Кіріспе

Суасты кемелерін жабдықтау және қолдау үшін арналған кемелер түрі. Суасты кемесіне қызмет көрсететін кеме (британ ағылшын тілінде – суасты кемелері депосы) – суасты кемелерін жабдықтаумен және қолдаумен айналысатын деполық кемелердің бір түрі.

Даму

Су асты кемелері көптеген теңіз кемелерімен салыстырғанда кішкентай, және әдетте көп мөлшерде азық-түлік, отын, торпедалар және басқа да жабдықтарды немесе толыққанды техникалық қызмет көрсету жабдықтары мен мамандарды тасымалдай алмайды. Тендер барлық мұны қамтамасыз етеді, теңізде су асты кемелерімен кездесіп, оларды жарақтап немесе су асты кемелерінің операциялық аймағына жақын портта толықтырып, қызмет көрсетеді. Кейбір әскери-теңіз күштерінде тендерлер техникалық қызмет көрсету шеберханаларымен және ауыстырушы экипаждармен жабдықталған, жүзбелі жатақханалар қызметін атқарған. Қазіргі заманғы су асты кемелерінің үлкендеуі мен автоматтандырылуы, сондай-ақ кейбір әскери-теңіз күштерінде ядролық қуатты пайдалану, тендерлердің отынмен қамтамасыз ету қажеттілігін бұрынғыдан азайтыпты.

Канада

Канаданың алғашқы су асты кемелерін қызмет көрсету кемесі HMCS Shearwater болды.

Чили

Чили теңіз күштерінде қолданылатын термин – "суасты кемелердің базалық кемесі", мысалы, BMS (buque madre de submarinos) Almirante Merino.

Қытай

Қытайдың 926 типті суасты кемелерін қолдау кемесі суасты кемелерін жабдықтауға және қиын жағдайдағыларды құтқаруға қабілетті.

Франция

1930 жылдары мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз теңіз флоты, ал кейіннен Бос француз теңіз күштері «Жюль Верн» суасты кемелерін қамтамасыз ету кемесін пайдаланды.

Германия

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген стандартты су үстіндегі көмекші кемелерді пайдалана алмаған Германияның Кригсмарине теңізде жабдықтау үшін XIV типті суасты кемелерін (лақап аты – «сүт сиырлары») қолданды.

Жапония

Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде Жапон императорлық әскери-теңіз флоты су асты кемелерін қамтамасыз ету кемелерін пайдаланды. Ол сонымен қатар жапондық су асты кемелерін тасымалдайтын "Ниссин" суасты кемесін және суасты кемелерін тасымалдауға, іске қосуға және қайтаруға арналған бірнеше суасты кемелерін пайдаланды, ал "Ниссин" суасты кемесі суасты кемелерін тасымалдаумен қатар 12 шағын суасты кемесін тасымалдау және қолдау үшін жобаланып, жабдықталған болатын.

Нидерланды

Нидерланд Корольдік әскери-теңіз флотының бір су асты кемесін қамтамасыз ететін кемесі бар, ол 1987 жылы қолданысқа енгізілді, бұрын HNLMS Mercuur (A 856) деп аталған кеменің орнына келді. 1956 жылы АҚШ-та салынған, теңізде жүретін "Агрессив" класты мина іздеуші кеме ретінде қолданысқа енгізілді, кейіннен су асты кемелерін күту кемесі ретінде пайдаланылды.

Ресей

Ресей теңіз күштері 2001 жылға дейін Кеңес теңіз күштерінен қалған "Дон" және "Угра" класындағы барлық тендерлерін қолданудан шығарды. Осы кластағы соңғы кеме 1968 жылы Үндістан теңіз күштеріне олардың флоттарымен пайдалану үшін сатылды. Ол 2006 жылдың шілдесінде қолданудан шығарылған деген хабар бар.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ Әскери-теңіз күштерінде су асты кемелерін қызмет көрсету кемелері "AS" корпус жіктелу белгісімен қосымша кемелер саналады. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде Emory S. Land және Frank Cable есімді екі су асты кемелерін қызмет көрсету кемесі бар.