Кіріспе
Британдық газеттер тарихы 17 ғасырда жаңалықтар мен қызықты жаңалықтарды жариялайтын тұрақты басылымдардың пайда болуымен басталады. 17 ғасырдың соңында үкіметтік цензураның жеңілдеуі басылымдардың көбеюіне әкелді, бұл өз кезегінде 18 ғасырда реттеудің күшеюіне соқтырды. The Times 1785 жылы жарық көруді бастады және газеттерге салықтарды алып тастау мен технологиялық жаңалықтар 19 ғасырдың аяғында газет шығарудың өркендеуіне әкелгенге дейін 19 ғасырдың басындағы жетекші газетке айналды. Бұқаралық білім беру мен табыстың артуы 19 ғасырдың соңында төменгі орта тап оқырмандарына арналған Daily Mail сияқты жаңа газеттердің пайда болуына ықпал етті. 20 ғасырдың басында британдық баспасөзде бірнеше бай баронның ықпалы күшті болды. Көптеген газеттер таралымын арттыру үшін спорт және басқа да тақырыптар бойынша қызықты мақалалар жариялады. 1969 жылы Руперт Мердок The Sun газетін сатып алып, қайта жаңартып, көп ұзамай 3-бетке топлесс модельдердің суреттерін қосты. Бірнеше жыл ішінде The Sun Ұлыбританиядағы ең танымал газеттердің біріне айналды. 1980 жылдары ұлттық газеттер 18 ғасырдан бері британдық ұлттық баспасөздің дәстүрлі орны болған Флит-стриттен көшіп кетуді бастады. 21 ғасырдың басында газеттердің таралымы төмендеуі байқалды. 2010 жылдардың басында көптеген британдық газеттер телефондық тыңдауларға қатысты үлкен дауға тартылып, 168 жыл бойы жарық көрген News of the World газетінің жабылуына және баспасөз стандартына қатысты Левесон тергеуіне әкелді. 17 ғасырдың басында Англияда баспаға шығару құқығы қатаң бақыланды. Осы себепті 1620 жылы Жорис Везелер Римде ағылшын тіліндегі алғашқы газетті басып шығарды. Бұл Везелердің бұрынғы голланд газеті Courante uyt Italien, Duytslandt және т.б. қалыптастырған стиліне ұқсас болды. Алайда, ағылшындар Лондонда өз газеттерін басып шығара бастағанда, олар сол кездегі кітаптарда қолданылатын памфлет форматына қайта оралды. Бұл жаңалықтарды жариялайтын газеттердің шығарылуы 1632-1638 жылдары Жұлдыз палатасының бұйрығымен тоқтатылды. Олар қайтадан басылып шыққаннан кейін, осы газеттердің дәуірі 1665 жылы "Оксфорд газеті" жарық көргенге дейін жалғасты. 1641 жылы Жұлдыз палатасы таратылғаннан кейін баспаға бақылау едәуір жеңілдетілді. Англиядағы Азамат соғысы жаңалықтарға деген сұранысты арттырды. Жаңалықтар кітапшалары немесе кітаптар соғыс туралы хабарлады, көбінесе бір немесе екінші тарапты қолдады. Реставрациядан кейін бірқатар басылымдар пайда болды, соның ішінде Лондон газеті (алғаш 1665 жылдың 16 қарашасында Оксфорд газеті ретінде жарық көрді), алғашқы ресми журнал және Тақтың газеті. Басылым 1662 жылғы Лицензиялау туралы заң бойынша бақыланды, бірақ 1679 жылдан 1685 жылға дейін және 1695 жылдан бастап заңның күші жойылған кезде бірқатар жаңа басылымдар пайда болды. 1660 жылы Эдинбургте құрылған Mercurius Caledonius Шотландияның алғашқы, бірақ қысқа ғұмырлы газеті болды. 1660 және 1661 жылдары тек 12 нөмірі жарық көрді.
The history of British newspapers begins in the 17th century with the emergence of regular publications covering news and gossip. The relaxation of government censorship in the late 17th century led to a rise in publications, which in turn led to an increase in regulation throughout the 18th century. The Times began publication in 1785 and became the leading newspaper of the early 19th century, before the lifting of taxes on newspapers and technological innovations led to a boom in newspaper publishing in the late 19th century. Mass education and increasing affluence led to new papers such as the Daily Mail emerging at the end of the 19th century, aimed at lower middle class readers. In the early 20th century, the British press was dominated by a few wealthy press barons. Many papers published more popular stories, including sports and other features, in an attempt to boost circulation. In 1969 Rupert Murdoch bought and relaunched The Sun as a tabloid and soon added pictures of topless models on Page 3. Within a few years the Sun was the UK's most popular newspaper. In the 1980s national newspapers began to move out of Fleet Street, the traditional home of the British national press since the 18th century. By the early 21st century newspaper circulation began to decline. In the early 2010s many British newspapers were implicated in a major phone hacking scandal which led to the closure of the News of the World after 168 years of publication and the Leveson Inquiry into press standards. At the beginning of the 17th century, the right to print was strictly controlled in England. This was probably the reason why the first newspaper in the English language was printed in Rome by Joris Veseler around 1620. This followed the style established by Veseler's earlier Dutch paper Courante uyt Italien, Duytslandt, &c. However, when the English started printing their own papers in London, they reverted to the pamphlet format used by contemporary books. The publication of these newsbooks was suspended between 1632 and 1638 by order of the Star Chamber. After they resumed publication, the era of these newsbooks lasted until the publication of the Oxford Gazette in 1665. The control over printing relaxed greatly after the abolition of the Star Chamber in 1641. The English Civil War escalated the demand for news. News pamphlets or books reported the war, often supporting one side or the other. A number of publications arose after the Restoration, including the London Gazette (first published on 16 November 1665 as the Oxford Gazette), the first official journal of record and the newspaper of the Crown. Publication was controlled under the Licensing Act 1662, but the act's lapses from 1679 to 1685 and from 1695 onwards encouraged a number of new titles. Mercurius Caledonius founded in Edinburgh in 1660, was Scotland's first but short lived newspaper. Only 12 editions were published during 1660 and 1661.
18 ғасыр
1720 жылдарға қарай Лондонда он екі газет және 24 провинциялық газет болды. The Daily Courant (11 наурыз 1702 – 1703) – Лондондағы алғашқы табысты күнделікті газет. 1695 жылы Postboy күнделікті газет ретінде басталып (әрине, Лондондағы алғашқы), бірақ тек төрт нөмірі жарық көрді. Ұлттық деңгейде танымал болған алғашқы ағылшын журналисі Дэниел Дефо болды. 1704 жылдың 19 ақпанында, саяси қылмыс жасағаны үшін Ньюгейт түрмесінде отырғанда, ол апталық The Review газетін шығара бастады, ол кейін аптасына үш рет жарық көрді. 1702 жылы Эдвард Ллойд, әйгілі "Ллойд" сауда орталығының негізін қалаушы, аптасына үш рет шығатын Lloyd's News газетін бастады. Ол бастапқыда қысқа ғана өмір сүрді, бірақ қазіргі Lloyd's List газетінің алдашысы болды. Газеттің 76-шы санында Лордтар палатасы туралы мәлімет болды, осы үшін баспашыға айып төлеу керектігі айтылды. Ол басылымды тоқтатуды жөн көрді. 1726 жылы ол оны Lloyd's List деген атпен қайта жаңғыртты, ол алдымен апталық, кейін күнделікті газет болып шықты. "Эдинбург куранты" газеті Шотландияның Эдинбург қаласында жарық көрді. Оның алғашқы саны 1705 жылдың 14-19 ақпанында шықты және бір пенниге сатылды. Ол елдегі алғашқы аймақтық газеттердің бірі болды, "Норвич Пост" (1701) газетінен кейін екінші орында тұрды. Газет бес жыл бойы аптасына екі рет шықты, содан кейін 1720 жылдың сәуіріне дейін Scots Courant болып жарияланды. Сол жылы "Эдинбург кешкі куранты" басыла бастады және ол 1873 жылы "Кешкі жаңалықтар" пайда болғанға дейін жарық көрді. Газеттердің артуы мен ықпалы сол кездегі үкімет үшін мәселе тудырды. Газеттерге салық салуды ұсынатын алғашқы заң жобасы 1711 жылы ұсынылды. 1712 жылы енгізілген салық жарты парақ немесе одан аз газеттер үшін жарты пенни, ал жарты парақтан бір параққа дейінгі газеттер үшін бір пенни болды. Джонатан Свифт 1712 жылдың 7 тамыздағы "Стеллаға арналған журналында" The Spectator газетінің салыққа қарсы тұру қабілетіне күмән білдірді. Бұл күмән 1712 жылдың желтоқсан айында газет тоқтатылуымен расталды. Алайда, кейбір журналдар шығарылуын жалғастырды және олардың саны тез өсті. Бұл өсімнің бір бөлігі оның иелерінің сыбайлас жемқорлығы мен саяси байланыстарымен байланысты болды. Кейін, сол ғасырдың ортасында, мөртаңба заңының талаптары мен жазалары қатаңдалды, бірақ газеттердің саны артуын тоқтатпады. 1753 жылы Ұлыбританияда жыл сайын сатылатын газеттердің жалпы саны 7 411 757 дананы құрады. 1760 жылы ол 9 464 790-ға, ал 1767 жылы 11 300 980-ға жетті. 1776 жылы Лондонда ғана жарық көрген газеттердің саны 53-ке жетті. The News Letter – Солтүстік Ирландияның басты күнделікті газеттерінің бірі, дүйсенбіден сенбіге дейін шығады. Бұл әлемдегі ең көне ағылшын тіліндегі күнделікті газет, ол алғаш рет 1737 жылы жарық көрген. Бастапқыда аптасына үш рет шығатын газет 1855 жылы күнделікті болып шықты. XVIII ғасырда саяси журналдар, ішкі және сыртқы жаңалықтар мен саудаға арналған газеттермен қатар дамыды. Стил мен Аддисон журналистиканың әлеуметтік жағын дамытуға үлкен үлес қосты. 1761 жылы "Солтүстік британиялық" газеті жарық көрді және оның баспашысы Джон Уилкс пен баспасөз бостандығын арттыру жөніндегі күресі нәтижесінде 1772 жылы парламенттік есептерді жариялау құқығы бекітілді. "Observer" газеті алғаш рет 1791 жылдың 4 желтоқсанында жарық көрді және ол әлемдегі алғашқы жексенбілік газет болды.
In 1702 Edward Lloyd, the virtual founder of the famous "Lloyd's" of commerce, started a thrice a week newspaper, Lloyd's News, which had but a brief existence in its initial form, but was the precursor of the modern Lloyd's List. The 76th issue of the original paper contained a paragraph mentioning the House of Lords, for which the publisher was told he would have to pay a fine. He preferred to discontinue his publication instead. In 1726 he in part revived it, under the title of Lloyd's List, published at first weekly, it would later become a daily. The Edinburgh Courant was published out of Edinburgh, Midlothian, Scotland. Its first issue was dated 14 19 Feb 1705 and was sold for a penny. It was one of the country's first regional papers, second only to the Norwich Post (1701). The paper was produced twice weekly for five years, then continued as the Scots Courant until April 1720. Later that same year, the Edinburgh Evening Courant began publication, and it survived until the Evening News came into existence in 1873. The increasing popularity and influence of newspapers was problematic to the government of the day. The first bill in parliament advocating a tax on newspapers was proposed in 1711. The duty eventually imposed in 1712 was a halfpenny on papers of half a sheet or less and a penny on newspapers that ranged from half a sheet to a single sheet in size. Jonathan Swift expressed in his Journal to Stella on 7 August 1712, doubt in the ability of The Spectator to hold out against the tax. This doubt was proved justified in December 1712 by its discontinuance. However, some of the existing journals continued production and their numbers soon increased. Part of this increase was attributed to corruption and political connections of its owners. Later, toward the middle of the same century, the provisions and the penalties of the Stamp Act were made more stringent, yet the number of newspapers continued to rise. In 1753 the total number of copies of newspapers sold yearly in Britain amounted to 7,411,757. In 1760 it had risen to 9,464,790 and in 1767 to 11,300,980. In 1776 the number of newspapers published in London alone had increased to 53. The News Letter is one of Northern Ireland's main daily newspapers, published Monday to Saturday. It is the oldest English language general daily newspaper still in publication in the world, having first been printed in 1737. Originally published three times weekly, it became daily in 1855. The 18th century saw the gradual development of the purely political journal side by side with those papers which were primarily devoted to news, domestic and foreign, and commerce. It was left to Steele and Addison to develop the social side of journalism in their respective papers. In 1761 the North Briton came out and it was largely a result of its publisher, John Wilkes, and his campaign for increased freedom of the press that, in 1772 the right to publish parliamentary reports was established. The Observer, first published on 4 December 1791, was the world's first Sunday newspaper.
19 ғасыр
XIX ғасырдың басында Лондонда 52 газет және 100-ден астам басқа да басылым болды. 1830 жылдардан бастап марка, қағаз және басқа да салықтар кезең-кезеңімен төмендетілді (1855 жылға қарай газеттерге салынатын барлық салық жойылды), бұл ірі оқиғалар мен байланыс жүйесінің жақсаруының нәтижесінде халықтың ақпаратқа деген қажеттілігі артып, жалпы таралымның күрт өсуіне әкелді. Daily Universal Register 1785 жылы жарық көрді және кейіннен 1788 жылдан бастап The Times деп аталды. Бұл 19 ғасырдың бірінші жартысындағы ең маңызды газет болды, бірақ шамамен 1860 жылдан бастап саяси көзқарастары мен мүдделерімен ерекшеленетін, күшті бәсекелестік тудырған бірнеше газет пайда болды. 1802 және 1815 жылдары газетке салынатын салық үш пенске, содан кейін төрт пенске дейін өсірілді. Бұл төлемді төлеуге шамасы келмеген немесе қаламағандықтан, 1831 және 1835 жылдар аралығында жүздеген салық төленбеген газеттер пайда болды. Олардың көпшілігінің саяси ұстанымы өте радикалды болды. Олардың баспагерлері сотталды, бірақ бұл салық төленбеген газеттердің таралуын тоқтата алмады. Газетке салынатын салықты 1836 жылы төмендетуді және 1855 жылы толығымен жоюды парламентте негізінен Милнер Гибсон мен Ричард Кобден қолдады. Баспасөздің дамуына мерзімді басылымдарға салынатын салықтардың біртіндеп алынып тасталуы, сондай-ақ арзан почта жүйесінің енгізілуі үлкен көмек көрсетті. Осы екі жағдай газетті халықтың үлкен бөлігі үшін қолжетімді етті. Газет салығы баспагерлер үшін ауыр жүк болды, нәтижесінде 1820 жылы 29 400 000 салық маркасы шығарылды. 1828 жылы The Times газетінің иесі мемлекетке 68 000 фунт стерлингтен астам салық төлеуге міндетті болды. 1836 жылы маркалық салық төрт пенстен бір пенске дейін төмендетілгеннен кейін, ағылшын газеттерінің таралымы 39 000 000-нан 1854 жылға дейін 122 000 000-ға дейін өсті. XIX ғасырда газеттер мен мерзімді басылымдарды тізімдейтін бірқатар баспасөз анықтамалықтары жарық көрді, олардың ішінде Митчеллдің баспасөз анықтамалықтары, Мейдің нұсқаулықтары мен оқулықтары, Диконның газеттер нұсқаулығы және Ыңғайлы газеттер тізімі бар.
Негізгі мақалалар
The Courier – D. C. Thomson & Co. баспасынан Шотландияның Данди қаласында жарық көретін газет. Ол Дунди, Файф, Перт және Ангус қалалары үшін күн сайын бес рет шығарылды. Газет 1801 жылы Dundee Courier & Argus деген атпен құрылған. Көптеген газеттер сияқты, бетінің барлығы жарнамаларға арналған; The Courier бұл форматты 1992 жылға дейін сақтап, содан кейін жаңалықтар форматына көшкен. Seren Gomer – 1814 жылы дін қызметкері және жазушы Джозеф Харрис (Гомер) құрған валлий тіліндегі мерзімді басылым. Манчестер Guardian 1821 жылы Манчестерде конформист емес бизнесмендер тобымен құрылды. Оның ең танымал редакторы Чарльз Престич Скотт 1890 жылдары Манчестер Guardian газетін әлемге әйгілі етіп, оның беделін арттырды. Қазір ол The Guardian деп аталады және Лондонда жарық көреді. The Scotsman 1817 жылы адвокат Уильям Ричи және кеден қызметкері Чарльз Макларен Эдинбургтің билігіне бағынышты газеттердің "ашық мойынсұнуына" қарсылық ретінде либералды апталық газет ретінде құрылды. Газет "әділдік, бекемдік және тәуелсіздік" принципін ұстануға міндеттенді. Оның қазіргі редакциялық саясаты тәуелсіздікке қарсы. 1855 жылы Шотландияда газет салығы алынып тасталғаннан кейін The Scotsman күнделікті газет ретінде қайта жаңартылды, оның бағасы 1 пенни болды және 6000 дана таралыммен шығарылды. 1838 жылдың 26 мамырында алғаш жарық көрген The Chartist Northern Star халықтық журналистиканың алғашқы үлгісі болды, бірақ ол қозғалыстың тағдырымен тығыз байланысты болды және 1852 жылы жабылды. Сол кезде арнайы мерзімді басылымдар көбейді және Daily Telegraph and Courier (1855) – алғашқы арзан газет құрылды, кейін ол жай ғана Daily Telegraph деп аталды. Daily Telegraph алғаш рет 1855 жылдың 29 маусымында жарық көрді және ол Артур Слейге тиесілі болды, ол оны келесі жылы Джозеф Левиге сатты. Леви оны Лондондағы алғашқы пеннилік газет ретінде шығарды. Оның ұлы Эдвард Лоусон көп ұзамай редактор болды және 1885 жылға дейін осы лауазымды иеленді. Daily Telegraph орта таптың мүдделерін қорғайтын газет ретінде танылды және 1890 жылы әлемдегі ең көп таралымы бар газет болып есептелді. Ол 1878 жылы Глэдстоунның сыртқы саясатына қарсы шыққанға дейін Либералдық партияға адал болды, содан кейін консерваторлық саясатты ұстанды. 1842 жылы құрылған The Illustrated London News – әлемдегі алғашқы суреттелген апталық газет. Оның өнер редакторы болған Мейсон Джексон 1885 жылы суреттелген газеттердің тарихына арналған "The Pictorial Press" кітабын жариялады. The Illustrated London News 1971 жылға дейін апта сайын, 1989 жылдан бастап екі ай сайын, ал кейін тоқсан сайын жарық көрді, содан кейін жабылды. The Western Mail газеті 1869 жылы Кардиффте 3-ші Бьют маркизі Джон Крайтон Стюарт тарапынан күнделікті газет ретінде құрылды. Ол өзін "Уэльстің ұлттық газеті" (алғашқыда "Уэльс және Монмутширдің ұлттық газеті") деп сипаттайды, бірақ Солтүстік Уэльсте таралымы өте шектеулі. 1860 жылдан 1910 жылға дейінгі кезең газет өндірісінің "алтын ғасыры" деп есептеледі, онда баспа және коммуникация саласындағы техникалық жетістіктер журналистиканың кәсібилігімен және жаңа иелерінің беделінің артуымен үйлесім тапты. Газеттер көбірек партиялық сипатқа ие болды және жаңа, немесе "сары" журналистика пайда болды (Вильям Томас Стидті қараңыз). Социалистік және еңбекшілер газеттері де көбейді, ал 1912 жылы Daily Herald кәсіподақтар мен еңбек қозғалысының алғашқы күнделікті газеті ретінде құрылды. Daily Mail газеті алғаш рет 1896 жылы Лорд Нортклифф тарапынан басылды. Ол Ұлыбританияда ең көп сатылатын екінші газет болды, тек The Sun газетінен ғана кем сатылды. Daily Mail – бұқаралық білім берудің нәтижесінде жаңа сауатты "төменгі орта тапқа" бағытталған Ұлыбританиядағы алғашқы күнделікті газет, ол төмен бағамен көптеген жарыстарды, сыйлықтарды және жарнамалық акцияларды ұсынды, сондай-ақ күніне миллион дана сатылған алғашқы британдық газет болды. Ол бастапқыда әйелдерге арналған газет болды, олар үшін арнайы материалдар ұсынды және оқырмандарының 53% әйелдерді құрайды, бұл Ұлыбританиядағы басқа газеттерден ерекшеленеді.
Стиль
Сауаттылықтың күрт өсуі және жаңалықтарға деген сұраныстың қарқынды өсуі газеттердің физикалық көлеміне, көрнекі тартымдылығына, соғыс хабарламаларын кеңінен пайдалануға, жылдам жазу стиліне және телеграфтың арқасында жылдам ақпарат беруге баса назар аударуға алып келді. Сыншылар Лондонның Нью-Йорк журналистикасының жаңа үлгісін қайталап келе жатқанын атап өтті. Бұл жаңа жаңалықтар жазу стилі алғаш рет 1900 жылдар шамасында «Мидленд Дэйли Телеграф» арқылы провинциялық баспасөзге тарады. Газеттер пайда табудың басым бөлігін жарнамадан алуда. 1850-ші және 1860-шы жылдары жарнамалар әр түрлі жаңа өнімдерді іздеген, әлдеқайда бай бола бастаған орта тапқа арналды. Жарнамаларда жаңа емдеуші дәрілер, сондай-ақ жаңа тағамдар мен сусындар туралы хабарландырылды. Аймақтық баспасөзде Лондонның соңғы сәндері жарияланды. Үйлесімді жарнама мүмкіндігі өндірушілерге жалпылама өнімдерге қарағанда әлдеқайда тартымды ұлттық брендтерді жасауға мүмкіндік берді.
20 ғасыр
Соғыстан кейін ірі газеттер кең ауқымды таралым жарысына түсті. Бұрыннан бері өз газеттерін қаржылап келген саяси партиялар бұл қарқынға ілесе алмады, және бірінен соң бірі олардың басылымдары сатылып немесе жабылды. Миллиондаған сатылымдар көбінесе қызықты оқиғаларға, әсіресе адамдарға тиек ететін тақырыптарға, сондай-ақ соңғы есептермен толық спорттық жаңалықтарға байланысты болды. Маңызды жаңалықтар нарықтағы ниша болып саналды және таралым базасына көп үлес қоспады. Бұл нишада The Times және, шамалы дәрежеде, The Daily Telegraph үстемдік құрды. Жергілікті газеттерді сатып алу арқылы Лондондағы тізбектерге қосылып, консолидация кеңінен таралды. Джеймс Курран мен Жан Ситон хабарлайды: 1922 жылы Лорд Нортклифф қайтыс болғаннан кейін төрт адам – Лордтар Бивербрук (1879–1964), Ротермир (1868–1940), Камроуз (1879–1954) және Кемсли (1883–1968) – соғыс аралық баспасөздің басты тұлғаларына айналды. Мысалы, 1937 жылы Ұлыбританияда сатылатын ұлттық және жергілікті күнделікті газеттердің жартысы дерлік, сондай-ақ әр үшінші жексенбілік газет олардың меншігінде болды. Олардың барлық газеттерінің жалпы таралымы он үш миллионнан асты. "Таймс" ұзақ жылдар бойы ең беделді және ықпалды газет болды, бірақ ең көп таралымы болған газет емес. Ол саяси және мәдени жаңалықтарға көбірек назар бөлді. 1922 жылы Джон Джейкоб Астор (1886–1971), 1-ші виконт Астордың (1849–1919) ұлы, The Times газетін Нортклифф мүлкінен сатып алды. Газет Гитлердің талаптарын қанағаттандыруды жақтады. Оның редакторы Джеффри Доусон премьер-министр Невилл Чемберленмен тығыз байланыста болды және 1938 жылы Мюнхен келісімін қолдауға күш салды. Берлиндегі Норман Эббутттың соғыс қаупі туралы ескертулері Лондонға жеткен соң, бейбітшілік саясатын қолдау үшін қайта жазылды. Алайда 1939 жылдың наурыз айында газет өз бағытын өзгертті және жедел түрде соғысқа дайындық шараларын қабылдауға шақырды. Ірі газеттерді иеленген және тығыз бақылаған "баспасөз барондарының" көпшілігі ақша табуға және аудиториясын кеңейтуге ұмтылған империя құрушылар еді. Азғанасы британдық саясатты қалыптастыруға көмектесу үшін өз аудиториясын пайдалануға тырысты, бірақ олар көбінесе сәтсіз болды. Ірі газеттердің барлығы шамалы консервативті болды, бірақ олардың ешқайсысы Консервативтік партияның органы болған жоқ. Либералдық партия БАҚ-тың басым бөлігін жоғалтты, ал Лейбористік партияның бір ғана кішкентай басылымы – "The Daily Herald" болды. Көптеп оқылатын орта таптың өкілдері саяси бағыт-бағдар емес, көңіл көтеруді қалады. 1931 жылы консервативті бұрынғы премьер-министр Стэнли Болдуин Киплингтің сөздерін қайталап, өзінің жауы болған БАҚ барондарын айыптады: "Бұл газеттердің иелерінің мақсаты – билік, және жауапкершіліксіз билік – барлық ғасырлар бойы жезөкшелердің құқығы". Лорд Бивербрук ең көп сатылған Daily Express, сондай-ақ Лондонның Evening Standard және Sunday Express газеттеріне иелік етті. Ол өзінің жақтастарын жақтап, қарсыластарын елемеді деп айыпталды. Бивербрук бұл айыптауларды қатаң түрде жоққа шығарды. Бивербрук 1929 жылы Британ империясы ішінде еркін сауданы ілгерілету үшін жаңа саяси партия құрды. Оның Империялық еркін сауда науқаны көп сәттілікке жетпеді; Бивербрук тез қызығушылығын жоғалтты, ал жаңа партия көп ұзамай таратылды.
after the death of Lord Northcliffe in 1922, four men, Lords Beaverbrook (1879 1964), Rothermere (1868 1940), Camrose (1879 1954) and Kemsley (1883 1968)–became the dominant figures in the inter war press. In 1937, for instance, they owned nearly one in every two national and local daily papers sold in Britain, as well as one in every three Sunday papers that were sold. The combined circulation of all their newspapers amounted to over thirteen million. The Times was long the most influential prestige newspaper, although far from having the largest circulation. It gave far more attention to serious political and cultural news. In 1922, John Jacob Astor (1886 1971), son of the 1st Viscount Astor (1849 1919), bought The Times from the Northcliffe estate. The paper advocated appeasement of Hitler's demands. Its editor Geoffrey Dawson was closely allied with Prime Minister Neville Chamberlain, and pushed hard for the Munich Agreement in 1938. Candid news reports by Norman Ebbutt from Berlin that warned of warmongering were rewritten in London to support the appeasement policy. In March 1939, however, it reversed course and called for urgent war preparations. Most of the "press barons" who owned and closely supervised major newspapers were empire builders focused on making money and extending their audience. A few tried to exploit their captive audiences to help shape British politics, but they were largely unsuccessful. The large papers were all mildly conservative but none were organs of the Conservative Party. The Liberals lost nearly all their media and Labour had one small captive outlet, The Daily Herald. The largely lower middle class readership wanted entertainment not political guidance. In 1931 Conservative former prime minister Stanley Baldwin denounced the media barons who had become his enemies by repeated Kipling's words: "What proprietorship of these papers is aiming at is power, and power without responsibility—the prerogative of the harlot throughout the ages." Lord Beaverbrook owned the best selling Daily Express as well as London's Evening Standard and the Sunday Express. It was alleged that he played favourites, giving publicity to politicians he supported, and largely ignoring his enemies. Beaverbrook vehemently denied the allegations. Beaverbrook in 1929 launched a new political party to promote free trade within the British Empire. His Empire Free Trade Crusade had little success; Beaverbrook quickly lost interest, and the new party soon vanished.
Даму
1930 жылдары халықтың үштен екісі күн сайын газет оқыды, ал жексенбі күндері «барлығы дерлік» газет алды. Morning Star 1930 жылы Daily Worker ретінде құрылды, ол Ұлыбритания Коммунистік партиясының (CPGB) органы болды. Бұл әлеуметтік және кәсіподақ мәселелеріне баса назар аударатын солшыл британдық күнделікті таблоид газеті. Британдық баспасөз туралы 1938 жылғы есепте (саяси және экономикалық жоспарлау танкынан) «жақында қауіпті тенденция байқалып отыр, онда ойын-сауық жаңалықтарға қосымша бола бермей, оны ығыстырып немесе сіңіріп алады; көптеген адамдар жаңалықтарды ұсыну сыпайымен, нақты оқиғалардың ауырлығынан және ойлау қажеттілігінен қашып, тривиалдық пен сексуалдық тартымдылықтың артқы есігін аша отырып, газетті құптайды. Мұндай оқырмандар жеткілікті ақпараттандырылмаған және саяси пікірталасқа ақылмен қатыса алмайды» деген алаңдаушылық білдірілді. Есепте сондай-ақ «баспасөздің жалпы дәлдігі ғылыми немесе әкімшілік стандарттармен салыстырғанда салыстырмалы түрде төмен» және «баспасөздің кейбір бөліктеріне қатысты қоғамдық наразылықты тудыратын» ерте араласу туралы да уайымдар айтылды. Олар «шағымдарды қарау үшін баспасөз трибуналын құруды және баспасөзді ғылыми тұрғыдан зерттеуді қамтамасыз ету үшін баспасөз институтын құруды» ұсынды. The Sun газеті біртіндеп үшінші бетке топлесс поздағы қыздарды жиірек орналата бастады. Бұл фотосуреттер сол кезде дау тудырды және The Sun кейбір қоғамдық кітапханалардан тыйым салынды, бірақ олар газет таралымын арттыруға және 1970 жылдардың ортасына қарай The Sun-ді Ұлыбританиядағы ең танымал газеттердің біріне айналдыруға көмектескені үшін жарияланды. The Sun газетімен бәсекелесу үшін Daily Mirror және Daily Star таблоидтары да топлесс әйелдердің суреттерін жариялай бастады. The Mirror 1980 жылдары топлесс модельдерді көрсетуді тоқтатты, себебі бұл суреттер әйелдерді кемсітеді деп саналды. The Scottish Daily News – 1975 жылдың 5 мамыры мен 8 қарашасы аралығында Глазгода жарық көрген солшыл бағытталған күнделікті газет. Ол Ұлыбританиядағы алғашқы жұмысшылар бақылауындағы, көп таралымды күнделікті газет ретінде жарияланды, 1974 жылдың сәуір айында Бивербрук газеттері шотландтық Daily Express баспа жұмысын Шотландияда тоқтатып, Манчестерге көшірген кезде 1846 журналист, фотограф, инженер және баспа жұмыскерінің 500-і құрған жұмысшылар кооперативі. Wapping дауы – кәсіподақ қозғалысы және Ұлыбританияның өндірістік қатынастары тарихындағы маңызды бұрылыс болды. Ол 1986 жылдың 24 қаңтарында басталды, онда 6000 газет қызметкері жұмыс берушілерімен ұзақ келіссөздерден кейін ереуілге шықты, News International (Times Newspapers және News Group Newspapers-тің бас компаниясы және Руперт Мердоктың төрағасы). News International Лондонның Уэппинг ауданында барлық басылымдары үшін жаңа баспа зауынын құрып, жасырын түрде жабдықтады, ал баспа кәсіподақтары ереуіл жариялаған кезде ол электр, электрондық, телекоммуникация және сантехника кәсіподағының (EETPU) көмегімен осы жаңа зауытты іске қосты. Көптеген жерлерде офсеттік литографиялық басу кеңінен қолданылса да, Флит-стриттің қалған бөлігімен бірге Мёрдок газеттері де электрондық түрде жинақталмай, ыстық металл және еңбекті қажет ететін Линотип әдісімен өндіріле берді. Эдди Шахтың Messenger тобы Уоррингтондағы ұзақ және ащы дауда Тэтчер үкіметінің кәсіподақ заңнамасынан пайдаланып, жұмыс берушілерге кәсіподақтарды тануға мүмкіндік берді, бұл компанияға газет өндірісінде баламалы жұмыс күшін және жаңа технологияны пайдалануға мүмкіндік берді. Ол 1986 жылдың 4 наурызында Today газетін орта нарықтағы таблоид ретінде, Daily Mail және Daily Express газеттеріне қарсы шығарды. Ол ұлттық газеттер әлі де Линотип машиналарын және латын баспасын қолданатын уақытта компьютерлік фотожинақтау және толық түсті офсеттік басуды алғаш рет енгізді. Ұлттық газеттер электрондық өндіріске және түсті баспаға көшті. Today газеті 1995 жылдың 17 қарашасында жабылды, бұл 1971 жылы Daily Sketch газеті жабылғаннан бергілі жабылған алғашқы ұзақ мерзімді ұлттық газет. 1988 жылға қарай барлық ұлттық газеттер Флит-стриттен шығып, Доклендке көшіп, News International қолданатын баспа әдістерін өзгерте бастады. Британияның соңғы ірі жаңалық кеңсесі Рейтер 2005 жылы шығып кеткенімен, Fleet Street термині британдық ұлттық баспасөздің метафорасы ретінде қолданыла береді. The Independent газеті алғаш рет 1986 жылдың 7 қазанында жарық көрді. Газет түбегейлі өзгерістер кезінде құрылды және екі Мердоктың кең парақты газеттерінен келген қызметкерлерді тартты, олар Ваппингтегі жаңа штаб-пәтерге көшпеуді шешті. «It is. Are you?» деген жарнамалық слоганымен және The Guardian газетімен орталық-солшыл оқырмандар үшін, ал The Times газетімен рекордтық газет ретінде бәсекелестікке түсіп, 1989 жылы 400 000-нан астам таралымға жетті. Бәсекелестікке толы нарықта The Independent газет дизайнында жаңалықтар жасады және баға соғысын тудырды. «Еуропаның алғашқы ұлттық газеті» деп таныстырылған The European газетін Роберт Максвелл құрды. Ол 1990 жылдың 11 мамырынан 1998 жылдың желтоқсанына дейін жарық көрді. Таралымы 180 000-ға жетті, оның жартысынан астамы британдықтар еді. 1992 жылы Барклай ағайындылары газетті сатып алып, шамамен 110 миллион доллар инвестициялады және 1996 жылы Эндрю Нейл бас редактор болған бизнес қауымдастығына бағытталған жоғары сапалы таблоид форматына айналдырды. 1980 жылдарға қарай Роберт Максвеллдің әртүрлі компаниялары Daily Mirror, Sunday Mirror, Scottish Daily Record және Sunday Mail және бірнеше басқа газеттерге ие болды. Максвелл өзіне қарсы сөйлегендерге немесе жазғандарға қарсы сот шараларын көтерді. Сатиралық журнал Private Eye оны «Cap'n Bob» және «секіргіш чех» деп қысым жасады, соңғы лақап аты премьер-министр Гарольд Уилсонның (Максвелл парламент депутаты болған кезде) ойлап тапқан. Максвелл Private Eye-ға қарсы бірнеше қылмыстық іс қозғатты. Максвеллдің мерзімінен бұрынғы өлімі банктердің үлкен қарыздарын жеделдетуіне байланысты тұрақсыздық толқынына әкелді және оның баспа империясы құлап кетті. Ол компанияларының зейнетақы қорларынан жүз миллиондаған фунт стерлингтерді Mirror Group акцияларын сақтау үшін, компанияларын банкроттықтан сақтау үшін, тиісінше рұқсатсыз пайдаланғаны белгілі болды.
21 ғасыр
2005 жылы Ұлыбританияда PinkNews онлайн газеті құрылды. Ол Ұлыбританияда және әлем бойынша лесбиян, гей, бисексуал және трансгендер қауымдастығына (ЛГБТ) арналған.
Телефонның тыңдалуы туралы даулы оқиға
News International телефондық тыңдау даулы оқиғасы – News of the World және News Corporation компаниясының еншілес кәсіпорны News International басылымдарына жататын басқа да британдық газеттерді қамтитын, жалғасып жатқан дау. Газет қызметкерлері телефондық тыңдау, полицияға пара беру және материалдарды жариялау мақсатында тиісінше ықпал етуде кінәлі деп танылды. Жарнама берушілердің бойкоты 2011 жылдың 10 шілдесінде 168 жыл бойы жарық көрген News of the World газетінің жабылуына әкеп соқты. Левесон тергеуі – британдық баспасөзді зерттеуге арналған соттік қоғамдық тергеу; 2011 және 2012 жылдары бірнеше қоғамдық тыңдаулар өтті. 2012 жылдың қараша айында Левесон есебі жарияланды, онда британдық медианың жалпы мәдениеті мен этикасы қарастырылды және қазіргі Баспасөз шағымдарын қарау комиссиясын ауыстыру үшін жаңа тәуелсіз орган құру туралы ұсыныстар енгізілді, бұл орган жаңа заңдар арқылы мемлекет тарапынан мойындалатын болар еді.
Таралымның төмендеуі
ХХІ ғасырдың басында газеттердің тиражы күрт төмендеді. 2015 жылы секторалдағы жарнамалық кірістер 15%-ға төмендеді, ал 2016 жылдың барысында тағы 20%-ға төмендеуі күтілуде. ESI сол жылы The Independent газетін басып шығаруды тоқтатты, газет 1980 жылдардағы ең жоғары сатылымынан 94%-ға төмендеген болатын. Газет индустриясының құлдырауы Ұлыбританияда интернет қолданудың өсуімен байланысты. 2017 жылы Еуропалық хабар тарату одағының зерттеуі Ұлыбританиядағы адамдардың жазба баспасөзге сенімсіздігі Еуропа елдері арасында ең жоғары көрсеткіш екенін көрсетті. Ұлыбритания ішінде жазба баспасөзге теледидар мен радиоға қарағанда аз сенім артылды.
Тарихнама
Хэмптон, Марк. "Журналистердің журналистика тарихы: 1950 жылдан бері Ұлыбритания". Медиа тарихы (2012) 118#3 4 б.: 327–340. О’Мэлли, Том. "Ұлыбританиядағы баспа және газет тарихын жазу тарихы, тарихшылары және 1945–1962 жылдары", Медиа тарихы (Арнайы шығарылым: Біріккен Корольдіктегі медиа тарихы) (2012) 18#3 4, DOI: 10.1080/13688804.2012.723492.