Кіріспе

Алғашқы киностудия

Таунхаузер компаниясы (кейіннен Таунхаузер кинокорпорациясы) 1909 жылы Эдвин Таунхаузер, оның әйелі Гертруда және оның құдайы Ллойд Лонерган құрған алғашқы киностудиялардың бірі еді. Ол 1920 жылға дейін Нью-Йорк қаласында жұмыс істеді, мыңнан астам фильм түсірді.

Корпоративтік тарихы

Эдвин Танхаузер Нью-Йорктегі Нью-Рошельде студия салды. Компания оның басшылығымен гүлденіп, 1910 жылдың жазында индустриядағы ең жақсы тәуелсіз компаниялардың бірі ретінде танылды. Америкалық Биографиялық компаниясының Фрэнк Э. Вудс «Нью-Йорк драмалық айнасы» журналында «Көрермен» деген атпен мақала жазып, Танхаузер компаниясын жоғары бағалады. 1912 жылдың 15 сәуірінде ол 250 000 долларға Mutual Film Corporation компаниясына сатылды. Чарльз Дж. Хайт басқаруды өз қолына алды. 1913 жылдың 13 қаңтарында Нью-Рошельдегі басты ғимарат өрт сөндірілді; көптеген жабдықтар, костюмдер және өндірістегі фильмдердің негативтері жойылды. Дегенмен, құрылған қосалқы студиялар қайта құру жұмыстары жүріп жатқанда дистрибьюторлардың қажеттіліктерін қанағаттандыра алды. Хайт автокөлік апатында қаза болғаннан кейін компания тағы бес жыл бойы жұмыс істеді. Тәжірибесіз басшылықтың кезінде қиындыққа тап болғаннан кейін Эдвин Танхаузер қайтадан басқаруға шақырылды, бірақ ол бұрынғы табысын қайтаруға қол жеткізе алмады. Сол кезде киноиндустрия дамып, бәсекеге толы болды, Флоренс Ла Бадидің бас рөлдегі фильмдері табысты болғанымен, басқа жобалар сәтті болмады. Ла Бади 1917 жылы өзінің 1917 жылдың 13 қазанындағы автокөлік апатынан алған жарақаттарынан көз жұмғанға дейін бірнеше апта бұрын Танхаузер корпорациясынан кетіп қалды. 1920 жылы Танхаузер корпорациясы таратылды.

1910 жылғы релиздер

Танхаузер компаниясының алғашқы шығарылымы 1910 жылдың 15 наурызында «Актердің балалары» фильмі болды. Сюжетте театр актерінің отбасы рентасын төлеуге күресіп жатыр. Ата-анасы үйден кеткен кезде, балалары көшеде қалып, органды ұнтақтап билейді. Кейіннен оларды театр директоры құтқарып, театрдағы ата-аналарымен қайта қосады. Фильмнің аяқталуы – Лоннерган көптеген сценарийлерді аяқтау үшін қолданған deus ex machina драмалық әдісінің мысалы. Бұл фильмнің алғашқы түсірілімі болғанымен, ол түсірілген алғашқы фильм емес; алғашқы фильм – «Жынды ғалым». 1909 жылдың күзінде түсірілген «Жынды ғалым» 1910 жылдың тамызына дейін шығарылмады. Ллойд Лоннерганның айтуынша, ол жазған алғашқы сценарий «Нэнси апке телеграмма жібереді» болды, ол 1909 жылдың желтоқсанында түсірілді, бірақ ешқашан шығарылмады. Келесі шығарылым – Августа Джейн Эванстың «Сен-Эльмо» романының бейімделуі. «Сен-Эльмоның» Танхаузер нұсқасы компанияға белгілі бір танымалдылық әкелді және табысты болды, бірақ фильм жоғалды деп есептеледі. Танхаузер тағы екі түпнұсқа сценарий – «Тағы да жасады» және «Әкесінің көшірмесі» шығарды, содан кейін бір катушкада екі өндіріс жасауға тырысты. 1910 жылдың 15 сәуірінде шыққан «29 центтік қарақшылық» фильмі «Ескі аяқ киім қайтып келді» атты қысқа комедиялық фильммен бірге шықты. «29 центтік қарақшылық» фильмі Мари Элиннің дебюті болды, ол көп ұзамай «Танхаузер баласы» ретінде танылды. «Том ағаның қалыбы» сияқты классикалық туындылардың бейімделуі бірнеше түпнұсқа сценарийлермен, мысалы «Русалка» және «Қайта жаңғырту» араластырылды. Күзгі фильмдерде «Нүктелер мен сызықтар» сияқты жаңа сюжеттер болды, онда Морзе әліпбисі адамның сейфтен қашуына көмектеседі. Хэллоуин жақындағанда компания балалар аудиториясына арналған «Перілердің Хэллоуині» фильмін шығарды. Алғыс айту күніне орай «Алғыс айту күніне арналған сыйлық» та шығарылды. 1910 жылдың қысында классикалық туындылар мен әңгімелер, соның ішінде «Пол мен Вирджиния», «Джон Галифакс, джентльмен», «Рип Ван Винкл» және «Уэйкфилд викары» көп көрінді. «Махаббат пен заң» 17 желтоқсанда шықты, ол «Вайолет Грей, детектив» сериясындағы төрт фильмнің біріншісі болуы керек еді, бірақ бастапқыда «Танхаузер детектив сериясының» бөлігі ретінде жарнамаланды. Бұрын Танхаузер «The Girl Reporter» фильмінде саяси жемқорлықты ашқан әйел репортер туралы және «A Dainty Politician» фильмінде солай істейтін жас әйел туралы тағы бір фильм шығарған болатын. Танхаузер сонымен қатар Джеймс Оливер Кервудтың әңгімесін бейімдеген «Болашаққа қарау» фильмін шығарды, онда жас химик бір ғасырдан кейін әйелдер басқаратын әлемге оянады. Жылдың соңғы шығарылымы – «Гипнозға түсірілген», ол жаман ниетті гипнотизатормен бірге саяхаттау шоуына арналған.