Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Компанияның 89-шы тип деп атаған 12Z Hispano Suiza V 12 авиациялық қозғалтқыштарының соңғы өндірістік жетілуі болды. Z моделінің әзірленуі Францияның Екінші дүниежүзілік соғыста немістерге бағынған сәтінде ортасынан тоқталды. Соғысқа дейін және соғыс кезінде олардың аз ғана саны өндірілді, бірақ Виши Франциясының оккупацияланғаннан кейін неміс оккупациялық үкіметі толыққанды өндіріс бастауға рұқсат бермеді. Соғыстан кейін әзірлеу қайта жанданды, және жаңа конструкцияларды жабдықтау үшін шағын партиялар жасалды, алайда реактивтік қозғалтқыштардың жылдам енгізілуі одан әрі дамуға тосқауыл қойды.
The 12Z, designated Type 89 by the company, was the final production evolution of the series of Hispano Suiza V 12 aircraft engines. The Z model was in the middle of development when France fell to the Germans during World War II. A small number were produced before and during the war but following the occupation of Vichy France, the German occupation government did not allow full scale production to start. After the war development would resume and small numbers were built to equip new designs, but the rapid introduction of the jet engine ended further development.
Жобалау және әзірлеу
12Z, бұрынғы 12Y үлгісінен негізгі айырмашылығы – цилиндр başına жұмыс істейтін төрт клапанды, екі жоғарғы камералы біліктермен басқарылатын конструкциясы болды, ал ескі үлгіде бір камералы білікпен басқарылатын екі клапан болған. Бұл цилиндрлердің көлемдік тиімділігін және жұмыс жылдамдығын айтарлықтай арттырып, айналу жылдамдығын 2400-ден 2700-ге жеткізді. 12Y-дің кейінгі нұсқалары сияқты, бұл қозғалтқыш 100 октанды отынмен және 7,0:1 сығылу қатынасымен жұмыс істеуге есептелген. Бастапқы прототиптерден кейін Lavalette Bosch компаниясы жасаған отын инжекторлары карбюраторлардың орнын басты, нәтижесінде қуаты теңіз деңгейінде 1000 а.к. (750 кВт) -тан 1300 а.к. (970 кВт) -қа дейін өсті. Қозғалтқыш бір сатылы, бір жылдамдықты центрифугалық суперкомпрессорды пайдалануын жалғастырды, сондықтан неміс және британдық конструкциялардың барлық биіктіктегі тиімділігіне жете алмады. Алайда, орташа HS No.1 суперкомпрессорды үлкен Szydlowsky Planiol суперкомпрессорымен ауыстыру, жоғары биіктікте жұмыс істеуге бейімделген конструкциясының арқасында биік биіктіктегі тиімділікті айтарлықтай жақсартты, қуаты 1500 а.к. (1120 кВт) жетті. 1939 жылы шағын партияларда өндіріс басталды, және қозғалтқыштар француз әуе күштерінің M. S.410 және D.520 истребительдеріне орнатылды, нәтижесінде M. S.450 және D.524 ұшақтары пайда болды. Негізгі модель – 12Zter өндірісі әлі де дайын болған жоқ, сонда фабрика Боис-Коломбтан Тарбқа көшірілуі керек болды. 1941 жылы 70 қозғалтқыштан тұратын алғашқы толық көлемді тапсырыс берілді, ол 105 D.520Z-ге арналған тапсырыстың бірінші жартысын қамтамасыз етуге бағытталған, бірақ оккупациялық үкімет рұқсат бермеді. Алғашқы өндіріс Hispano Suiza компаниясының Барселонадағы испан зауытында жүзеге асырылды, онда олар HA 1109 үшін қолданылатын. 1943 жылы La Hispano Suiza испан әуе күштерінен 120 қозғалтқышқа тапсырыс алды, бірақ 1947 жылдың соңына дейін тек 50 ғана дайын болды. Француздар қолданған 100/130 октанды отынмен жұмыс істеудің орнына, испандық 12Z 92 октанды отынмен жұмыс істеуге бейімделді. Отынның төмен сапасы салдарынан қуаты 2600 айналымда 1280 а.к. (950 кВт) дейін төмендеді (максималды ұшып шығу қуаты 1479 а.к. (1100 кВт) болды). Осы алғашқы 50 12Z-дың үшеуі соғыстан кейін Францияға ұшақтарды дамытуды жеделдету үшін берілді. 1942 жылы Оңтүстік Францияның оккупациялануынан кейін даму Барселонада жалғасты, бірақ 1944 жылы босатылғаннан кейін Францияға қайта оралды. Францияда Hispano Suiza компаниясының қайта құрылуымен 1945 жылы 12Z 17 отбасы қозғалтқыштарының дамуы мен өндірісі қайта жанданды, және 200 қозғалтқыш өндірілгеннен кейін 1950 жылы аяқталды. 1948 жылы испандық өндіріс жалғасты, Hispano Suiza ENASA компаниясымен серіктестік құрып, 280 жаңа 12Z 17 және 50 қайта құрылған 12Z M қозғалтқыштарына тапсырыс берді. Бұрынғы тапсырыстағы 70 толық емес қозғалтқыштардың ішінде ENASA 1950 жылға дейін 12 12Z қозғалтқышын жеткізіп, 58-ін 12Z M үлгісіне айналдырды. Қуаттылығының нашар болуы және кешігулерге байланысты 280 қозғалтқышқа берілген тапсырыс 100-ге дейін қысқартылды, және 1955 жылға дейін 104 12Z 17 қозғалтқышы жеткізілді, содан кейін келісім шарты тоқтатылды.
The 12Z differed from the earlier 12Y primarily in the use of four valves per cylinder operated by dual overhead cams, as opposed to two valves operated by a single camshaft. This gave the cylinders considerably better volumetric efficiency and faster operation, raising the RPM from 2,400 to 2,700. As with the later variants of the 12Y, the engine was designed to run on 100 octane fuel as well as operate at a higher 7.0:1 compression ratio. After the initial prototypes, fuel injectors built by Lavalette Bosch would replace the original carburetors, raising the power from 1,000 to 1,300 hp (750 to 970 kW) at sea level. The engine continued to use a single stage, single speed centrifugal supercharger and therefore lacked the all altitude performance of German and British designs. But swapping the mediocre HS No.1 supercharger for the larger Szydlowsky Planiol supercharger tuned for a higher critical altitude improved high altitude performance considerably, delivering 1,500 hp (1,120 kW) at as opposed to 930 hp (690 kW) at for the 12Y 45. Small prototype runs started in 1939, and were fitted to the French Air Force's front line fighter aircraft, the M. S.410 and D.520, creating the M. S.450 and D.524 respectively. Production of the main model, the 12Zter, was still not ready at the time of the armistice when the factory had to move from Bois Colombes to Tarbes. The earliest full scale production order of 70 engines was placed in 1941, intended to support the first half of an order for 105 D.520Zs that was not permitted by the occupation government. Initial production instead was undertaken in Hispano Suiza's Spanish factories in Barcelona where they were intended for the HA 1109. In 1943, La Hispano Suiza received an order for 120 engines from the Spanish Air Force, but by late 1947 only 50 were completed. Rather than operate with 100/130 octane fuel as used by the French, the Spanish 12Zs were tuned to operate with 92 octane fuel. The lower grade fuel the power dropped slightly to 1,280 hp (950 kW) at 2,600 rpm (1,479 hp (1,100 kW) maximum take off). Of these first 50 12Zs, three would be given to France post war to speed up aircraft development. Development would continue in Barcelona after the occupation of Southern France in 1942, but then would return to France after liberation in 1944. With the reestablishment of Hispano Suiza in France, development and production would quickly pick back up in 1945 with the 12Z 17 family of engines and end in 1950 after producing about 200 engines. Spanish production would continue in 1948 with Hispano Suiza partnered with ENASA for an order of 280 new 12Z 17s and 50 rebuilt 12Z M. Of the 70 incomplete engines from the prior order, ENASA delivered 12 12Zs by 1950 and converted 58 to 12Z Ms. Due to poor reliability and schedule issues, the order for 280 engines was reduced to 100, and only 104 12Z 17s were delivered by 1955 when the contract was canceled.
Нұсқалар
Барселонадағы La Hispano Suiza және Буа-Коломб пен Тарб қалаларындағы Hispano Suiza арасында әзірлеме мен өндіріс бөлінгендіктен, 12Z және оның түрлері үшін бір модельге қатысты бірнеше белгілеулер пайда болды. Испаниялық тізбектеме нөмірлер 50XXX диапазонында, ал француз тізбектеме нөмірлер 10XXX диапазонында болды.
With development and production being split between La Hispano Suiza of Barcelona and Hispano Suiza of Bois Colombes and Tarbes, there were multiple designations for the same model created for the 12Z and its variants. Spanish serial numbers were in the 50XXX range and French serial numbers were in the 10XXX range.