Кіріспе

Гаррисон бөгеті – АҚШ-тың Солтүстік Дакота штатының орталығында орналасқан Миссури өзеніндегі топырақтан жасалған бөгет. 1947 жылдан 1953 жылға дейін АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы салған бұл бөгеттің ұзындығы 3 километрден асады және ол әлемдегі ең үлкен топырақ бөгеттерінің бірі болып табылады. Бөгет арқылы құрылған су қоймасы Сакакавеа көлі деп аталады, ол Уиллистон қаласына және Монтана штатының шекарасына жақын Йеллоустоун өзенінің құйылатын жеріне дейін созылады. Бөгет пен оның нәтижесінде пайда болған су қоймасы Форт Бертольд үнді резервациясының жерінің шамамен алтыдан бірін (16,6%) -тен төрттен біріне (25%) дейін суға батырып, Үш Біріккен Тайпаның үйлерін, егістік жерлерін және қоғамдық инфрақұрылымын жоғалтуға әкелді.

Орналасқан жері

Гаррисон бөгеті Ривердейл мен Пик-Сити қалаларының арасында орналасқан және бөгеттің тікелей солтүстігінде, су қоймасының ар жағында жатқан Гаррисон қаласының құрметіне аталған. Бөгет Бісмарк пен Минот қалаларының ортасында, АҚШ 83 тас жолынан батысқа қарай шамамен орналасқан.

Тарих

Бұл бөгет өзен бойындағы Пик-Слоан жобасы деп аталатын су тасқынын бақылау және гидроэлектр энергиясын өндіру жобасының бір бөлігі болды, бұл жобаны жоспарды жасаған полковник Льюис А. Пик және Уильям Гленн Слоан әзірлеген. Аймақтағы жергілікті қауымдастықтар өзеннің басқа жерлерінде бөгет салынуына қарсылық көрсеткен, себебі бұл оларға әсер ететін еді. Бөгетті салу үшін АҚШ үкіметі Сакакавеа көлінің құрылысынан су астында қалатын Форт Бертольд резервациясындағы жерлерді сатып алуы керек болды. Бұл жерлер Үш Біріккен Тайпаның меншігінде болды, және бұл аумақ "бір теңізден кем емес уақыттан бері олардың үйі болған". Мүліктері мемлекеттік билік ету құқығы арқылы тартылып алынуы мүмкін деген қорқынышпен тайпалар наразылық білдірді. 1935 жылғы Ауылдық Электрлендіру Заңы бұзылғандықтан, Гаррисон бөгетінен толық қуат беруден бас тартылды. Тайпалар өтемақы алды, бірақ егіс жерлерінің 94% -ын жоғалтты.

Осылайша, Гаррисон бөгетінің құрылысы Үш Біріккен Тайпаның дәстүрлі өмір салтын толығымен жойды және оларды федералды үкіметке одан да көп тәуелді етті. Сонымен қатар, көлдің үлкендігі және ондаған жылдар бойы оны кесіп өтуге көпірлердің болмауы халықтар арасындағы дәстүрлі қарым-қатынасты бұзды. Бұл резервациядағы топтар арасында жаңа бөліністерді тудырды. 300 миллион долларлық бөгет жобасының құрылысы 1947 жылы басталды, ал оның тоған қабырғасы 1953 жылдың сәуірінде жабылды. Президент Эйзенхауэр оны екі айдан кейін пайдалануға берді. Инженерлер корпусы 1954 жылдың күзінде жер жұмыстарын аяқтады. Су тасқынынан туындаған авариялық ағызуды алғаш рет 2011 жылдың 1 маусымында сағат 8:00-де пайдалануға беру басталды.

Энергия өндіру

Гаррисон бөгетіндегі су электр турбиналарының электр энергиясын өндіру номиналды қуаты 583,3 МВт құрайды.