Кіріспе

1959 жылғы фильм, 1948 жылғы тарихи роман.

"Ұлы балықшы" – 1959 жылғы американдық тарихи драмалық фильм, режиссері Фрэнк Борзаж. Фильм Исаның шәкірттерінің бірі Симон Петірдің өмірі туралы. Говард Кил, Сьюзан Кохнер және Джон Саксон қатысқан бұл туынды Ллойд К. Дугластың 1948 жылғы "Ұлы балықшы" романы негізінде түсірілген. Фильм Universal International студиясында түсірілді, бірақ Walt Disney Productions компаниясының Buena Vista компаниясы көрсетілімге шығарды. "Киелі көйлек" фильмі Петірді "Ұлы балықшы" деп атап аяқталады; Иса оны "адам балықшысы" және "Тас" деп атаған.

Сюжет

Бұл оқиға Петірдің өзіне жетерлік балықшы болғаннан бастап, қайта тірілген Мәсіхке тәуелді болуына дейінгі жолын баяндайды. Сондай-ақ ол құтқарылу мен кешірім туралы тағы бір оқиғаны ұсынады, өйткені ол жас араб/еврей қызы Фараны қабылдайды. Олар екеуі Иса туралы білгенде, бұл олардың өмірін өзгертеді. Жас Фара өзінің Ирод Антипаның қызы екенін біледі, ол үйленген және көп ұзамай араб анасын Иродиадаға тастап кеткен. Ұл бала кейпіне еніп, Фара Иродты өлтіру үшін Ғалилеяға барады. Тоналған Фараны Жақия тауып алады және оған үлкен ұстаз Исаны тыңдауға кеңес береді. Ол Петірдің қорғауына кіреді, бірақ Иродты өлтіруге ант етеді. Фара Иродтың үйінде бірнеше болжамды аудару үшін жұмысқа орналасады. Фара мен Петір Исаның үйретітерін тыңдайды. Иса зорлық-зомбылықсыз өмір сүруге шақырғанда Фара бас тартады. Петір бастапқыда күмәнданады, бірақ бірте-бірте оның шәкірті болуға ұмтылады. Фара Иродты өлтіруге мүмкіндік алады және оған кім екенін ашады. Петір бақылап тұрғанда, Ирод оны кісі өлтіруге бармауға шақырады. Фара Мәсіхтің сөздерін еске түсіріп, пышағын төмен түсіреді. Петір оны өз зұлымдықтарынан босатқанын жариялайды. Петір Фараны Арабияға алып кетеді, онда олар оған үйленгісі келетін араб ханзадасы Волдини құтқарады. Бірақ Фара өзінің аралас тегі оның болашақ билігіне қауіп келтіретінін түсінеді, сондықтан ол Петерге еріп, бейбітшілік туралы жаңалық тарату үшін кетеді.

Өндіріс

Бұл фильм Роуленд В. Лидің 10 жылдан астам уақыттан бері түсірген алғашқы фильмі болды. 1950 жылдан (Annie Get Your Gun) 1955 жылға дейін (Kismet) MGM фильмдерінің бірнеше мюзиклінде ойнағаннан кейін, Говард Кил 1958 жылғы британдық нуар триллері «Floods of Fear» және одан кейін «Үлкен балықшы» фильмінде тікелей актерлік рөлдерге көшті. 1961 және 1968 жылдар аралығында ол алты фильмде (оның төртеуі – вестерн) басты немесе екінші пландағы рөлдерде ойнады және 2002 жылы түсірілген фильмде қосалқы рөлде соңғы рет пайда болды. Джон Саксон Universal студиясынан шақырылған болатын. Бұл фильм Борзаждың аяқтаған соңғы туындысы еді.

Қабылдау

Variety журналы оны «ізгі ниетпен бірақ баяу» деп сипаттады. Леонард Мальтиннің «Кино нұсқауы» (2012 жылғы басылымы) «Үлкен балықшыға» 4 жұлдыздың 2½ жұлдызын берді, оны «көлемді діни эпопея» деп сипаттап, «сирек жалықтыратын, бірақ аса шабыттандырмайтын» деп қорытындылады. Стивен Х. Шеуэрдің «Теледидар мен бейнекассетадағы фильмдер» (1993–1994 жылғы басылымы) да 4 жұлдыздың 2½ жұлдызын берді, «Симон, яғни Петірдің тарихы» «күтілген салтанаттылық пен көтеріңкі уағыздармен ашылады» деп жазды. «The Motion Picture Guide» (1987 жылғы басылымы) 5 жұлдыздың 2 жұлдызын беріп, оны «ұзақ, көбінесе ашу-ыза тудыратын және толығымен дұрыс таңдалмаған актерлік құрамы бар» деп тапты, сондай-ақ «Киелі Петір рөлінде ән салмайтын Кил» деп атады. Көрсетілімді «мүмкін болатын тарихи саганың ең есте қаларлық дәуіріне қатысты мәнсіз діни ерсілік ретінде бағалап, өмір мен оны қоршаған оқиғаларды зерттеуші кез келген адам оған қарсы шығады, себебі мұнда Киелі кітапқа еркіндікпен қарастырылған» деп мәлімдеп, «Дуглас романды жазды, бірақ оны қате адамдарға сеніп тапсырды» деді. Фильмнің «көптеген техникалық қателіктерін: микрофонның көлеңкесі, жарық шамдары, Марта Хайердің вакцинация белгісі» атап көрсеткеннен кейін, «осындай динамикалық тарихи саганың басты оқиғасы ретінде махаббат оқиғасын көрсету – дұрыс емес шешім болды. Диснейдің сол жылдардағы сирек кездесетін көңіл көншітпейтін фильмдерінің бірі». Лесли Холливелл өзінің «Фильм және бейне нұсқауы» (5-ші басылым, 1985) кітабында оны «жақсы ниетпен жасалған, бірақ ауыр, «Көмекей» романынан кейін жарық көрген бестселлер романның бейімделуі» деп сипаттады. Ол «тыныш тұрғандықтан тым құрметті, ал көп жағынан таңғаларлықтай жарамсыз» деген қорытындыға келді. Холливелл «Monthly Film Bulletin» журналынан («оның тұжырымдалуы мен орындалуының жалпы жазықтығы – бұл оның эпостық эпостарын сипаттайтын керемет сенсацияның болмауы үшін төленетін қымбат баға») және «The Hollywood Reporter» («сурет үш сағатқа созылады, және аспаптар, жылқылар мен түйелердің көп санына қызығатын адамдардан басқа, онда үш минуттық көңіл көтеруді табу қиын») деген цитата келтірді.

Орындалу уақыты

Леонард Мальтиннің «Кино нұсқасы» (2012 жылғы басылым) фильмнің алғашқы ұзақтығы 184 минут болғанын, кейін 164 минутқа, одан соң 149 минутқа дейін қысқартылғанын көрсетеді.