Кіріспе

Американдық дауыс актері (1940–2008)

Дональд Лерой Лафонтейн (26 тамыз 1940 – 1 қыркүйек 2008) – төрт онжылдық бойы 5000-нан астам фильм трейлерін, жүздеген мыңдаған телеарна жарнамаларын, тележелілік промо-роликтерін және бейне ойын трейлерін жазған американдық дауыс актері. Ол көптеген кино трейлерлерінде қолданылған "In a world" фразасымен танылды, бұл оған әзілді ұран болды. Киноиндустриясында кеңінен танымал болған, «Күндеуілді дауыс», «Құдайдың дауысы» және «Кино трейлерлерінің королі» деген лақап аты бар актер, GEICO сақтандыру компаниясы мен Mega Millions лотереясының жарнамалары арқылы көрермендерге кеңінен танылды.

Ерте өмір

Лафонтейн 1940 жылы 26 тамызда Миннесота штатының Дулут қаласында Альфред пен Руби Лафонтейннің отбасында дүниеге келді. Лафонтейн 13 жасында сөйлемнің ортасында дауысы сынып, кейін оған атақ пен табыс әкелген төмен дыбыстың иесі болғанын айтты. 1958 жылы Дулут орта мектебін бітірген соң, ол АҚШ армиясына қатарына қосылып, АҚШ армиясының оркестрі мен АҚШ армиясының хорында дыбыс инженері болып қызмет етті.

Мансап

Лафонтейн босатылғаннан кейін жазба инженері болып жұмыс істей бастады және Нью-Йорктегі Ұлттық жазба студиясында жұмыс істей бастады, онда 1962 жылы продюсер Флойд Петерсонмен «Доктор Стрэнджлав» фильмінің радио жарнамаларын жасау мүмкіндігіне ие болды. Петерсон Лафонтейн ұсынған көптеген идеяларды жарнамаларға енгізді және 1963 жылы олар киноиндустриясы үшін эксклюзивті жарнама өндірумен айналыса бастады. Лафонтейн осы компанияның көптеген танымал фильм трейлеріндегі ұрандарды, соның ішінде өзінің болашақ қолтаңбалық фразасын – «In a world» алғаш рет ойлап тапқанын мәлімдеді. 1964 жылы «Каса-Грандедегі қару қолданушылар» (Gunfighters of Casa Grande) вестернін жұмысы кезінде Лафонтейн MGM-ге көрсету үшін қолжетімсіз дауыс актерінің орнын толтыруға мәжбүр болды. MGM жарнамаларды сатып алғаннан кейін Лафонтейн дауыстық актер ретінде мансабын бастады. 1976 жылы «Don LaFontaine Associates» жеке компаниясын құрудан бұрын ол кино трейлерлерін өндіретін «Kaleidoscope Films Ltd.» компаниясының бас директоры болды. Біраз уақыттан кейін Paramount компаниясы оны трейлерлер жасау үшін жалдады, соңынан вице-президент етіп тағайындады. Ол трейлер жұмысына қайта оралуға шешім қабылдады және Paramount-тен кетіп, 1981 жылы Лос-Анджелеске көшіп кетті. Лафонтейнге оны дауыстық жұмысқа итермелегісі келген агент хабарласып, содан бастап дауыстық жұмыстарда жұмыс істеді. Ең жақсы кезінде ол аптасына 60-қа жуық, кейде бір күні 35-ке дейін жарнама жазды. Ол өзін танытқаннан кейін көптеген студиялар оның қызметі үшін жоғары төлем жасауға дайын болды. Оның табысы миллиондаған долларды құрады. Лафонтейн әр күні бірнеше студияда жұмыс істеді. ISDN технологиясының пайда болуымен Лафонтейн Голливудтағы үйінде студия салып, үйден жұмыс істей бастады. Лафонтейн өзінің ерекше дауысын мыңдаған фильм трейлеріне берді, соның ішінде «The Cannon Group» компаниясы үшін де жұмыс істеді (ол 1990 жылы Viacom компаниясының жабылу логотипіне де дауыс берді, компанияның атын экранда пайда болғаннан кейін ғана айтты). Бір кездері Лафонтейн кино трейлеріндегі дауыстық жұмыстарға дерлік монополия құрған. Лафонтейн өзінің ресми веб-сайтындағы кіріспеде атап көрсеткен бірнеше маңызды трейлерлерге мыналар кіреді: «Терминатор 2: Сот күні», «Шрек», «Жұманың 13-і», «Заң мен тәртіп» және «Бэтмен қайтып келді». Лафонтейн 2007 жылы өзінің сүйікті жұмысы фильм трейлеріндегі «Адам-фил» (The Elephant Man) атты тамырлық фильмге арналғанын айтты, бірақ веб-сайтындағы сұраққа жауапқа сәйкес, оның есінде бірнеше трейлер қалған, және ол біреуін таңдағанды ұнатпады. Лафонтейн басқа да дауыстық жұмыстарды жасады, соның ішінде 2000 жылдан 2001 жылға дейін WCBS TV Нью-Йорк телеарнасының жаңалықтар хабаршысы, 1977 жылғы «Жұлдыз соғыстары» (Star Wars) деректі фильмінің түсірілімі, «Үшінші көз», «Әлемдегі ең таңғажайып бейнелер», «Боут-лагерь», «Американың ең ізделіміндегілер», «Нанымның шегінде: Факт немесе қиянат» және «Филлмор!» бағдарламаларында жұмыс істеді. Лафонтейн «Jeopardy!» ойын шоуындағы іздеулерге қайта-қайта шақырылған баяндаушы болды және 2005 жылдың 14 мамырында NPR арнасының «Сейте тұра, айтпай-ақ қойыңыз!» бағдарламасында «Менің жұмысым емес» ойынына қатысты (бұл ойында танымал адамдар өздерінің таңдаған мамандықтарына қатысы жоқ сұрақтарға дұрыс жауап беруі керек). Жүлде (конкурсқа қатысушы емес, тыңдаушы үшін) – «Сіздің үйіңіздегі телефон жауап беру құрылғысында Карл Каселлдің дауысы». Лафонтейн ойынды жеңіп шықпады және тыңдаушының телефондағы хабарламасын өзі жазуды ұсынды. Лафонтейн бірде осындай хабарламаларды жазуды ұнататынын айтқан, өйткені бұл оған ерекше хабарламалар жазуда шығармашылық танытуға мүмкіндік берді және егер уақыты болса, онымен байланысқан кез келген адам үшін солай істейтінін айтты. 2007 жылы ол сұраныстың тым көп екенін көріп, қызмет көрсетуді тоқтатты. 2006 жылы GEICO компаниясы жарнамалық науқанды бастады, онда нақты клиенттер GEICO тәжірибесі туралы өздерінің оқиғаларын айтып берді, оларға оқиғаны қызықты етуге көмектескен атақты адамдар ертіп барды. Лафонтейн 2006 жылдың тамызында эфирге шыға бастаған жарнамалардың бірінде танымал тұлға ретінде көрініс берді. Жарнамада ол «кинодағы диктор» ретінде таныстырылды, оның есімі экранға басылып, оны анықтау үшін көрсетілді. Ол өзінің «In a world» атты сауда белгісімен клиенттің оқиғасын баяндауды бастады. Лафонтейн бұл жарнаманы өзінің есімі мен бейнесін көпшілікке танытқан өмірін өзгерткен жарнама деп атады, «Енді менде қалған құпия жоқ» деді.

Денсаулық және қайтыс болу

2008 жылдың 22 тамызында, жұма күні, ұзақ жылдар бойы темекі шеккен ЛаФонтейн өкпе эмболиясымен Лос-Анджелестегі Cedars Sinai медициналық орталығына түсті. Келесі сейсенбіде оның жағдайы ауыр екені хабарланды. Оның отбасы Mediabistro сайтында дұға етуге шақырды. 2008 жылдың 1 қыркүйегінде, 68 жасқа толғаннан кейін алты күн өткен соң және ауруханаға түскеннен он күн соң, ЛаФонтейн пневмоторакстың салдарынан туындаған асқынулардан қайтыс болды. Ол Голливуд мәңгілік зиратында жерленген. Оның соңғы теледидардағы дауыстық жұмысы «Финес пен Ферб» мультсериалының «Меап хроникасы» атты эпизодында болды, онда ол соңғы сөзінде: «Міне, айттым. Қанағаттанды ма?» деді. Эпизод оған арналған қысқаша құрметпен аяқталды, бірақ iTunes, Ұлыбритания, испан және Disney+ нұсқаларында бұл арнау жоқ болды. Оның соңғы кино трейлеріндегі дауысы «Call + Response» атты жаһандық құл саудасы туралы деректі фильмге арналды, оған ол өз талантын тегін сыйлады.

Мұра

2008 жылдың 6 қыркүйегінде America's Most Wanted телеарнасы оның суретімен бірге "In Memoriam: Don LaFontaine 1940 жылдың 26 тамызы – 2008 жылдың 1 қыркүйегі" деген сөздері бар бейнеролик көрсетті. Джон Уолш арнау тақтасынан бұрын, ЛаФонтейннің – 1988 жылдан бері бағдарламаның дауыс берушісі болған – 68 жасында қайтыс болғанын хабарлады. 2008 жылдың 7 қыркүйегінде кешке Adult Swim телеарнасында "Don LaFontaine [1940 2008]" деген жазуы бар ролик көрсетілді. Disney-дің "Финес пен Ферб" бағдарламасы оның баяндамасын оқыған "Меап хроникасы" атты эпизодын арнады. Оның әріптесі және дауыс беруші Джон Лидер ЛаФонтейннің қайтыс болғанын естігеннен кейін 2008 жылдың 1 қыркүйегінде дауыс беру саласынан зейнеткерлікке шықты. ЛаФонтейн Лейк Белл жазған және түсірген "In a World" фильмінде оның жұмысынан алынған бастапқы фрагменттермен және бірнеше ауызша құрмет көрсетулермен еске алынды. Оның қайтысынан кейін фильм трейлерлеріндегі дауыстық мәтіндер сиреп, қазіргі трейлерлер көбінесе музыкаға, дыбыс эффектілеріне және фильмнен алынған диалогтарға жүктеледі.