Кіріспе

Америкалық әнші-құрастырушы (ту. 1958)

Мэри Чапин Карпентердің альбомдарында оның есімі 1994 жылға дейін "Мэри Чапин" деп жазылған. Оның әкесі, Чапин Карпентер кіші, Life журналының бас директоры болған. Ол 12 жаста болғанда, отбасы Токио, Жапонияға көшіп, әкесі Life журналының азиялық басылымын ашуға тырысқандықтан шамамен екі жыл тұрды. Оның анасы, Мэри Боуи Робертсон, халық музыкасының әншісі және гитарист болған. Бала кезінде Карпентер ән жазумен қатар анасының укулеле және классикалық гитарада ойнауын үйренді. Сонымен қатар, ол 7-сыныптағы ғылым мұғалімінен де шабыттанды, ол да гитарашы болған. Columbia 1987 жылы оның тұңғыш альбомын Hometown Girl шығарды. Hometown Girl альбомындағы он әннің сегізін Карпентер өзі жазған немесе бірлесіп жазған. Қалған екеуі "Come On Home" және Том Уэйтстің "Downtown Train" әнінің кавер-нұсқасы болды. Дженнингс альбомда гитара, синтезатор, фортепиано, бас-гитара және мандолинада орындады, ал Марк О'Коннор скрипкада, ал Тони Райс акустикалық гитарада ойнады. Музыкант Джон Кэрролл фортепианода орындады және Cream of Wheat банкасын шайқау арқылы соқпалы аспаптармен де көмектесті. Альбомнан бірде-бір хит-сингл шықпаса да, ол халық музыкасы шеңберінде ауыздан ауызға тарады, нәтижесінде оны Филадельфия халық фестивалінде өнер көрсетуге шақырды және Эммилу Харрис үшін ашылу актісі ретінде тамаша өнер көрсетті. Бұл ән оның екінші Columbia альбомы State of the Heart-тың жетекші синглы болды. Альбом 1989 және 1990 жылдар аралығында тағы үш сингл шығарды. Біріншісі – Карпентер Дженнингспен бірлесіп жазған "Never Had It So Good" әні. 1989 жылдың соңына қарай бұл ән Billboard тізіміндегі алғашқы ондыққа енген алғашқы хитіне айналды. Ол 1989 жылы Кантри музыка академиясынан "Жылдың ең жас әйел вокалисі" сыйлығын жеңіп алды. 1991 жылғы 33-ші жылдық Grammy сыйлығында "Quittin' Time" әні "Ең үздік әйел кантри вокалы" номинациясы бойынша Grammy сыйлығына ие болды. Оның үшінші Columbia альбомы 1990 жылы "Shooting Straight in the Dark" деп аталды. Оның алғашқы синглы – оның өзінің "You Win Again" әні болды. Бұл екі ән де шыққаннан кейін Hot Country Songs тізімінде 20-шы орынға ие болды. Морристаун, Нью-Джерси, Daily Record газетінің Джим Боэн бұл альбомның алдыңғы альбомдарына қарағанда көңіл көтеріңкірек екенін айтты, мысал ретінде "You Win Again" және "Down at the Twist and Shout" әндерін келтірді.

1992-1995: Келе бер, келе бер және жолдағы тастар

Come On Come On, Карпентердің төртінші Columbia альбомы, сонымен қатар ең коммерциялық сәттісі болды. 1992 және 1994 жылдар аралығында ол жеті синглдің хит-парадқа енуіне себепкер болды. Олардың біріншісі – "I Feel Lucky". Елдік радиода шығарылғаннан кейін, ол Hot Country Songs тізімінде төртінші орынға жетті. Альбомнан шыққан келесі ән – Джо Диффимен дуэтте орындалған "Not Too Much to Ask". Come On Come On альбомынан шыққан келесі сингл "The Hard Way" болды, одан кейін Dire Straits тобының "The Bug" әнінің кавер нұсқасы жарық көрді. Содан кейін "He Thinks He'll Keep Her" және "I Take My Chances" әндері топ-10 қатарына енді. Entertainment Weekly журналының Дэвид Браунн бұл альбомның бұрынғыларына қарағанда "күштірек және тікелей" екенін айтты, сондай-ақ әннің мәтінінде "дәстүр мен қазіргі заманғы рөлдердің арасында қалған және шешімнің өз ішкі күштерінде екенін түсінген әйелдердің тақырыбы көтерілгенін" атап өтті. Кейін, 1994 жылы Карпентер Stones in the Road альбомын шығарды. Шығарылғаннан кейін ол Billboard Top Country Albums тізімінде бірінші орынға ие болған жалғыз альбомы болды. Сондай-ақ, жетекші сингл "Shut Up and Kiss Me" Hot Country Songs тізімінде бірінші орынға шыққан жалғыз әніне айналды. "Tender When I Want to Be" әні алтыншы орынды иеленді, бірақ келесі екі сингл одан аз сәтті болды. "House of Cards" 21-орында, ал "Why Walk When You Can Fly?" әні топ-40 қатарына енбеген тұңғыш әні болды. Альбомның атау әні оның жас кезінде Роберт Ф. Кеннедидің қоштасу рәсімін көрген әсерінен туындаған. AllMusic үшін жазған рецензиясында Том Юрек Карпентердің әндеріндегі "ілгектердің санын азайтып, бағалау үшін жақын тыңдауды қажет ететін әртүрлі палитра жасағанын" айтты. Ол "Tender When I Want to Be" әнін Брюс Спрингстиннің шығармаларымен салыстырды және "John Doe No. 24" мен "The End of My Pirate Days" әндерін бұрынғы туындыларына қарағанда "көңілді" деп санады. Stones in the Road альбомы Карпентерге 37-ші жылдық Grammy сыйлығында "Ең үздік кантри-альбом" номинациясы бойынша алғашқы Grammy сыйлығын жеңіп алды. Сол шарада "Shut Up and Kiss Me" әні "Ең үздік әйел вокалы" номинациясын жеңіп алды және "Ең үздік кантри-әні" номинациясына ұсынылды, яғни Карпентер бұл сыйлықты төрт жыл қатарынан жеңіп алды. Ол сондай-ақ сол жылы қауымдастықтың кантри музыкасы санатынан тыс алғашқы номинациясын алды, "He Thinks He'll Keep Her" әні "Жыл жазбасы" номинациясына ұсынылды. 1990-жылдардағы соңғы студиялық альбомы 1997 жылы шыққан A Place in the World болды. Карпентер альбом шығар алдында The Atlanta Constitution (қазір The Atlanta Journal Constitution) газетінің журналисі Расс ДеВолтка альбомды жазуға көбірек уақыт берсе еді деп тілек білдірді, себебі ол "әндерді түзетуді ұнатады". Сондай-ақ, атау әні "өзін-өзі тану" және "қанағаттануға ұмтылыс" сезімін білдіретінін айтты. Жетекші сингл "Let Me into Your Heart" әні кантри-чарттарда 11-орынға ие болды. Осы альбомнан кейін Карпентер мансабының қарқынына "жалыққан" сезімде екенін айтты. Осының салдарынан ол отбасымен және достарымен көбірек уақыт өткізу үшін гастрольдік кестесін азайтты. Ол сондай-ақ A Place in the World альбомына наразылық білдірді, өйткені оның менеджменті оған қалаған әндерін таңдауға мүмкіндік бермей, "коммерциялық сәттілікке" қол жеткізуге бағытталған альбом жасауға қысым жасады деп сезінді. Осының нәтижесінде ол жаңа менеджер, Рон Фиерштейнды жалдады, ол сол кезде Колвиннің де менеджері болып жұмыс істеді. Фиерштейн Карпентердің мансабының қарқынын бәсеңдету туралы шешімін қолдады және оған тағы бір альбом жасауға дайын болғанша гастрольдік кестесіне және әндерді таңдауға назар аударуын ұсынды. Альбомның атау әні Мик Джаггердің 1987 жылғы Primitive Cool альбомынан шыққан "Party Doll" әнінің кавер нұсқасы болды. "Almost Home" және "Wherever You Are" әндері сингл ретінде шығарылды, ал біріншісі оның соңғы топ-40 кантри хиті болды.

2000-2004: Колумбиядан кету

Оның келесі Columbia альбомы 2000 жылы шыққан Time* Sex* Love* болды. Карпентер альбомды Джордж Мартинге тиесілі Лондондағы AIR студиясында жазды. Осы альбомның тұсаукесерлік турнесі барысында Карпентер тізе жарақатынан артроскопиялық операция жасады және көптеген концерттерді отырып өнер көрсетуге мәжбүр болды. Ол сондай-ақ Tampa Bay Times газетіне берген сұхбатында Дэйв Шейберге концерттерде альбомның әндеріне жағымды баға берілгенін, бірақ радиода ойнатылмауына көңілі қалғанын және өзін әлі де кантри әншісі санайтынына күмәнді екенін айтты. 2002 жылы Карпентер Эммилу Харрис, Брюс Кокберн және Пэтти Гриффинмен бірге бұрынғы соғыс аймақтарында қалған миналар туралы хабардарлықты арттыру мақсатындағы "Жер минасыз әлем үшін" науқанының қолдау концертіне қатысты. Концерт Солтүстік Каролина штатының Ашвилл қаласындағы Томас Вулф аудиториясында өтті. Ол сондай-ақ Habitat for Humanity ұйымының "Build Project" жобасының жетекшісі болып тағайындалды, бұл жоба АҚШ-тың түкпір-түкпіріндегі үйсіздерге үй салу үшін әйелдерді жұмысқа тартты. Оның Columbia компаниясымен шартты сегізінші студиялық альбомы – 2004 жылғы Between Here and Gone шығуымен аяқталды. Альбомдағы тағы бірнеше ән 11 қыркүйекке жасалған шабуылдардан кейін Карпентер сезімдерінен шабыттанды. Басқа музыканттардың арасында Мак МакАнали, Стюарт Дункан және Виктор Краусс болды. Юрек бұл альбомды "жетілген, бірақ өте қолжетімді, ырғағымен және көркемдік шешімдерімен жағымды" деп сипаттады.

2007-2014: Зоэ рекордс

Колумбия Рекордс-тан кеткеннен кейін Карпентер 2006 жылы тәуелсіз Zoë Records (Rounder Records бөлімшесі) компаниясымен келісімшарт жасады. Оның бұл лейбл үшін алғашқы шығармасы 2007 жылғы The Calling альбомы болды. Ол ешқандай хит-синглдар тудырмаса да, альбом Billboard елдік альбомдар тізімінде оныншы орынға жетті. Альбом жарық көргеннен кейін көп ұзамай Карпентер өкпелік эмболияға шалдығып, ауруханаға түсті, нәтижесінде сол жылы жоспарланған барлық концерттерін жоюға мәжбүр болды. 2007 жылдың 27 сәуірінде ауруханадан шыққаннан кейін ол өзінің сайтында жазылып жатқанын және 2008 жылы қайта гастрольдік сапарға шығуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Сауығып кеткен соң ол Come Darkness, Come Light: Twelve Songs of Christmas альбомын жазуға кірісті, бұл оның алғашқы Рождестволық музыкалық жинағы болды. Альбом 2008 жылы шықты. Ол 2010 жылдардың барысында Zoë Records үшін жазбаларын жалғастырды, келесі жобасы 2010 жылғы The Age of Miracles альбомы болды. Әсіресе, ол "Iceland" трекі ауруханада жатқанда сезінген "жоғалу, қараңғылық және үзіліс сезімдерін" бейнелейтінін, ал "The Way I Feel" трекінің сәтті сауығудан кейін сезінген "қайта жаңғыруын" көрсететінін айтты. AllMusic-тен Марк Деминг бұл альбомды "жүрек пен жанға қатысты мәселелерді жанашырлық пен зиялылықпен тең дәрежеде жеткізетін сауатты және ойлы әндер жинағы" деп сипаттады, бірақ ол бұл альбом Карпентердің "Shut Up and Kiss Me" сияқты қарқынды туындыларын ұнататын жанкүйерлеріне ұнамайтындығын атап өтті. Slant Magazine-тен Джонатан Киф альбомға көңілі толмады, атау трекі мен "I Put My Ring Back On" әндерінің мәтінін жоғары бағаласа да, альбомның дыбысын "көшедегі, қарапайым кофейня стиліндегі тыныш акустикалық ойнау" деп сынға алды. 2010 жылдың шілдесінде Карпентер "I Feel Lucky" әнін Grand Ole Opry сахнасында орындады, содан кейін The Age of Miracles альбомын насихаттау үшін Теннесси өнер орталығында концерт берді. 2011 жылдың ортасында ол осы альбомды қолдау үшін АҚШ бойынша гастрольдік сапар жасады. 2012 жылы Zoë Records арқылы Ashes and Roses альбомы жарық көрді. Бұл альбомның әндеріне екі жеке оқиға әсер етті: әкесінің қазасы және күйеуінен ажырасуы. Джеймс Тейлор "Soul Companion" әніне дуэт ретінде қатысты. Юрек бұл жобаны "оның мансабындағы ең ашық жазбасы" деп атады және өндірістегі Хаммонд органы мен мандолинаның қолданылуын жоғары бағалады. The Washington Post газетінің тілшісі Эллисон Стюарт бұл альбомда "көңілсіз, бірақ әдемі кофейнялық халық әндері, көбінесе тек гитара мен фортепианомен шектелген, аздап, тіпті бейтарап түрде ойнатылатын аспаптармен безендірілгенін" жазды. Киф Карпентердің "тыныш" дауыстық тоны мен әндердегі ілгектердің жетіспеуіне сын айтты. Оның келесі жобасы 2013 жылғы Songs from the Movie альбомы болды, ол композитор және дирижер Винс Мендосамен бірлескен жұмыс еді. Бұл альбомда оның бұрынғы әндері оркестрлік түрде қайта жазылды. 2014 жылы альбом жарық көргеннен кейін ол Шотландияның Глазго қаласында өткен Celtic Connections фестивалінде BBC Scottish Symphony Orchestra оркестрімен бірге оның ішіндегі әндерді орындады. 2014 жылы Карпентердің гастрольдік кестесіне Songs from the Movie альбомынан таңдалған оркестрлік қойылымдар, сондай-ақ Джон Кэрролл, мультиинструменталист Джон Дойл және Tift Merritt қатысқан акустикалық жиынтықтар кірді.

2015 - қазіргі уақыт: Lambent Light альбомы

Zoë лейблін тастағаннан кейін ол 2015 жылы Дейв Коббтың продюсерлігімен келесі альбомын жазуға кірісті. Бұл альбом, The Things That We Are Made Of, 2016 жылы Карпентердің өзі құрған Lambent Light Records лейблі арқылы жарық көрді. Карпентер вокал тректерінің «кемшіліксіз» болуын қалағанын және өндіріс жұмыстарын «басқарудан бас тарту» оған қиын болғанын айтты. Сондай-ақ ол кейбір әндерге шабындық бергенінің себебін итімен Блю-Ридж тауларында серуендеген кездермен байланыстырды. 2015 жылы ұзақ жылдар бойы серігі болған Джон Дженнингс бүйрек рагынан қайтыс болды. Lambent Light лейбліндегі келесі альбом 2018 жылы шыққан Sometimes Just the Sky болды. Бұл альбомда оның бұрынғы альбомдарынан қайта жазылған тректер мен атау трекі – жалғыз жаңа композиция бар. Ағылшын продюсері Итан Джонс жобаны продюсерлік етті және Карпентердің гастрольдік гитаристі Дьюк Левиннен басқа барлық музыканттарды өзі таңдады. Музыканттар жобаны Питер Габриэльге тиесілі Real World Studios студиясында жазды. Альбом жарық көргеннен кейін ол 2018 жылдың ортасында оны қолдау үшін гастрольдік сапарға шықты. Осы жобадан кейін ол Джонспен бірге тағы бір альбомды жасауға кірісті. Алайда, 2020 жылдың басында COVID-19 пандемиясының салдарынан жұмыс уақытша тоқтатылды. Жауап ретінде Карпентер онлайн режимінде тікелей эфирде акустикалық концерттер өткізе бастады. Сондай-ақ 2020 жылы ол Wolf Trap сахнасына қайта оралды, онда көрерменсіз 26 әнді орындады. Бұл концерт альбом мен DVD ретінде One Night Lonely деген атпен жарық көрді.

Ынтымақтастық және басқа да жұмыстар

Карпентер басқа суретшілердің көптеген жұмыстарында пайда болды. Оның алғашқы қонақ өнер көрсетулерінің бірі Indigo Girls тобының 1990 жылғы «Nomads Indians Saints» альбомында болды, онда ол «Шекек пен тырнақ» әніне вокал берді. Ол 1992 жылы Колвиннің «Climb on a Back That's Strong» және Радни Фостердің «Nobody Wins» әндерінде де осылай қатысты. Бір жыл өткен соң, ол Билли Рей Сайрус, Кэти Маттеа, Таня Такер және Пэм Тиллиспен бірге Долли Партонның «Ромео» синглінде өнер көрсетті. Бұл ән 1994 жылы «Ең жақсы кантри әріптестігі» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығына ие болды. Бұл нұсқа бір жылдан кейін Ұлыбританияда екі суретшінің де хит-парадына енді. 1994 жылы Карпентер мен Ким Ричи Тиллистің «When You Walk in the Room» әніне қосымша вокал орындады, ол «Sweetheart's Dance» альбомынан алынған. 1996 жылы ол көп суретшілердің қатысуымен жасалған «Working Class Hero: A Tribute to John Lennon» құрмет альбомында Джон Леннонның «Grow Old with Me» әнін орындады. Бұл нұсқа жарық көргеннен кейін Adult Contemporary чарттарында шағын хит болды. Ол 1996 жылғы «Dead Man Walking» фильмінің саундтрегі үшін «Dead Man Walking (A Dream Like This)» әнін орындады. Бір жылдан кейін ол «Менің ең жақсы досымның тойы» фильмінің саундтрегі үшін Дион Уорвиктің «I'll Never Fall in Love Again» әнін қайта орындады. Карпентер сондай-ақ блюграсс музыканты Рэнди Скруггстың «It's Only Love» синглінде де қатысты, ол 1998 жылғы «Crown of Jewels» альбомынан шыққан. Бұл ән 45-ші жылдық «Грэмми» сыйлығының «Ең жақсы кантри әріптестігі» номинациясына ұсынылды. Уайнона Джаддтың «Гитарамен ойнайтын қыздар», Триша Йирвудтың «Сен қазір қайдасың?» және Терри Кларктың «Қорқудың қажеті жоқ» әндері.

Музыкалық стиль

Карпентердің музыкасы оның халық музыкасының ықпалымен және лирикалық бағытымен ерекшеленеді. Эрлевиннің пікірінше, Карпентер "1980-90 жылдары эмоционалдық әндерін көпке жеткізу арқылы кантри радиосында танымал болды". AllMusic-тің Майк ДеГань Карпентердің өлеңдері туралы "олар әйел көзқарасынан романтика мен жүрек ауруының қауіптерін ерекелікпен бейнелейді" деді. Country Standard Time басылымының Эли Мессингер оның ән даусының "эмпатиялық айқындығы мен күші" бар екенін, әсіресе "Passionate Kisses" және "He Thinks He'll Keep Her" әндерінде айтты. Ол сондай-ақ бірінші әннің тақырыбы "күшті құштарлық" болғанын, ал екіншісі "өзіңді жетілдіруге шақыру" екенін атап өтті. 2002 жылдың 1 маусымында ол Вирджиния штатының Бейтсвилл қаласында жұмыс істейтін бас мердігер Тимми Смиткке үйленді. Актриса Сисси Спейсек және әнші Дейв Мэтьюс тойға қатысты. 2007 жылға қарай, жұбайлар Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласының шетіндегі фермада тұрды. The Independent басылымының Бен Уолш мұны және оның түрлі қайырымдалық қорына қатысуын Карпентердің либералды саяси көзқарастарының мысалы ретінде келтірді. Осыған байланысты ол 1995 жылы The Buffalo News газетіне өзін саяси либерал деп есептейтінін айтты; сондай-ақ "республикалықтар кантри музыка қауымдастығының барлығын өздеріне тартқандай көрінеді. Шындығында, көптеген кантри әртістері демократтар".

Марапаттар

Карпентер бес Грэмми сыйлығын, үш Кантри музыкасы академиясы сыйлығын және екі Кантри музыка қауымдастығы сыйлығын жеңіп алды.