Кіріспе

Геометрияның саласы

Математикада контактілік геометрия — тангенттік бунделдегі гипержазықтықтар таралымын зерттейтін геометриялық құрылым, ол "толық интеграцияланбау" шартымен анықталады. Балама ретінде, мұндай таралым (кемінде жергілікті түрде) дифференциалдық бір форманың ядросы ретінде берілуі мүмкін, ал интеграцияланбау шарты формадағы максималды емес дегенерация шартына айналады. Бұл шарттар гипержазықтықтар таралымының "толық интеграциялануы" үшін екі эквивалентті шартқа керісінше, яғни ол көпқырлы бетінде бір кодименсиялы жапыраққа жанасады, оның эквиваленттілігі Фробеніус теоремасының мәнін білдіреді. Контактілік геометрия көп жағдайда симплектикалық геометрияның тақ өлшемді аналогы болып табылады, бұл белгілі бір жұп өлшемді көпқырлы беттердегі құрылым. Контактілік және симплектикалық геометрия екеуі де классикалық механиканың математикалық формализмімен байланысты, онда механикалық жүйенің жұп өлшемді фазалық кеңістігін немесе тұрақты энергия гипербетін қарастыруға болады, ол бір кодименсияға ие болғандықтан, тақ өлшемді болады.

Қолданбалар

Симплектикалық геометрия сияқты, контакттік геометрия физикада кеңінен қолданылады, мысалы, геометриялық оптика, классикалық механика, термодинамика, геометриялық кванттау, интегралданатын жүйелер және басқару теориясы. Контакттік геометрия төмен өлшемді топологияда да қолданылады; мысалы, Кронхаймер мен Мроука оны P қасиеті туралы болжамды дәлелдеу үшін пайдаланды, Майкл Хатчингс тегіс үш манифольдтың инвариантын анықтады, ал Ленхард Нг түйіндердің инварианттарын анықтады. Яков Элиашберг оны кемінде алты өлшемді Штайн манифольдтарының топологиялық сипаттамасын шығару үшін де қолданды. Контакттік геометрия көру қабығын сипаттау үшін де пайдаланылды.

Байланыс нысандары мен құрылымдары

Жұп емес өлшемді көптегі байланыс құрылымы — көптікке қатысты әрбір жанама кеңістіктің бір өлшемді кіші кеңістіктерінің тегіс түрде өзгеретін отбасы, ол интеграцияланбайтын шартты қанағаттандырады. Отбасын түйіннің қимасы ретінде сипаттауға болады: n өлшемді тегіс көптүрлі M және 1=p ∈ M нүктесі берілген жағдайда, M-нің p түйін нүктесімен байланысқан элементі p нүктесіндегі M-ге жанасатын кеңістіктің (n − 1) өлшемді сызықтық кіші кеңістігі болып табылады. Байланыс элементі p нүктесіндегі M-ге жанасатын кеңістіктегі сызықтық функцияның ядросымен берілуі мүмкін. Дегенмен, егер кіші кеңістік сызықтық функция ω ядросымен берілсе, онда ол λω-ның нөлдерімен де беріледі, мұнда 1=λ ≠ 0 кез келген нөлден өзге нақты сан. Осылайша, 1={ λω : λ ≠ 0 } ядроларының бәрі бір байланыс элементін береді. Содан кейін M-нің барлық байланыс элементтерінің кеңістігін котангенттік топтаманың T*M (нөлдік қимасы алынып тасталған) бөлігімен сәйкестендіруге болады.

Контакт геометриясының тарихы туралы ақпарат

arxiv.org сайтындағы контактілік геометрия тақырыбы.