығарушы үйінде сақталды. Огайо штатының университетіндегі Мершон аудиториясында қоштасу рәсімі өтті. Оның денесі 2017 жылдың 6 сәуірінде Арлингтон ұлттық зиратына жерленді. Гленн қайтыс болған кезде "Меркурий жетілігінің" соңғы тірі мүшесі еді. "Military Times" басылымы хабарлағандай, Довер әуе базасының аға морг қызметкері Уильям Звихаровски Гленннің денесін қарауға келген инспекторларға мүмкіндік беруді ұсынды, бұл ресми тергеуге себеп болды. Звихаровски денеге қатысты сыйлақсыздық жасалғанын жоққа шығарды. Тергеу қорытындысы бойынша, инспекторлар Звихаровскидің ұсынысын қабылдамағандықтан, денеге сыйлақсыздық жасалмағаны және Звихаровскидің әрекеттері дұрыс емес екені айтылды. Ол зейнеткерлікке шыққандықтан, әкімшілік шаралар қолданылмады. Президент Барак Обама Гленннің "Жер орбитасына шыққан алғашқы американдық" екенін айтып, "батылдық пен жаңару рухымен біз бірге қандай биіктерге жете алатынымыздың шегі жоқ" екенін еске салды. Вице-президент Джо Байден, президенттікке сайланған Дональд Трамп және бұрынғы мемлекеттік хатшы Хиллари Клинтон да құрмет көрсетті. Ғарышқа ұшырылуымен байланысты әріптес "Меркурий" ғарышкері Скотт Карпентер Гленнге айтқан "Godspeed, John Glenn" сөзі әлеуметтік желілерде #GodspeedJohnGlenn хэштегіне айналды. Бұрынғы және қазіргі ғарышкерлер де құрметті сөздерін білдірді; сондай-ақ, NASA әкімшісі және бұрынғы шаттл ғарышкері Чарльз Болден: "Джон Гленннің мұрасы – тәуекел мен жетістік, тарихтың жаратылуы және бүкіл әлемнің назарында үлкен қысым астында орындалған елге деген міндет" деп жазды. Президент Обама Гленннің жерленгеніне дейін туларды жартылай түсіруге бұйрық берді. 2017 жылдың 5 сәуірінде президент Дональд Трамп "Джон Гленннің естелігіне құрмет көрсету" деп аталатын 9588 нөміріндегі президенттік жарлыққа қол қойды.