Жаңа Орлеандағы Масленица мерекесі

Кіріспе

Жыл сайынғы карнавалдық тойлау Нью-Орлеанда, Луизиана штатында өтеді.

Марди Гра мерекесі Луизиананың оңтүстігінде, оның ішінде Нью-Орлеан қаласында тойланады. Мерекелер Шаш сәрсенбісіне дейінгі және одан кейінгі шамамен екі аптаға созылады, Шаш сәрсенбісі (Батыс христиан дәстүрінде оразаның басталуы) күніне дейін. Марди Гра француз тілінде "майлы сейсенбі" деген мағынаны білдіреді, маусым "Карнавал" деп аталады және қаңтардың 6-сы, 12-ші түнінде басталып, Шаш сәрсенбісінен бұрынғы түннің ортасына дейін жалғасады. Клубтар немесе Крейлер (Krewe) осыдан кейін көп ұзамай басталады, бірақ көпшілігі өте жеке болып келеді, олардың патшалары мен ханышалары бай, көне әулеттерден шығады, ал олардың сарайлары маусымның дебютанттарынан құралады. Жоғары қоғамдағы көптеген Крейлер парадтар ұйымдастырмайды. Майлы сейсенбі жақындаған сайын парадтар күшейе бастайды. Әдетте, ауа райына қарай, күн сайын бір үлкен парад өтеді, ал кейбір күндерде бірнеше ірі парадтар болады. Марди Гра маусымының соңғы бес күнінде ең ірі және әсем парадтар өтеді. Соңғы аптада Нью-Орлеан және айналасындағы қалаларда көптеген шаралар ұйымдастырылады, оның ішінде парадтар мен балдар (кейбіреулері маскарадтық болады). Нью-Орлеандағы парадтарды "Крей" деп аталатын әлеуметтік клубтар ұйымдастырады, олардың көпшілігі жыл сайын бірдей парад кестесі мен бағытын ұстанады. Ең ерте құрылған Крейлер – Мистик Крейв Комюс (Mystic Krewe of Comus), ең ертесі – Рекс (Rex), Момустың рыцарлары (Knights of Momus) және Протейдің Крейі (Krewe of Proteus). Бірнеше заманауи "супер Крейлер" ірі парадтар мен шараларды ұйымдастырумен (көбінесе танымал қонақтар қатысады) белгілі, мысалы, Эндимион Крейі (Krewe of Endymion), Баккус Крейі (Krewe of Bacchus), сондай-ақ Зулу әлеуметтік көмек және ләззат клубы (Zulu Social Aid & Pleasure Club) – негізінен афроамерикандық Крей. Парадтық платформалардағы атқазыштар дәстүрлі түрде көпшілікке сыйлықтар лақтырады. Ең көп таралған сыйлықтар – түрлі-түсті пластик моншақтар, дублон, әшекейленген пластик "лақтыру кеселері" және арзан кішкентай ойыншықтар. Ірі Крейлер жыл сайын парад кестесі мен бағытын бірдей сақтайды. Көптеген туристер Карнавал маусымын Бурбон көшесінде өткізсе, негізгі парадтар Аппертаун (Uptown) және Мид-Сити (Mid-City) аудандарынан басталып, Сент-Чарльз даңғылы (St. Charles Avenue) және Канал көшесі (Canal Street) арқылы Француз кварталының (French Quarter) өзенге қарама-қарсы жағынан өтеді. Жаяу парадтар, ең танымалдары – Krewe du Vieux және 'tit Rex, Марди Гра күніне дейінгі демалыс күндері Фобург Мариньи (Faubourg Marigny) және Француз кварталында өтеді. Марди Гра күні дәстүрлі түрде Рекс пен Комюс сарайларының "кездесуімен" аяқталады.

The holiday of Mardi Gras is celebrated in southern Louisiana, including the city of New Orleans. Celebrations are concentrated for about two weeks before and through Shrove Tuesday, the day before Ash Wednesday (the start of lent in the Western Christian tradition). Mardi Gras is French for Fat Tuesday, the season is known as Carnival and begins on 12th Night, January 6th, and extends until midnight before Ash Wednesday. Club, or Krewe, balls start soon after, though most are extremely private, with their Kings and Queens coming from wealthy old families and their courts consisting of the season's debutantes. Most of the high society Krewes do not stage parades. As Fat Tuesday gets nearer, the parades start in earnest. Usually there is one major parade each day (weather permitting); many days have several large parades. The largest and most elaborate parades take place the last five days of the Mardi Gras season. In the final week, many events occur throughout New Orleans and surrounding communities, including parades and balls (some of them masquerade balls). The parades in New Orleans are organized by social clubs known as krewes; most follow the same parade schedule and route each year. The earliest established krewes were the Mistick Krewe of Comus, the earliest, Rex, the Knights of Momus and the Krewe of Proteus. Several modern "super krewes" are well known for holding large parades and events (often featuring celebrity guests), such as the Krewe of Endymion, the Krewe of Bacchus, as well as the Zulu Social Aid & Pleasure Club—a predominantly African American krewe. Float riders traditionally toss throws into the crowds. The most common throws are strings of colorful plastic beads, doubloons, decorated plastic "throw cups", and small inexpensive toys. Major krewes follow the same parade schedule and route each year. While many tourists center their Carnival season activities on Bourbon Street, major parades originate in the Uptown and Mid City districts and follow a route along St. Charles Avenue and Canal Street, on the upriver side of the French Quarter. Walking parades most notably the Krewe du Vieux and 'tit Rex also take place downtown in the Faubourg Marigny and French Quarter in the weekends preceding Mardi Gras Day. Mardi Gras Day traditionally concludes with the "Meeting of the Courts" between Rex and Comus.

Ерте тарих

Луизианада Марди Гра мерекесінің алғашқы тіркелген жазбасы 1699 жылдың 2 наурызында Миссисипи өзенінің сағасында, қазіргі Луизиана штатының Плакеминс округінде болған. Ибервиль, Бьенвиль және олардың серіктері оны католик дінінің салт-дәстүрінің бір бөлігі ретінде тойлаған. Жаңа Орлеандағы мерекелердің алғашқы тойлану күні белгісіз. 1730 жылы Марк Антуан Кайло музыка, би, маскалар мен костюмдер (соның ішінде әйелдердің киімдерін кию) арқылы тойлағаны туралы мәлімет бар. 1743 жылғы жазбада карнавалдық кештердің салты қалыптасқандығы айтылған. Марди Гра күні көшеде шерулер өткізіліп, адамдар маска киген. Кейде олар заңмен тыйым салынды, бірақ шектеулер алынған немесе күші әлсіреген кезде олар қайта жаңартылды. 1833 жылы француз тегіндес бай плантация иесі Бернард Ксавье де Мариньи де Мандевиль Марди Гра мерекесін ресми түрде өткізу үшін қаржы жинады. Джеймс Р. Крисси өзінің "Оңтүстіктегі көріністер және басқа да әртүрлі туындылар" атты кітабында 1835 жылғы Жаңа Орлеандағы Марди Гра туралы былай деп жазады:

Шабанша Жаңа Орлеанға келген жандар үшін есте қаларлық күн, себебі ол көңіл көтеру, әзіл-қалжың мен маскарад күні. Қаладағы барлық қиындықтар тірі және белсенді түрде орын алып жатыр. Ерлер мен ұлдар, әйелдер мен қыздар, бостандыққа шыққандар мен құлдар, ақ, қара, сары және қоңыр терілі адамдар, өзіндік ойлап табуға және ерекше, қызықты, зұлым, қорқынышты, таңғажайып маскалар мен киімдермен көзге түсуге тырысады. Адам денелері аңдар мен құстардың бастарымен, аңдар мен құстардың адам бастарымен, жартылай аңдар, жартылай балықтар, жылан бастары мен маймыл қолдары бар денелермен, айдан келген адам-жануарлармен, теңіз қыздарымен, сатирлермен, кедейлермен, монахтармен және қарақшылармен жаяу, атпен, арбамен, каретамен, вагондармен және т.б. көшелерде шулап, ән шырқап, күліп, барабан тартып, скрипка тартып, флейта тартып, айналаға ұн сеуіп жүреді. 1856 жылы 21 кәсіпкер француз кварталындағы клубта жиналып, Марди Граны ресми шерумен тойлау үшін құпия қоғам құруға келісті. Олар Жаңа Орлеанның алғашқы және ең көне креві, Комустың Мистикалық Кревін құрды. Бір тарихшының айтуынша, "Комус Нью-Орлеан әрқашан француздық мереке деп санаған мерекені атап өтуде ағылшын тілділермен агрессивті болды. Бұл шеруден француз тілділердің мерекеге жетекшілік етуі ағылшын-американдықтарға ауысқанын көрсетуден артық емес". Америкалықтар Нью-Орлеан мен оның креолдарын белгілі бір дәрежеде америкалықтандырды. Нью-Орлеан да американдықтарды белгілі бір дәрежеде "креолдастырды". Сондықтан ағылшын-американдықтардың өздерінің іскерлік шеберлігі дәстүрліден гөрі күрделі нұсқаны жасауға қалай көмектескенін мақтан етуінің себебі осы. Карнавалды ұйымдастырудағы көшбасшылық креолдардан америкалықтарға ауысты, солай саяси және экономикалық билік те XIX ғасырдың аясында ауысты. Американдық креолдық карнавал, американдықтар карнавал формаларын пайдаланып, баль залдарында және көшелерде креолдармен бәсекелесуі, толық креолдық емес, толық американдық мәдениеттің пайда болуын көрсетеді". 1875 жылы Луизиана штаты Марди Граны мемлекеттік мереке деп жариялады. 1898 жылғы Рекс шеруі, "Егін шөбіндегі патшайымдар" тақырыбында, американдық Мутоскоп компаниясымен түсірілді. Ұзақ уақыттан бері жоғалған деп есептелген бұл жазба 2022 жылы қайта табылды. Екі минуттық фильмде 6 шеруші көлік, оның ішінде тірі өгіз тасымалдаған бір көлік бейнеленген. 2022 жылдың желтоқсанында Конгресс кітапханасының Ұлттық кино тізілімі бұл фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп таныды.

Shrove Tuesday is a day to be remembered by strangers in New Orleans, for that is the day for fun, frolic, and comic masquerading. All of the mischief of the city is alive and wide awake in active operation. Men and boys, women and girls, bond and free, white and black, yellow and brown, exert themselves to invent and appear in grotesque, quizzical, diabolic, horrible, strange masks, and disguises. Human bodies are seen with heads of beasts and birds, beasts and birds with human heads; demi beasts, demi fishes, snakes' heads and bodies with arms of apes; man bats from the moon; mermaids; satyrs, beggars, monks, and robbers parade and march on foot, on horseback, in wagons, carts, coaches, cars, &c., in rich confusion, up and down the streets, wildly shouting, singing, laughing, drumming, fiddling, fifeing, and all throwing flour broadcast as they wend their reckless way. In 1856, 21 businessmen gathered at a club room in the French Quarter to organize a secret society to observe Mardi Gras with a formal parade. They founded New Orleans' first and oldest krewe, the Mistick Krewe of Comus. According to one historian, "Comus was aggressively English in its celebration of what New Orleans had always considered a French festival. It is hard to think of a clearer assertion than this parade that the lead in the holiday had passed from French speakers to Anglo Americans. To a certain extent, Americans 'Americanized' New Orleans and its Creoles. To a certain extent, New Orleans 'creolized' the Americans. Thus the wonder of Anglo Americans boasting of how their business prowess helped them construct a more elaborate version than was traditional. The lead in organized Carnival passed from Creole to American just as political and economic power did over the course of the nineteenth century. The spectacle of Creole American Carnival, with Americans using Carnival forms to compete with Creoles in the ballrooms and on the streets, represents the creation of a New Orleans culture neither entirely Creole nor entirely American." In 1875, Louisiana declared Mardi Gras a legal state holiday. The 1898, Rex parade, with the theme of "Harvest Queens", was filmed by the American Mutoscope Co. The rumored but long lost recording was rediscovered in 2022. The two minute film records 6 parade floats, including one transporting a live ox. In December 2022, the film was deemed "culturally, historically, or aesthetically significant" by the National Film Registry by the Library of Congress.

20 және 21 ғасырлар

1979 жылы Нью-Орлеан полиция бөлімі ереуілге шықты. Ресми шерулер тоқтатылды немесе Луизиана штатының Джефферсон округі сияқты көршілес аймақтарға көшті. Қалаға әдеттегіден әлдеқайда аз туристер келді. Дегенмен, маска кию, костюмдер жасау және мерекелеулер жалғасты, тәртіпті Ұлттық гвардия сақтап тұрды. Гвардияшылар адамдар мен мүлікке қарсы қылмыстардың алдын алды, бірақ моральдық нормаларды немесе есірткі қолдануды реттейтін заңдарды күштеңдіруге тырыспады. Осы себептерге байланысты, француз кварталындағы богемиялық қауым 1979 жылды қаланың ең керемет Марди Грасы ретінде еске алады. 1991 жылы Нью-Орлеан қалалық кеңесі әлеуметтік ұйымдардың, соның ішінде Марди Гра Круларының, парадқа рұқсат алу және басқа да мемлекеттік лицензиялар алу үшін нәсіл, дін, жыныс немесе сексуалдық бағдарына қарамастан кемсітпейтінін жариялауын талап ететін жарлық қабылдады. АҚШ Жоғарғы Соты осы шешімге қатысты қаланың апелляциялық шағымын қараудан бас тартты. Бүгінде Нью-Орлеан Крулары бизнес құрылымы бойынша жұмыс істейді; кез келген адам жарна төлеп мүше бола алады және кез келген мүше парадта орын алады.

Катрина даулы зардабы

2005 жылдың 29 тамызында «Катрина» даулының тудырған қирату салдарынан кейбір адамдар қаланың Марди Гра мерекесінің болашағына күмән келтірді. 2006 жылдың басында қайта сайлануға үміткер болған мэр Нагин, бұл сезімді сайлау науқанында пайдалануға тырысты. Дегенмен, Карнавал экономикасы қаланың жаңаруы үшін маңызды болып келді және қазір де солай. «Катрина» даулынан кейін дерлік банкротқа ұшыраған қала әкімшілігі, қалалық қызметтерге түсетін жүктемені азайту үшін мерекелік шараны қысқартуды ұсынды. Бірақ көптеген кревтер парадқа қатысуға ниеттеніп, дайын екендерін мәлімдеді, нәтижесінде крев жетекшілері мен қала шенеуніктері арасында келіссөздер өтіп, шаралардың белгілі бір деңгейде қысқартылуына келісім жасалды. Қысқарту бастапқы ұсынылғаннан аздап жеңілдетілді. 2006 жылғы Жаңа Орлеан карнавалының кестесіне 11 ақпанда Маринни және Француз кварталы арқылы дәстүрлі маршрутымен Krewe du Vieux кірді. 18 ақпан күні және 19 ақпан күні, Марди Граға бір апта қалғанда бірнеше парадтар өтті. Бейсенбі кештен бастап Марди Граға дейін күн сайын парадтар өтті. Krewe du Vieux және Алжиерден өткен екі Westbank парадынан басқа, барлық Жаңа Орлеан парадтары Сент-Чарльз даңғылының Uptown-нан Canal Street-ке дейінгі маршрутымен шектелді, бұл қаланың су тасқынынан зардап көрмеген бөлігі болды. Кейбір кревтер, сол аудандағы су тасқынына қарамастан, Mid City-дегі дәстүрлі маршруттарымен парад өткізуге тырысты. Қала парадтардың көшеде неше уақыт жүруіне және түнде нешеге дейін аяқталуына шектеу қойды. Ұлттық гвардия әскерлері 1979 жылдан бері алғаш рет тәртіп сақтауға көмектесті. Луизиана штатының полиция қызметкерлері де бұрынғыдай көмектесті. Көптеген платформалар бірнеше апта бойы су астында болды. Кейбір кревтер осы зақымның барлық белгілерін жөндеп, жойды, ал басқалары су тасқыны деңгейлерін және басқа да зақымдануларды платформалардың дизайнына енгізді. Платформаларды жасаған және оларда отырған жергілікті тұрғындардың көпшілігі дауылдың салдарынан қатты зардап шекті. Көптеген адамдар мүлкінің көп бөлігін немесе барлығын жоғалтты, бірақ Карнавалға деген құлшыныс тіршілікке деген сенімді нығайту ретінде одан да күшті болды. Көптеген костюмдер мен платформалардың тақырыптары әдеттегіден гөрі көбірек сатиралық болды, қираған қалада өмір сүрудің сынақтары мен қиындықтарына сын айтты. Анықтамаларға MRE (жеке дайын тағам), «Катрина» тоңазытқыштары мен FEMA тіркемелері, сондай-ақ Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігін (FEMA) және жергілікті және ұлттық саясаткерлерді сықақ ету кірді. 2009 жылғы маусымға қарай Endymion парады Mid City маршрутына оралды, ал басқа кревтер өз парадтарын Uptown-ға кеңейтті.

The devastation caused by Hurricane Katrina on August 29, 2005, caused a few people to question the future of the city's Mardi Gras celebrations. Mayor Nagin, who was up for reelection in early 2006, tried to play this sentiment for electoral advantage. However, the economics of Carnival were, and are, too important to the city's revival. The city government, essentially bankrupt after Hurricane Katrina, pushed for a scaled back celebration to limit strains on city services. However, many krewes insisted that they wanted to and would be ready to parade, so negotiations between krewe leaders and city officials resulted in a compromise schedule. It was scaled back but less severely than originally suggested. The 2006 New Orleans Carnival schedule included the Krewe du Vieux on its traditional route through Marigny and the French Quarter on February 11, the Saturday two weekends before Mardi Gras. There were several parades on Saturday, February 18, and Sunday the 19th a week before Mardi Gras. Parades followed daily from Thursday night through Mardi Gras. Other than Krewe du Vieux and two Westbank parades going through Algiers, all New Orleans parades were restricted to the Saint Charles Avenue Uptown to Canal Street route, a section of the city which escaped significant flooding. Some krewes unsuccessfully pushed to parade on their traditional Mid City route, despite the severe flood damage suffered by that neighborhood. The city restricted how long parades could be on the street and how late at night they could end. National Guard troops assisted with crowd control for the first time since 1979. Louisiana State troopers also assisted, as they have many times in the past. Many floats had been partially submerged in floodwaters for weeks. While some krewes repaired and removed all traces of these effects, others incorporated flood lines and other damage into the designs of the floats. Most of the locals who worked on the floats and rode on them were significantly affected by the storm's aftermath. Many had lost most or all of their possessions, but enthusiasm for Carnival was even more intense as an affirmation of life. The themes of many costumes and floats had more barbed satire than usual, with commentary on the trials and tribulations of living in the devastated city. References included MREs, Katrina refrigerators and FEMA trailers, along with much mocking of the Federal Emergency Management Agency (FEMA) and local and national politicians. By the 2009 season, the Endymion parade had returned to the Mid City route, and other Krewes expanding their parades Uptown.

2020 жылғы тандемді жүзу оқиғалары

2020 жылы парадқа қатысушылардың екеуі – біреуі Nyx парады кезінде, екіншісі Endymion парады кезінде бір көлік тіркеген өзара байланысты "тандемді платформалардың" арасында қағылып, қаза тапты. Nyx парадындағы оқиғадан кейін Нью-Орлеан қалалық шенеуніктерден осы платформалардың қауіпсіздігі мәселелерін қарау талап етілді (толық тыйым салу немесе аралықтарды кедергілермен толтыру сияқты). 2020 жылдың 22 ақпанында Endymion парады кезінде болған екінші қайғылы оқиға (парад тоқтатылып, жойылды) салдарынан қалалық шенеуніктер бірден тандемді платформаларға тыйым салынғанын, көліктер енді тек бір ғана платформаны тіркеуге шектелетінін мәлімдеді.

COVID-19 пандемиясының әсері

Белгілі болғандай, қатысушылар мен жергілікті басшыларға сол кезде хабарсыз, 2020 жылғы карнавал маусымы (қаңтар айынан бастап 25 ақпандағы Марди Гра күніне дейін шерулер) АҚШ-та коронавирус ауруының 2019 (COVID-19) таралуымен бірге өтті, бұл жаһандық эпидемияның бір бөлігі болды. Кейіннен Луизиана штаты пандемияның айқын әсерін сезінді, әсіресе Нью-Орлеанда жағдайлардың жоғары деңгейі тіркелді. Луизиана штаты университетінің (LSU) доценті Сюзанн Стрейф Бургеои бұл жылдам таралуға Марди Гра мерекесінің ықпал еткен болуы мүмкін деп болжады. Лафайеттедегі Луизиана университетінің зерттеушілері Луизианада жағдайлардың өсу қарқыны соңғы 14 күнде ең жоғары болғанын (67,8%, Нью-Йорктің 66,1% өсуін басып өтті) анықтады, бұл көрсеткіш әлемнің басқа аймақтарынан асып түсті. COVID-19 ел бойынша таралуы жалғасқанда, 2020 жылдың қараша айының басында Кантрелл 2021 жылғы мерекелердің "әлдебір басқаша" болуы керектігін мәлімдеді, себебі Марди Гра діни мереке болғандықтан оны толығымен жоюға болмайды. COVID-19 мәселелеріне арналған Марди Гра кеңесші комитетінің кіші комитеті шерулерді өткізуді ұсынды, бірақ қатаң қауіпсіздік шараларымен және ұсынымдармен, оның ішінде әлеуметтік арақашықтықты сақтау, қатысушылардың бетперде киюі, көпшілікке жиналуды болдырмау үшін "құнды" сыйлықтарды лақтырудан бас тарту, алкогольді тұтынуды шектеу және шерулерді бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен көрсету арқылы үйде көруге мүмкіндік беру. 2020 жылдың 17 қарашасында мэр Кантреллдің коммуникация директоры Боу Тидвелл қаланың 2021 жылғы карнавал маусымында шерулерге тыйым салатынын хабарлады. Тидвелл Марди Граның "жойылмағанын", бірақ оны қауіпсіз өткізу қажеттігін және шерулерге рұқсат берудің "жауапкершілік емес екенін" қайта басалады, себебі олар жұқпаның ошағына айналуы мүмкін. Бұл 1979 жылғы полиция ереуілінен бері Марди Гра шерулерінің алғашқы масштабты тоқтатылуы болды. 2021 жылдың 5 ақпанында, "Кварталдағы соңғы үлкен жиын" және Шабанша күніне жақындаған кезде SARS-CoV-2 вирусының жаңа штамдарына байланысты алаңдаушылықтарды ескере отырып, мэр Кантрелл Нью-Орлеандағы барлық барларды (ресторан ретінде жұмыс істеуге уақытша рұқсаты барларды қоса алғанда) 12 ақпаннан 16 ақпанға дейін (Марди Гра) жабуға бұйрық берді, сондай-ақ мейрамханаларда ішімдік сатуға және француз кварталында алкогольді таңбалы сатуға тыйым салды. Жиналыстарды болдырмау үшін, Bourbon Street, Decatur Street, Frenchmen Street көшелеріне кешкі сағат 7:00-ден таңғы сағат 3:00-ге дейін және көпір астындағы Claiborne Avenue көшесіне бақылау бекеттері орнатылып, тек сол аумақтағы бизнеске және үйге бара жатқандарға ғана кіруге рұқсат берілді. Мэр Кантрелл "аз істегеннен гөрі көп істегені үшін айыпталуды қалайтынын" мәлімдеді. Бұл шешім кейбір мекемелерді күдікке түсірді, себебі олар Марди Граға дайындалып, бизнес күтіп отырған. 2022 жылға шерулерге рұқсат берілді. 2022 жылдың 6 қаңтарында мэр Кантрелл ашылу салтанатында "Біз 2022 жылы Марди Граны өткіземіз, күмәнсіз" деп мәлімдеді, COVID-19 вакцинациясының жоғары деңгейін атап өтті және тұрғындардан "халқымызды қауіпсіз ұстау үшін қажеттінің бәрін жасауды" сұрады. Креве де Жанна Д'Арк шеруін плащ киген және сыпыртқы ұстаған шерушілер тобымен салтанатты түрде бастады, олардың міндеті – "апатты сыпырып тастау" болды. Қала 2022 жылдың ақпан айында Марди Гра 2022-ге арналған COVID-19 протоколдарын жариялады, онда кем дегенде парадқа қатысушылардың барлығынан (маршировкашылар, орындаушылар және платформада отырушылар) вакцинация туралы куәлікті немесе соңғы 72 сағат ішінде жасалған COVID-19 тестінің теріс нәтижесін көрсету талап етілді. Кейбір кревтер теріс нәтижелерді қабылдамауға шешім қабылдады, ал кейбір кревтер (мысалы, COVID-19 жылдам тестілерін сыйлық ретінде беруді жоспарлаған Музалар креві) ресми талаптан бұрын парадқа қатысушылар үшін вакцинация талаптарын жариялады. Омикрон штаммының таралуына қарамастан, қалалық денсаулық сақтау директоры Дженнифер Авеньо Марди Гра 2021 жылғыдан гөрі қалыпты жағдайда өткізілуі мүмкін екеніне сенімді екенін мәлімдеді.

Unknown to the participants and local leaders at the time, the 2020 Carnival season (with parades running from January through Mardi Gras Day on February 25) coincided with increasing spread of coronavirus disease 2019 (COVID 19) in the United States as part of a global epidemic. Subsequently, the state of Louisiana saw a significant impact from the pandemic, with New Orleans in particular seeing a high rate of cases. Louisiana State University (LSU) associate professor Susanne Straif Bourgeoi suggested that the rapid spread may have been aided by Mardi Gras festivities. Researchers of the University of Louisiana at Lafayette determined that Louisiana had the fastest growth rate of cases (67.8%, overtaking New York's 66.1% growth) in the 14 days since its first reported case than any region in the entire world. Amid continued spread of COVID 19 across the country, in early November 2020 Cantrell stated that celebrations in 2021 would have to be "something different", as Mardi Gras could not be canceled outright since it is a religious observance. A sub committee of the Mardi Gras Advisory Committee focused on COVID 19 proposed that parades still be held but with strict safety protocols and recommendations, including enforcement of social distancing, highly recommending the wearing of face masks by attendees, discouraging "high value" throws in order to discourage crowding, as well as discouraging the consumption of alcohol, and encouraging more media coverage of parades to allow at home viewing. On November 17, 2020, Mayor Cantrell's communications director Beau Tidwell announced that the city would prohibit parades during Carnival season in 2021. Tidwell once again stressed that Mardi Gras was not "cancelled", but that it would have to be conducted safely, and that allowing parades was not "responsible" as they can be superspreading events. This marked the first large scale cancellation of Mardi Gras parades since the 1979 police strike. On February 5, 2021, in response to continued concerns surrounding "recent large crowds in the Quarter" and variants of SARS CoV 2 as Shrove Tuesday neared, Mayor Cantrell ordered all bars in New Orleans (including those with temporary permits to operate as restaurants) to close from February 12 through February 16 (Mardi Gras), and prohibited to go drink sales by restaurants, and all packaged liquor sales in the French Quarter. To discourage gatherings, pedestrian access to Bourbon Street, Decatur Street, Frenchmen Street between 7:00 p. m. and 3:00 a. m., and Claiborne Avenue under the bridge, was restricted by checkpoints to those accessing businesses and homes within the areas. Mayor Cantrell stated that she would "rather be accused of doing too much than doing too little." The move caught some establishments off guard, as they had been preparing for and anticipating business on Mardi Gras. Parades were allowed to return for 2022. On January 6, 2022, Mayor Cantrell stated during a kickoff event that "without a doubt, we will have Mardi Gras in 2022", citing high COVID 19 vaccination rates, and customarily asked residents to "do everything that we know is necessary to keep our people safe." The Krewe de Jeanne D'Arc ceremonially led their parade with a group of marchers in plague doctor outfits and brooms, tasked to "sweep the plague away". The city announced COVID 19 protocols for Mardi Gras 2022 in February 2022, which requires, at a minimum, all participants in a parade (including marchers, performers, and those a riding a float) to present proof of vaccination or a negative COVID 19 test from within the past 72 hours. Some krewes chose to not accept negative tests at all, while some krewes (such as the Krewe of Muses, which also announced plans to have COVID 19 rapid tests as throws) had already announced vaccination requirements for parade participants ahead of the official requirement. Despite the presence of Omicron variant, city health director Jennifer Avegno stated that she was confident Mardi Gras could be conducted in a more normal fashion over 2021.

Дәстүрлі түстер

Нью-Орлеандағы Марди Гра мерекесімен дәстүрлі түрде байланысты түстер – күлгін, жасыл және алтын. Бұл түстер алғаш рет 1872 жылы Рекс ұйымының алғашқы шеруіне дейін жарияланған хабарламаларда көрсетілген, онда балконды осы түстердің туларымен безендеу ұсынылған. Осы нақты түстердің неліктен таңдалғаны белгісіз; кейбір мәліметтер олардың бастапқыда кез келген нақты символизмнен гөрі, тек эстетикалық тартымдылығына байланысты таңдалған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Әр түс мағыналы символикаға ие: күлгін – әділдік, жасыл – сенім, ал алтын – билік. 1892 жылы түстер тақырыбындағы Рекс шеруын ұйымдастырғаннан кейін, Рекс ұйымы бұл реттегі үш түстің әділдік, билік және сенімді білдіретінін кейіннен жариялады. "Күнді құдайдың маршы: Рекс ұйымының тарихы" кітабының авторы Эррол Лаборд түстердің геральдикаға негізделгендігі туралы теория ұсынды: барлық үш түс геральдикалық бояуға сәйкес келеді, ал Рекстің мақсаты олардың "патшалығын" бейнелеу үшін үш түсті жасау болған. Күлгін түс кеңінен патшалықпен байланысты болса, ақ түс басқа ұлттық туларда кеңінен қолданылғандықтан, одан аулақ болды. Сонымен қатар, ол жасыл, алтын және күлгін түстерінен жасалған тудың осы реті геральдиканың бояу ережесіне сәйкес келетінін атап өтті, ол бойынша металдар (алтын немесе күміс) тек басқа түстердің үстіне немесе қасына қойылуы мүмкін, ал түстерді басқа түстердің үстіне немесе қасына қоюға болмайды.

Жарық

6 қаңтардағы Епифания кем дегенде 1900 жылдан бері Нью-Орлеан карнавалының басталуы ретінде танылып келеді; жергілікті тұрғындар оны кейде Он екінші түн деп атайды, бірақ бұл термин шын мәнінде Епифания алдындағы кешті, 5 қаңтарды, Рождество мерекесінің он екінші күнінің кешін білдіреді. Нью-Орлеанның екінші ескі Крюесі – "Он екінші түнгі тойлаушылар" 1870 жылдан бері осы күні парад пен маскарад ұйымдастырып келеді. Phunny Phorty Phellows, La Société Pas Si Secrète Des Champs Élysées және Krewe de Jeanne D'Arc сияқты басқа да бірнеше топтар да соңғы кезде Епифания күні шаралар өткізе бастады. Карнавалдың ең көне қоғамдарының көпшілігі, мысалы, Тәуелсіз шабуылшылар қоғамы, маскарадтар өткізеді, бірақ енді жұрт алдында парадқа қатыспайды. Марди Гра маусымы Шаруа күні немесе майлы сейсенбіге дейін жалғасады.

Марди Гра күніне дейінгі күндер

2020 жылғы зерттеу бойынша Марди Гра Нью-Орлеан қаласына 1,4 миллиондай турист әкеледі деп есептелген. Сәрсенбі күні Druids басталады, одан кейін ең жаңа, толығымен әйелдерден құралған Nyx Mystic Krewe келеді. Nyx әшекейленген сөмкелерімен танымал және 2011 жылы құрылғаннан бері Super Krewe мәртебесіне ие болды. Бейсенбі күні "Вавилон рыцарларымен" басталып, содан кейін Музалар Krewe қатысқан, толығымен әйелдерден құралған парад өтеді. Парад салыстырмалы түрде жаңа, бірақ 2001 жылы басталғаннан бері мүшелерінің саны үш есеге артты. Ол лақтырылатын заттарымен (керек болған, әдемі безендірілген аяқ киімдер және басқа да бұйымдар) және саясаткерлер мен жұлдыздарды паш етіп көрсететін тақырыптарымен танымал. Жұма күні кешке ірі Hermes Krewe және сатирикалық D'État Krewe парадтары өтеді, соңынан ең қарқынды өсіп келе жатқан Morpheus Krewe келеді. Barkus Krewe және OAK Krewe сияқты бірнеше шағын аудандық парадтар бар. Сенбі күні (Такс және Изис Krewe-лері) және жексенбі күні (Тот, Океанос және Мид-Сити Krewe-лері) бірнеше күндізгі парадтар өтеді. "Супер Krewe-лердің" біріншісі – Эндимион, сенбі күні кешке парадқа қатысады, ал жексенбі күні кешке жұлдыздардың қатысуымен Бакус парады өтеді.

Марди Гра күні

Мерекелер Марди Гра күні ерте басталады, ол 3 ақпан мен 9 наурыздың арасындағы кез келген сейсенбіге (Пасха күніне және осылайша Күл сәрсенбісіне байланысты) түседі. Нью-Орлеанда Зулу шеруі бірінші болып басталады, ол таңғы сағат 8-де Джексон және Клейборн бұрышында басталып, Брод және Орлеанда аяқталады. Рекс Зулудан кейін жүреді, ол Наполеоннан Сент-Чарльсқа дейінгі дәстүрлі Uptown бағыты бойынша Санкт-Чарльс көшесіне бұрылып, содан кейін Канал көшесіне қарай жол тартады. Рекстен кейін жүк көліктері шеруі өтеді, көбінесе жүздеген шерушілер дауыспен мүйіз соғып, отбасылармен бірге саяхаттап, дәстүрлі бусылар мен дублоннан гөрі көптеген заттарды лақтырады. Қала бойынша көптеген кішігірім шерулер мен жаяу клубтары да жүріп өтеді. Джефферсон Сити Базардс, Лайонс клубы, Ирланд арнасының бұрышындағы клуб, Пит Фонтейннің Жылдам жүру клубы және КОЕ бәрі таңертең Uptown-да басталып, кем дегенде бір джаз тобымен бірге Француз кварталына жетеді. Ескі қаланың екінші жағынан Сент-Анна қоғамы Байвотерден Мариньи және Француз кварталы арқылы Канал көшесінде Рекспен кездесу үшін саяхаттайды. "Пар О Дез Тэмблер" Маржиньдегі және Француз кварталындағы барлар арасында түстен кешке дейін серуендейді. Марди Гра индейлерінің әртүрлі топтары, Uptown және Downtown тайпаларына бөлініп, әсем киімдерімен шеруге қатысады. 2100 жылға дейінгі Марди Гра күндері үшін Марди Гра күндерін қараңыз.

Киімдер мен маскалар

Нью-Орлеанда Крейге мүше емес адамдар Майлы сейілге дейінгі күндері көшеде сирек костюмдер мен маска киеді (кештерден басқа), бірақ Марди Гра күні оларды жиі тағуға болады. Бетін жасыруға қатысты заңдар сол күні күшін жояды. Банктер жабық, ал кейбір бизнес және қауіпсіздік туралы алаңдаушылықтары бар басқа да орындар (мысалы, дүкендер) кірер алдында маскаларын шешуді сұрайтын хабарламалар іледі.

Атқарылуы

"Тастау" – бұл парадқа қатысушыларға жүзушілерден лақтырылатын заттарды білдіретін жиынды термин. 1960 жылға дейін ең көп таралған түрі – Чехословакияда жасалған көп түсті шыны мұныздар болды. Кейін шыны мұныздардың орнына арзан әрі берік пластик мұныздар қолданыла бастады, алғашқыда Гонконгтан, содан кейін Тайваньнан, ал қазір Қытайдан әкелінеді. Арзан мұныздар мен ойыншықтар жүзушілерге көптеп сатып алуға мүмкіндік береді, сондықтан тастаулар көбейіп, кең таралды. 1990 жылдары көптеген адамдар кішкентай, арзан мұныздарға қызығушылық танытпады, көбінесе оларды жерде қалдырып кетті. Ал қазір үлкен, әсем металл мұныздар мен жануарлар, адамдар немесе басқа да нысандар бейнеленген жіптер ізделіс табуда. Дэвид Редмондтың 2005 жылғы "Марди Гра: Қытайда жасалған" атты мәдени және экономикалық жаһандану туралы деректі фильмі, Карнавал кезінде Қытайдың Фучжоу қаласындағы шағын фабрикадан Нью-Орлеан көшелеріне дейін мұныздардың өндіріліп таратылуын көрсетеді. Редмонның "Мұныздар, денелер және қоқыс: қоғамдық секс, жаһандық еңбек және Марди Граның уақытшалығы" атты кітабы, деректі фильмді толықтырады, Марди Гра мұныздарының зияндылығы, әлеуметтік зиян, ләззат және оның салдары туралы этнографиялық талдау ұсынады. Пластик қоқыстың зияндылығынан басқа, Марди Гра парадтарында тасталатын мұныздардан көз жарақаттары жиі кездеседі, сондай-ақ кокоспен соққы алған нәрестеде бас сүйегінің сынуы сияқты ауыр жарақаттар да болып тұрады.

Әлеуметтік клубтар

Нью-Орлеан әлеуметтік клубтары немесе джентльмендер клубы Марди Гра мерекелеуінде маңызды рөл атқарады. Ең көнесі – Бостон клубы (Америка Құрама Штаттарындағы үшінші ең көне), ол 1841 жылы мүшелерінің жиналып, Бостон карта ойынының сәнділігіне қатысуы үшін құрылған. Рекс патшалығы оның қатарынан таңдалады. Пиквик клубы бастапқыда The Mistick Krewe-дің қоғамдық беті болған, бірақ кейін ресми түрде байланысын үзіп, жыл сайын дебютанттар балдарын өткізіп тұрады. Луизиана клубы, немесе ресми түрде Луизиана пікірсайыс және әдеби қауымдастығы, әлі де Момус рыцарларының қоғамдық фасады болып табылады, ал Стратфорд клубы Митрас орденінің бейнесін көрсетеді. Марди Граның екі негізгі шеруі – Зулу және Рекс – екеуі де әлеуметтік клубтардың шерулері. Зулу көбінесе афроамерикалық клуб, ал Рекс көбінесе еуропалық текті адамдардан құралған. Әлеуметтік клубтар қаңтар айының соңында Марди Гра балдарын ұйымдастырады. Осы әлеуметтік балдарда парадтың королевасы (әдетте 18-ден 21 жасқа дейінгі, үйленбеген және орта мектепте немесе колледжде оқитын жас әйел) және король (клубтың үлкен мүшесі) өздері мен қызметшілер тобын (16-дан 21 жасқа дейінгі жас әйелдер) және парадтағы шағын рөлдері бар жас балалардың түрлі бөлімдерін таныстырады, мысалы, жергілікті бардағы бейресми махаббат клубының карнавалдық балы. 1909 жылы Рекстен шеттетілгеннен кейін, "Трамптар" деп аталатын өзара көмек тобының жетекшілігімен қара креолдар мен басқа да афроамерикалық Нью-Орлеандықтар Уильям Сториді қалайыдан жасалған тәжбен және банан сабағынан жасалған скипетрмен әшекейлеп, оны Зулу королі деп жариялады. Бұл көрініс Рекстің әсемдігін паш ету мақсатымен жасалды, бірақ уақыт өте келе Зулу өз алдына әсем шеруге айналды. 1949 жылы Зулудың беделінің артуын көрсету үшін, крев Нью-Орлеанның тумасы Луи Армстронгты өзінің королі етіп тағайындады. Рекстің ұраны: "Pro Bono Publico" – "Халықтың игілігі үшін".

Жаңа Орлеан Зулу немесе Марди Гра кокосы

Ең танымал және ең көп сұранысқа ие атқыштардың бірі – Зулу кокосы, ол «Алтын түйіршік» және «Марди Гра кокосы» деп те аталады. Кокос туралы алғашқы мәліметтер 1910 жылға дейін жетеді, онда олар табиғи «құйрықты» күйде таратылған. Кокос, әсіресе 1910 жылы әшекей бұршақтары шыныдан жасалған кезде, арзан балама ретінде тасталған. Зулу креві кокос тастаудан бұрын, алтынға боялған жаңғақтарды тастаған. «Алтын түйіршік» деген ат осыдан шыққан. 1920 жылдардың басында жергілікті суретші Ллойд Люкус кокостарды суреттеуді бастаған кезде Зулу жаңғақтан кокосқа көшкен деп есептеледі. Көбінесе кокостың екі әшекейі болады. Біріншісі алтынға боялып, жылтыратылған, ал екіншісі танымал қара Зулу беттеріне ұқсайды. 1988 жылы қала жарақат алу қаупіне байланысты Зулуға кокос тастауға тыйым салды; қазір олар тастаудың орнына көрермендерге қолмен беріледі. 2000 жылы жергілікті инженер Уилли Кларк классикалық кокостың жаңартылған нұсқасын ұсынды, оларды «Марди Гра кокостары» деп атады. Бұл жаңа кокостар клуб тарапынан алғаш рет 2002 жылы қолданылды, олар сувенирлерді патшалар мен қаланың көрнекті тұлғаларына табыс етті.

Ожен ликері

Aguardiente de Ojén (es), немесе ағылшын тілінде "ojen" ("OH hen") деп белгілі, – дәстүрлі түрде Жаңа Орлеан қаласындағы Марди Гра мерекесінде ішілетін испан анисеті. Ол өндірілетін Ожен атты испан қаласында өндіріс бірнеше жылға тоқтатылған, бірақ 2014 жылдың басында Dominique Mertens Impex дистилляция компаниясының арқасында қайта жанданды. С. Л.

Үй жүзігіштер

2021 жылы COVID-19 пандемиясы салдарынан шерулердің жойылуына байланысты, үйлерді шерулер стилінде безендіру практикасы балама ретінде пайда болды, оған «үй шерулері» немесе «үй безендірулері» деп аталды. Бұл идея Меган Бодроның Twitter-де жариялаған хабарламасынан кейін бірден танымал болды, осы хабарламада жеке шерулерге тыйым салынатыны туралы жазылған. Кейін ол ресми «Үй шерулері тобын» құрды, қатысушылардың тізімі олардың үйлерін аралап көруге ниетті жергілікті тұрғындар үшін веб-сайтындағы интерактивті картада көрсетілген. Бұл жаңа мерекеге жергілікті тұрғындар «Ярди Гра» деген ат қойды.

Жариялы жалаңаштық

Марди Града басқа жағдайларда лайықты саналатын киімнен азырақ кию 1889 жылдан бері тіркеліп келеді, сол кезде «Таймс Демократ» газеті «көшедегі барлық әйелдердің маскарадтық киімдері көрсеткен ар-ұятсыздықтың деңгейіне» наразылық білдірген. Қауесетті костюмдер, соның ішінде денеге бояу салу, кең таралған. Дегенмен, Марди Гра моншақтарына айырбастау үшін әйелдердің кеудесін ашу әдеті көбінесе Бурбон көшесінің жоғарғы бөлігіндегі туристерге ғана тән болды. Француз кварталының көпшілікке толы көшелерінде, әдетте Марди Гра күні жергілікті тұрғындар қашқақтап жүретін жерлерде, балкондағылардың ашық көрсетуі көшеде көпшілік жиналуына себеп болады. 20-шы ғасырдың соңғы онжылдықтарында, көрермендерге арналған коммерциялық бейнежазбалардың өндірісінің артуы әйелдердің моншақтар мен сыйлықтар үшін кеудесін ашу дәстүрін қалыптастыруға ықпал етті. «Ритуалдық киімсізденуді» зерттеген әлеуметтік ғалымдар 1991 жылғы Марди Града моншақтар немесе басқа да игіліктер үшін 1200 адамның денесін ашық көрсеткенін анықтады.