Марша Сью Айвинс: Американдық ғарышкердің өмірбаяны мен ғарышқа жасаған сапарлары

Кіріспе

Марша Сью Ивинс (Marsha Sue Ivins, 1951 жылы 15 сәуірде туған) – американдық зейнеткер ғарышкер және бес ғарыш сапарына қатысқан тәжірибелі маман.

Мансап

Ивинс 1951 жылдың 15 сәуірінде Мэриленд штатының Балтимор қаласында дүниеге келді. 1969 жылы Пенсильвания штатының Уоллингфорд қаласындағы Нейтер Провиденс орта мектебін бітірді және 1973 жылы Колорадо университетінде (Боулдер) ғарыш инженериясы саласы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол американдық еврей. Ол NASA-ның Джонсон ғарыш орталығында жұмыс істеді, негізінен орбиталық дисплейлер мен басқару жүйелерімен айналысты, ал 1980 жылы ұшу инженері, кейін NASA әкімшілік ұшақтарының екінші пилоты болып тағайындалды. 1984 жылы Ивинс астронавтқа үміткер ретінде таңдалды. Ол бес ғарыш миссиясына қатысты: STS 32 (1990), STS 46 (1992), STS 62 (1994), STS 81 (1997) және STS 98 (2001). Ивинс 2010 жылдың 31 желтоқсанында NASA-дан зейнеткерлікке шықты.

Ғарышқа ұшу тәжірибесі

STS 32 (9–20 қаңтар, 1990) Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан он бір күндік ұшуға жіберілді, оның барысында «Колумбия» ғарыш кемесінің экипажы Syncom спутнигін сәтті орналастырды және 21 400 фунт салмақты Ұзақ мерзімдік әсер ету қондырғысын (LDEF) алды. Миссияның ұзақтығы 261 сағат, 1 минут, 38 секундты құрады. Жерді 173 рет айналып, 4,5 миллион шақырым қашықтықты жүріп өткен «Колумбия» Калифорниядағы Эдвардс әуе базасына түнгі қонумен оралды. STS 46 (31 шілде – 8 тамыз, 1992) – 8 күндік миссия, оның барысында экипаж мүшелері EURECA (Еуропалық қайтарылатын тасымалдағыш) спутнигін орналастырды және алғашқы Tethered Satellite System (TSS) сынақ ұшуын жүргізді. Миссияның ұзақтығы 191 сағат, 16 минут, 7 секундты құрады. «Атлантис» ғарыш кемесі мен экипажы Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшып, Жерді 3,35 миллион шақырым қашықтықта 126 рет айналып өтті. STS 62 (4–18 наурыз, 1994) – АҚШ-тың Микрогравитациялық Жүктер (USMP) 2 және Аэронавтика және Ғарыш Технологиялары Офисінің (OAST) 2 жүктемелері үшін 14 күндік миссия. Бұл жүктер микрогравитацияның материалдар ғылымы және басқа ғарыш ұшу технологияларына тигізетін әсерін зерттеді. Басқа эксперименттер қатарында қашықтықтан басқарылатын манипулятор жүйесін пайдалана отырып, телеоператордың жетілдірілген тапсырмаларын көрсету, белок кристалдарын өсіру және ғарыш құрылымдарының динамикалық мінез-құлқы зерттелді. Миссияның ұзақтығы 312 сағат, 23 минут, 16 секундты құрады. «Колумбия» ғарыш кемесі Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшып, жерге қонды, 5,82 миллион шақырым қашықтықта 224 орбита айналым жасады. STS 81 «Атлантис» (12–22 қаңтар, 1997) – 10 күндік миссия, Ресейдің «Мир» ғарыш станциясымен байланысқан бесінші және АҚШ астронавттарын алмастырған екінші миссия. Миссияда қосымша эксперименттер үшін кеңейтілген ортаңғы бөлімді қамтамасыз ететін Spacehab қос модулі де болды. Бес күндік операциялар барысында екі ғарыш кемесі арасында 3 тоннадан астам азық-түлік, су, эксперименттік жабдықтар мен үлгілер тасымалданды. Жерді 160 рет айналғаннан кейін STS 81 миссиясы Кеннеди ғарыш орталығының 33-ші ұшу жолағына қонды, бұл 3,9 миллион шақырымдық саяхатты аяқтады. Миссияның ұзақтығы 244 сағат, 56 минутты құрады. STS 98 «Атлантис» (7–20 ақпан, 2001) – АҚШ-тың «Destiny» зертханалық модулін жеткізу арқылы Халықаралық ғарыш станциясын салу және жаңарту жұмысын жалғастырды. Шаттл станциямен жеті күн бойы байланыста болды, «Destiny» қосылған кезде және оны құрастыруды аяқтау үшін үш ғарышқа шығу жүргізілді. Экипаж сондай-ақ кемежай портын ауыстырып, экспедиция 1 экипажына жабдықтар мен материалдарды жеткізді. «Атлантис» ғарыш кемесі Калифорниядағы Эдвардс әуе базасына қонды, 203 орбитада 5,3 миллион шақырымды басып өтті. Миссияның ұзақтығы 12 күн, 21 сағат, 20 минутты құрады.

STS 32 (January 9–20, 1990) launched from the Kennedy Space Center, Florida, on an eleven day flight, during which crew members on board the Space Shuttle Columbia successfully deployed a Syncom satellite, and retrieved the 21,400 pound Long Duration Exposure Facility (LDEF). Mission duration was 261 hours, 1 minute, and 38 seconds. Following 173 orbits of the Earth and 4.5 million miles, Columbia returned with a night landing at Edwards Air Force Base, California. STS 46 (July 31 – August 8, 1992) was an 8 day mission, during which crew members deployed the EURECA (European Retrievable Carrier) satellite, and conducted the first Tethered Satellite System (TSS) test flight. Mission duration was 191 hours, 16 minutes, and 7 seconds. Space Shuttle Atlantis and her crew launched and landed at the Kennedy Space Center, Florida, completing 126 orbits of the Earth in 3.35 million miles. STS 62 (March 4–18, 1994) was a 14 day mission for the United States Microgravity Payload (USMP) 2 and Office of Aeronautics and Space Technology (OAST) 2 payloads. These payloads studied the effects of microgravity on materials sciences and other space flight technologies. Other experiments on board included demonstration of advanced teleoperator tasks using the remote manipulator system, protein crystal growth, and dynamic behavior of space structures. Mission duration was 312 hours, 23 minutes, and 16 seconds. Space Shuttle Columbia launched and landed at the Kennedy Space Center, Florida, completing 224 orbits in 5.82 million miles. STS 81 Atlantis (January 12–22, 1997) was a 10 day mission, the fifth to dock with Russia's Space Station Mir, and the second to exchange U. S. astronauts. The mission also carried the Spacehab double module providing additional middeck locker space for secondary experiments. In five days of docked operations more than three tons of food, water, experiment equipment and samples were moved back and forth between the two spacecraft. Following 160 orbits of the Earth, the STS 81 mission concluded with a landing on Kennedy Space Center's Runway 33 ending a 3.9 million mile journey. Mission duration was 244 hours, 56 minutes. STS 98 Atlantis (February 7–20, 2001) continued the task of building and enhancing the International Space Station by delivering the U. S. laboratory module Destiny. The Shuttle spent seven days docked to the station while Destiny was attached and three spacewalks were conducted to complete its assembly. The crew also relocated a docking port, and delivered supplies and equipment to the resident Expedition 1 crew. Space Shuttle Atlantis returned to land at Edwards Air Force Base, California traveling 5.3 million miles in 203 orbits. Mission duration was 12 days, 21 hours, 20 minutes.