Кіріспе

Британдық кроссворд құрастырушы

Джон Галбрайт Грэм MBE (16 ақпан 1921 – 26 қараша 2013) – британдық кроссворд құрастырушы, ең белгілісі «The Guardian» газетіндегі Араукария есімімен танымал. Ол әкесі Эрик Грэм сияқты Англия шіркеуінің пасторы болды.

Мансап

Грэм Оксфордта дүниеге келді, оның әкесі Эрик Грэм Ориел колледжінің деканы болды. Отбасы Уилтширдегі ауылдық пасторханаға көшіп барды. Оксфордтағы Сент-Эдвард мектебінде оқығаннан кейін, ол Кембридждегі Кингс колледжінде классикалық әдебиеттерді оқыды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол RAF қатарына қосылды. Соғыстан кейін ол теологияны оқуға Кингс колледжіне оралды. 1949 жылы ол Дурамдағы Сент-Чад колледжінің қызметкерлеріне капеллан және оқытушы ретінде кірісті, онда ол 1952 жылға дейін жұмыс істеді. Грэм кеткен кезде колледж директоры Тео Ветэрлл оның жақсы мінез-құлқына ризашылық білдіріп, "оның сезімтал талғамы мен классикалық білімін 1B грек тілінде бекер жұмсағанын" жазды. Кейін ол Хантингдонширде викарий болды. 1958 жылдың шілдесінде The Guardian газетіне алғашқы жұмбағын жазып, ақырында 1970 жылдардың соңында ажырасып, дін қызметкері ретіндегі қызметінен айырылғаннан кейін (бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін қайтадан қызметке орналасты) толық уақыт бойы кроссвордтар құрастыруға кірісті. 1970 жылдың желтоқсанында The Guardian өзінің кроссвордтарын авторларының псевдонимдерімен жариялай бастады, сол кезде Грэм "Араукария" деген атты таңдады. Араукарияның The Guardian газетіндегі шифрлы кроссвордтарынан басқа, ол айына шамамен алты кроссворд дайындады, сонымен қатар The Guardian үшін жылдам кроссвордтардың үштен бірін, Financial Times газетінде Cinephile псевдонимімен шифрлы кроссвордтар мен басқа басылымдар үшін жұмбақтар жасады. 1984 жылы ол 1 Across журналын құрды, бұл оның жұмбақтарын оған қажетті жазылушыларға ұсынудың бір жолы болды; журнал әлі күнге дейін ай сайын бес кроссворд жариялайды: әртүрлі авторлардың төрт жаңа жұмбағы және 1 Across мұрағатынан алынған Араукарияның біреуі. Ол өзінің псевдонимін маймыл құрылыс ағашынан алды, оның латынша аты Araucaria araucana. Бұл ағаштың тағы бір аты - "Чили қарағайы", оның "Cinephile" - киноға деген сүйіспеншілігін көрсететін анаграммасы. Грэм Кембриджширдегі Сомершем қаласында тұрды. Ол 2005 жылғы Жаңа жылдық құрметтеуде газет индустриясына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі аталды. 2011 жылдың шілдесінде Грэм Би-Би-Си радиосының Desert Island Discs бағдарламасына қатысты, онда ол құрастыру кезінде әрқашан Scrabble әріптерінен көмек алатынын айтты. 2012 жылдың желтоқсан айындағы 1 Across журналында Грэмның ішек қатерлі ісігі бар екенін көрсеткен Араукария жұмбағы жарияланды. Бұл жұмбақ Guardian cryptic No. 25,842 ретінде 2013 жылдың 11 қаңтарында қайта басылды. Жұмбақтың қосымша мәтіні "Араукарияда 19-дан 18 төмен, ол 13 15-пен емделуде" деп басталды. Бұл жұмбақты шешкендер 18 санның "қатерлі ісік", 19 санның "ішек", ал 13 және 15 сандардың "паллиативтік" және "күтім" деген жауаптарын тапты. Басқа да сұрақтарға "Макмиллан медбикесі", "стент", "химиотерапия", "эндоскопия" және "күн бату" сияқты жауаптар берілді. The Guardian газетінің кроссворд құрастырушысы және досы Сэнди Бальфур Грэмның өлімінен бұрын онымен бірге болып, оған кітап оқыды. Оның қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, 2014 жылдың 27 қарашасында The Guardian газетінде желісі мен кейбір сұрақтары оның құрастырған, бірақ оның досы және әріптесі "Филистин" аяқтаған кроссворды жарияланды. Ол "еңбекқор, қарапайым және батыл" адам ретінде сипатталды.