Кіріспе

Активті матрица – жазық панельдік дисплейлерде қолданылатын адрестеу схемасының бір түрі. Бұл әдісте жеке элементтерді (пиксельдерді) қосу үшін әрбір пиксель транзистор мен конденсаторға жалғанады, соның арқасында басқа пиксельдер адрестеліп жатқанда пикселдің күйі белсенді түрде сақталады. Бұл пассивті матрицалық технологиядан өзгеше, онда әр пиксель өз күйін қосымша қуатсыз, пассивті түрде сақтауға мәжбүр. Активті матрицалық технологияны RCA компаниясында Бернард Дж. Лехнер MOSFET (металл-оксидті жартылай өткізгіштік эффекті транзисторлар) арқылы ойлап тапты. 1974 жылы Т. Питер Броди, Фанг Чен Луо және олардың командасы Westinghouse Electric Corporation компаниясының «Жұқа пленкалы құрылғылар» бөлімінде жұқа пленкалы транзисторларды (ЖПТ) пайдаланып, бұл технологияны қолдануға болатын құрылғы екенін көрсетті. Ал 1975 жылы бұл термин ғылыми әдебиетке енгізілді. m × n матрицасы болғанда, дисплейді адрестеу үшін қажетті жалғауыштардың саны m + n-ге тең (пассивті матрицалық технологиясындағыдай). Әрбір пиксель коммутациялық құрылғыға қосылады, ол басқа пиксельдер адрестеліп жатқанда пикселдің күйін белсенді түрде сақтайды және басқа пикселдің күйін қате түрде өзгертуден қорғайды (кроссталк). Ең көп қолданылатын коммутациялық құрылғылар TFT болып табылады, яғни арзан, кристалды емес жұқа пленкалы кремнийге (aSi), поликристалды кремнийге (poly Si) немесе CdSe жартылай өткізгіш материалына негізделген FET. Тағы бір нұсқа – диодтар немесе резисторларды пайдалану, бірақ диодтар (мысалы, металл-оқшаулағыш-металл диодтар) немесе кернеуге тәуелді емес резисторлар (варисторлар) қазіргі уақытта қолданылмайды, соңғысы TFT-ге қарағанда әлі де тиімді емес. Macintosh Portable (1989) активті матрицалық панельді қолданған тұңғыш тұтынушылық ноутбуктердің бірі болды. Катодты сәулелі түтіктердің қолданыстан шығуынан бері, LCD немесе OLED технологиясын қолданатын барлық дерлік теледидарлар, компьютер мониторлары және смартфон экрандары активті матрицалық технологияны пайдаланады.