Кіріспе

Би өнерінің жанры

Қазіргі заманғы би – 20 ғасырдың ортасында дамыған және содан бері әлемдегі білім алған бишілер үшін ең танымал жанрлардың біріне айналған би өнерінің жанры, әсіресе АҚШ және Еуропада кең таралған. Бұл жанр бастапқыда классикалық, модерн және джаз стильдерінен шабыттанып, олардан элементтер алғанмен, қазірде көптеген би стильдерінің элементтерін қамтиды. Техникалық ұқсастығына байланысты, ол көбінесе модерн би, балет және басқа классикалық концерттік би стильдерімен тығыз байланысты деп есептеледі. Қазіргі заманғы би техникасының ерекшелігі – балеттің күшті, бірақ бақыланатын аяқ қозғалыстарын және модерн бидегі денеге баса назар аударуды үйлестіру. Сонымен қатар, бұл жанрда келісімшарт бойынша босату, едендегі жұмыс, құлау және қалпына келтіру, сондай-ақ модерн биге тән импровизациялық элементтер қолданылады. Ритмнің, жылдамдықтың және бағыттың күтпеген өзгерістері де жиі қолданылады. Бұдан өзге, қазіргі заманғы би кейде батыс емес би мәдениеттерінің элементтерін де қамтиды, мысалы, африкалық биден иілген тізелерді немесе жапондық қазіргі заманғы би – Бутодан қозғалыстарды пайдаланады.

Тарих

Қазіргі заманғы би классикалық балет пен заманауи бидің екеуіне де сүйенеді, ал постмодерн би заманауи биге тікелей және қарама-қарсы жауап болды. Мерс Каннингэм "заманауи биге тәуелсіз көзқарас дамытқан" және оның орнатқан идеяларына қарсы шыққан алғашқы хореограф саналады. 1944 жылы Каннингэм биін Джон Кейдждің музыкасымен қоса орындады, ол Каннингэмнің биі " енді сызықтық элементтерге де, кульминацияға қарай немесе одан алшақтауға да сүйенбейді. Абстрактілі суреттегідей, әрбір элементтің (қозғалыс, дыбыс, жарықтың өзгеруі) өзіндік көркемдік мәні бар деп есептеледі; ол нені жеткізетіні көбінесе бақылаушының өзіне байланысты". Каннингэм 1953 жылы Мерс Каннингэм би компаниясын құрды және компания үшін жүз елуден астам туынды жасады, олардың көптегені балет және заманауи би компанияларымен халықаралық сахналарда көрсетілді.

Би техникасы

Қазіргі заманғы биде қолданылатын би техникалары мен қозғалыс философиялары қазіргі заманғы балет, би импровизациясы, интерпретациялық би, лирикалық би, АҚШ-тың қазіргі заманғы би стильдері – Грэм техникасы, Хамфри-Вайдман техникасы және Хортон техникасы, сондай-ақ Еуропаның қазіргі заманғы биі – Бартниефф негіздері және Изадора Дунканның би техникасын (сонымен қатар "Еркін би" деген терминді қараңыз) қамтиды. Қазіргі заманғы бишілер қазіргі заманғы би техникаларын, сондай-ақ Пилатес, Йога сияқты бимен байланысы жоқ тәжірибелерді, Этьен Декроу техникасының актерлік тәжірибесін, Александр техникасы, Фельденкрайс әдісі, Салливан техникасы және Франклин әдісі сияқты соматикалық тәжірибелерді, Хосе Лимон техникасы және Хокинс техникасы сияқты американдық қазіргі заманғы техникаларды, Контакт импровизациясы және Каннингэм техникасы сияқты постмодерндік би техникаларын, сонымен қатар Босату техникасын пайдаланады. Кейбір белгілі хореографтар мен қазіргі заманғы бидің негізін қалаушылар өздерінің мектептері мен техникаларын жасады. Пол Тейлор "Тейлор техникасы" деп аталатын би техникасын әзірледі, ол қазір Нью-Йорктегі Айли мектебі сияқты қазіргі заманғы би мектептерінде оқытылады.

Би және технология

Қоғамдағы жағдайды көрсетіп тұрғандай, қазіргі заманғы биде технологиялық элементтер, әсіресе роботтар жиі қолданылуда. Мысалы, роботтарды жобалайтын инженер және биші Эми ЛаВирс, біздің технологияға күннен-күнге арта түсетін тәуелділігіміз туралы мәселелерге назар аударатын қазіргі заманғы би шығармасына ұялы телефондарды енгізген.