Кіріспе

Би техникасы

Биде босату техникасы – тыныс алу, бұлшықеттерді босаңсыту, анатомиялық факторларды ескеру және тиімді қозғалысты жеңілдету үшін гравитация мен инерцияны пайдалануға бағытталған түрлі би техникаларының жиынтығы. Ол қазіргі және постмодернистік биде кездеседі, сонымен қатар қазіргі бидің негізін қалаушылардың еңбектерінен, Скиннер босату техникасы, Фельденкрайс және Александр техникасы сияқты емдік қозғалыс әдістерінен, сондай-ақ йога мен жекпе-жек өнерінен әсер алды.

Тарих

XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында бишілер классикалық балеттің қаталдығы мен формальдылығына күмән келтіре бастады. Айседора Дункан әсіресе бидің, оны жермен, сезімталдықпен және табиғи денемен байланысты деп сипаттаған, қажеттілігін айқындады. Осы мақсатқа жету үшін Маргарет Д'Оублер, Марта Грэм, Рудольф фон Лабан және Дорис Хамфри сияқты пионерлер мүлдем жаңа қозғалыстарды қамтитын би әдістерін ойлап табуға кірісті. Осы пионерлердің жұмысынан босату техникасының элементтері пайда бола бастады, ал Мерс Каннингэм, Хосе Лимон, Ирмгард Бартниефф, Эрик Хокинс және Анна Халприн сияқты шәкірттері одан әрі идеялар мен жаңалықтармен үлес қосты. Мысалы, Д'Оублер биді адам анатомиясы мен қозғалысын ғылыми талдау негізінде құруды көздеді; Хамфридің әдісі ауырлық күші мен инерцияның денеге әсер етуіне мүмкіндік беруге бағытталған; Хокинс физиологиялық тұрғыдан тиімді қозғалыс өзінен-өзі әдемі деген тұжырымды дамытты. Кейбір элементтер басқа қозғалыс салаларын зерттеу нәтижесінде туды. Мысалы, Хокинс Идеокинездің жақтастарынан өзінің би тобына сабақ беруді сұрады, ал басқалары Ф.М. Александрдың концепцияларымен әсерленді. "Босату техникасы" термині 1970 жылдары, негізінен Мэри Фулкерсон мен Джоан Скиннердің жұмысы арқылы пайда болды. Заманауи биші Джоан Скиннер өзінің би жаттығуларын Александр техникасының принциптерімен біріктіріп, "Скиннердің босату техникасы" деп аталатын жүйеленген әдіс жасады. Мэри Фулкерсонның "Анатомиялық босату техникасы" деп аталатын би әдісі негізінен Мейбел Элсворт Тодд, Бонни Бэйнбридж Коэн және Стив Пакстонның еңбектеріне негізделген. Екі техниканың атауы ұқсас болғанымен, олар бір-бірінен тәуелсіз дамыды. Фулкерсонның Дартington өнер колледжінде, SNDO және Арнемдегі педагогикалық қызметі арқылы ол Еуропада босатуға негізделген кәсіби би білімін қалыптастырды, ал Скиннердің әдісі Ұлыбритания университеттерінде қолданыс тапты, онда Александр техникасы ең беделді соматикалық пән болып саналады. Мұғалімдердің Анатомиялық босату техникасын немесе Скиннердің босату техникасын осы екі әйелдің үйреткен түрінде оқытуы сирек кездеседі; екі техниканың дамуына себеп болған принциптер Фулкерсон мен Скиннерден бұрын пайда болған және олар кәсіби заманауи би білімінде кеңірек тараған. Аталған терминология олардың ең оңай анықталатын үлесі болып табылады.

Қазіргі заманғы техника

Бүгінде тай-чи, йога және Фельденкрайс әдісі сияқты соматикалық тәжірибелердің элементтері босату техникасында кездеседі. Босату техникасының элементтері контактілік импровизацияда табылады. Биде бұл көбінесе заманауи би сабақтарының құрамдас бөлігі ретінде оқытылады, ал босату техникасына арналған сабақтарда сирек кездеседі.