Кіріспе

Дегидроалан (Cα,β дидегидроалан, α,β дидегидроалан, 2 аминоакрилат, немесе 2,3 дидегидроалан) – дегидроаминқышқылы. Ол бос күйде табылмайды, бірақ микробиологиялық пептидтердегі қалдық ретінде табиғатта кездеседі. Аминқышқылының қалдығы ретінде ол ерекше, себебі оның қанықпаған тірек құрылымы бар.

Құрылымы мен реактивтілігі

Көптеген негізгі энаминдер сияқты, дегидроаланин де тұрақсыз. Дегидроаланин пируватқа гидролиздейді. N-ацилденген дегидроаланин туындылары, мысалы пептидтер және оған ұқсас қосылыстар, тұрақты болады. Мысалы, метил-2-ацетамидоакрилат – эфирдің N-ацетилденген туындысы. Пептидтегі қалдық ретінде ол посттрансляциялық модификация нәтижесінде пайда болады. Қажетті прекурсорлар – ферменттік әрекеттесу арқылы су және сутек сульфидін жоғалтқан серин немесе цистеин қалдықтары. Көптеген аминқышқыл қалдықтары нуклеофилдерге реакцияға түспейді, бірақ дегидроаланин немесе басқа дегидроаминқышқылдарды қамтитындары одан басқа. Бұл α,β қанықпаған карбонил тобының болуына байланысты электрофильді қасиетке ие. Дегидроаланин қамтитын көптеген пептидтер уытты болады.

Химиялық синтез

N Ацил дегидроаланин туындылары сериндерді терт-бутоксикарбонат тобын шығару арқылы сусыздау, немесе тиол тобын жоюға арналған әр түрлі реагенттерді қолдану арқылы цистеин туындыларын өзгерту арқылы синтезделді. Ең жаңа әдістер тиісті аминқышқылының метанолдағы электрохимиялық тотығуынан кейін, қышқыл катализінде метанолдың жойылуы арқылы әр түрлі қорғалған дегидроаминоқышқылдарды граммдық көлемде синтездеуге мүмкіндік береді.