Кіріспе

Топологиялық кеңістік пен оған әрекет ететін топты ескере отырып, топтың әрекеті арқылы бір нүктенің бейнелері сол әрекеттің орбитасын құрайды. Фундаменталды домен немесе фундаменталды аймақ – бұл кеңістіктің ішкі жиыны, ол осы орбиталардың әрқайсысынан дәл бір нүктені қамтиды. Ол орбиталардың абстракті жиынтығының геометриялық бейнесі ретінде қызмет етеді. Фундаменталды доменді таңдаудың көптеген тәсілдері бар. Әдетте, фундаменталды домен байланысты ішкі жиын болуы керек және оның шекарасында белгілі бір шектеулер болуы мүмкін, мысалы, тегіс немесе көпбұрышты. Таңдалған фундаменталды доменнің топтың әрекеті аясындағы бейнелері кеңістікті жабады. Фундаменталды домендерді құрудың бір жалпы әдісі Вороной жасушаларын қолдану болып табылады.

Жалпы анықтамаға нұсқамалар

Гомеоморфизмдер арқылы топтың G-нің X топологиялық кеңістіктегі әрекеті берілген болса, осы әрекет үшін негізгі домен – орбиталардың өкілдерінің D жиыны. Әдетте, ол топологиялық жағынан, бірнеше нақты анықталған тәсілдердің бірімен, жақсы жиын болуы керек. Типик жағдайдың бірі – D, X-тегі ашық жиынның өлшемі нөлдік жиынмен симметриялық айырмасы, X-тегі белгілі бір (квази)инвариантты өлшем үшін. Негізгі доменде әрқашан U еркін реттелген жиын, G арқылы оқшауланған көшірмелерге жылжытылған ашық жиын болады және орбиталарды бейнелеуде D-ға жақын жақсырақ. Көбінесе D, кейбір қайталанулармен толық косет өкілдерінің жиыны болуы керек, бірақ қайталану бөлігінің өлшемі нөл. Бұл эргодикалық теориядағы типовой жағдай. Егер X/G интегралын есептеу үшін негізгі домен қолданылса, нөлдік өлшемді жиындар маңызды емес. Мысалы, X – n өлшемді Еukлид кеңістігі Rn болса, ал G – оған аудармалар арқылы әрекет ететін Zn тор болса, X/G бөлігі n өлшемді тор болады. Мұнда D негізгі доменін [0,1)^n деп алуға болады, ол (0,1)^n ашық жиынынан өлшемі нөлдік жиынмен немесе жабық бірлік кубынан [0,1]^n ерекшеленеді, оның шекарасы D-де орбитасы бірден көп өкілге ие нүктелерден тұрады.