Кіріспе

Северо-Курильск (Се́веро Кури́льск; 柏原, Кашивабара) – Ресейдің Сахалин облысы Северо-Курильск ауданының әкімшілік орталығы, Курил аралдарының солтүстік бөлігінде, Парамушир аралында орналасқан қала. Халық саны:

Тарих

Айнулар – 18 ғасырдың ортасында Ресей империясының бақылауына түскен Парамушир аралының алғашқы тұрғындары. Ресейдің егемендігі бастапқыда 1855 жылғы Шимода шартының шарттарымен расталды, бірақ арал 1875 жылы Санкт-Петербург шарты бойынша Жапон империясына берілді. Жапондықтар ең ірі айну ауылының (Оттомай) орнында Кашивабара елді мекенін салған, ол аралдағы маңызды портына және, әсіресе, сельдь балық аулау өнеркәсібінің орталығына айналды. Ауылға 1875 жылы аралдың жағалауын картаға түсірген «Иваки» зерттеу кемесінің капитанының есімі берілді. Бұл ауылда Жапонияның ең солтүстік почта бөлімшесі орналасқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кашивабара Жапон императорлық армиясының мықты гарнизоны болды және IJA 91-ші жаяу әскер дивизиясының штабы ретінде пайдаланылды. Ауыл сыртында Кашивабара әуежайы салынды, көптеген бекіністер мен артиллериялық позициялар құрылды. 1943 жылдан соғыс аяқталғанға дейін бұл аймақ Алеут аралдарында орналасқан АҚШ Әскери-әуе күштері мен АҚШ Әскери-теңіз күштерінен сирек әуе шабуылдарына ұшырады. Курил аралдарына жасалған шабуыл кезінде кеңес әскерлері 1945 жылдың 18 тамызында Парамуширге десант түсірді, ал жауынгерлік операциялар 23 тамызға дейін жалғасты, нәтижесінде жапондық гарнизонның қалған мүшелері капитуляциялады. Кеңес үкіметі қалған жапон азаматтарын күштеп жер аударып, соғыс тұтқындарын еңбек лагерлеріне жіберді. 1946 жылы Кашивабара Северо-Курильск (Солтүстік Курил қаласы) деп аталды және арал Совет Одағының құрамына қосылды. 1952 жылдың 5 қарашасында Северо-Курильскіде болған цунами қаланы толығымен қиратты, нәтижесінде қаланың 6000 тұрғынының кем дегенде 2336-сы қаза тапты. Северо-Курильск жоғарақ жерде қайта салынды, халық саны тез өсті, бірақ Кеңес Одағының тарауынан және 1990 жылдардағы экономикалық дағдарыстан кейін қала халқы тағы да азайды. Айналасындағы аумақта жапондық бекіністердің іздері сақталған. 2020 жылдың 25 наурызында Северо-Курильск қаласының жанында 7.5 балдық жер сілкінісі болды.

Әкімшілік және муниципалдық мәртебе

Әкімшілік-территориялық бөлініс шеңберінде Северо-Курильск қаласы Северо-Курильск ауданының әкімшілік орталығы болып табылады және оған бағынышты. Муниципалдық құрылым ретінде Северо-Курильск қаласы және Северо-Курильск ауданының бір ауылдық мекені Северо-Курильск қалалық округіне біріктірілген.

Экономика

Қаланың негізгі және дерлік жалғыз кәсібі – балық аулау.

Климат

Северо-Курильск қаласында субарктикалық климат (Кёппен Dfc) басым. Орташа айлық температура тек тамыз және қыркүйек айларында 10 градустан аспайды. Оясио ағысының салдарынан жыл бойы суық әрі ылғалды болады. Северо-Курильск 0°C изотермасының үстінде орналасқан және қыс айларында сирек, бірақ эпизодтық мәңгі муздар кездеседі. Солтүстік ендікте орналасқандықтан қарағанда, температура мұхиттың температураны реттеуіне байланысты өте жұмсақ. Жылдық жауын-шашын мөлшері Сібірдегіден бес есе көп. Қыс желтоқсаннан сәуірге дейін созылады, осы айларда температураның орташа көрсеткіші нөлден төмен болады. Жаздар қысқа, суық және көбінесе бұлтты. Қыстар ұзақ, аязды, қарлы, қатты желді және көк жамылғылы болады. Қыс мезгілінде қар жиі жауады және жер бетін жауып тұрады. Жыл бойы температура әдетте 6,4°C-тан 15,2°C-қа дейін өзгереді, және сирек 15°C-тан төмен немесе 22°C-тан жоғары болады. Туризм көрсеткішіне сүйенсек, Северо-Курильске жылы ауа-райында демалу үшін ең қолайлы уақыт – тамыз айының толық кезеңі.