Кіріспе
Көздеген кісі өлтіру – бұл тікелей жасалмаған кісі өлтіру, көбінесе бір адам екінші адамға бұйрық беру арқылы немесе үшінші тарапты пайдалану арқылы жасалады.
A proxy murder is a murder that is committed indirectly, most likely by one person ordering another person, or through the use of a third party.
Атысшылар
Жаңадан жасалған өлтірудің кең таралған мысалы – адам жалдамалы кісіні немесе өлтірушіні пайдалануы. Жалданған кісілер белгілі бір нысананы немесе нысаналарды өлтіреді және өлтіру(лер) үшін төлем алады. Бұл – келісімшартты өлтіру деп аталады. Жалданған кісілер көбінесе ұйымдасқан қылмыспен, мысалы, мафиямен және көшелік бандалармен байланысты.
Құрметке қарсы қылмыс
Құрметке қарсы өлтіру – отбасының абыройын түгелдей жоқ қылған туысын өлтіру. Әдетте, құрбан болатын адам – жыныстық нормаларды бұзған әйел, мысалы, белгіленген некеден бас тартқан немесе отбасы мақұлдамаған, туыс емес ер адамдармен қарым-қатынас құрған. Көбінесе бұл – өзге біреудің қолымен жасалатын өлтіру, онда отбасының басшысы, әдетте әкесі, бауырына қарындасын өлтіруді бұйырады. Өте сирек жағдайларда, мұндай өлтіруді орындау үшін жалдамалы кісілер шақырылады.
Джон Бодкин Адамс
Прокси-өлтіруге қатысты танымал іс – Джон Бодкин Адамс ісі. Джон Бодкин Адамс – 1946 жылдан 1952 жылға дейін тергелген ирланд дәрігері, оның 152 науқасы түсініксіз жағдайда қайтыс болды. Осы 152 науқастың 130-ы өсиеттерінде Адамстың атын атап, оған түрлі сомада ақша және мүлік қалдырған. Адамсқа оның көмекші медбикелері арқылы науқастарға өлімге әкелетін опиаттар бергені айыпталды. Адамс бірнеше адамды өлтіргені үшін тұтқындалып, сотқа тартылды. Ол медбикелеріне пациенттерге морфин жеткізуге көмектескенін мойындады, бірақ бұл олардың қайтысын жеңілдету үшін болғанын, өлтіру үшін емес екенін айтты. Адамс бірнеше қылмыс бойынша ақталды, ал көптеген басқа да істер сотта дәлелдеуге жеткілікті күшті болмағандықтан тоқтатылды. Ақырында Адамс кремация қағаздарында жалған мәлімдеме жасағаны үшін сотталды.
Чарльз Мэнсон
Өкімші арқылы кісі өлтіруді ұйымдастырған адам заң бойынша кісі өлтіру қылмысына кінәлі болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін. Бұл заңдық ерекшелік кісі өлтіру қай жерде болса, соған байланысты өзгереді. Кісі өлтіруді ұйымдастырушы адам әдетте кінәлі деп танылады. Ол кісі өлтіруге, кісі өлтіруге құлық жасауға немесе кісі өлтіруге көмектескен деп айыпталуы мүмкін. Мысалы, Чарльз Мэнсон және Тейт-ЛаБьянка кісі өлтірулерін қарастыруға болады. Мэнсон 1960 жылдардың соңында Калифорнияда орналасқан Мэнсон отбасының сектасының жетекшісі болды. 1969 жылы Мэнсон отбасының бірнеше мүшесі бес апта ішінде жеті адамды өлтірді. Өлтірілгендердің ең танымалдарының бірі – актриса Шарон Тейт. Чарльз Мэнсон өзі ешқандай кісі өлтірген жоқ, бірақ Мэнсон отбасының мүшелеріне оларды жасауға бұйрық берді. 1971 жылы Мэнсон кісі өлтіруге қатысты сөз байласуда кінәлі деп танылды. Сот Мэнсонның кінәсі оның ізбасарларымен бірдей екенін мәлімдеді. Мэнсонға бастапқыда өлім жазасы берілді, бірақ кейін Калифорниядағы Коркоран мемлекеттік түрмесінде 9 мерзімді өмір бойына сотталды.
Марк Хопкинсон
1977 жылы Вайоминг штатының Эванстон қаласында заңгер мен оның отбасын бомбамен жоюды бұйырған Марк Хопкинсонның өкілеттікпен өлтіруге қатысты атышулы ісі болды. Сол бомбалау салдарынан адвокат Винсент Вехар, оның әйелі және бір ұлы қаза тапты. Вехарларды өлтіру ісі бойынша сотталуды күтіп отырған Хопкинсон сотта оған қарсы куәлік беруге дайындалып жатқан өзінің қызметкері Джефф Гринге азаптап өлтіруге бұйрық берді. Вехар үйін бомбалаған адам 20 жылға сотталды, бірақ Джефф Гринды өлтірген кісілер әлі күнге дейін табылған жоқ. Дегенмен Хопкинсон төртінші өлтіруге де тапсырыс бергені үшін айыпталып, 1992 жылы уытты инъекция арқылы өлім жазасына кесілді.