Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кіші қайық, әсіресе ойылған және жергілікті каноэлер.
Small boat, particularly dugout and native canoe
the type of boat
Пирагу (/p//ᵻ/'/r//oʊ//ɡ/ немесе '/p//iː//r//oʊ//ɡ/), сондай-ақ пирагуа немесе пирага деп аталады, – әр түрлі кіші қайықтардың, әсіресе ойылған қайықтар мен жергілікті каноэлердің жалпы атауы. Бұл сөз француз тілінен келген, ал ол испан тіліндегі piragua piˈɾaɣwa сөзінен шыққан, ол Кариб тілінен алынған piraua сөзінен туындаған.
A pirogue (/p//ᵻ/'/r//oʊ//ɡ/ or '/p//iː//r//oʊ//ɡ/), also called a piragua or piraga, is any of various small boats, particularly dugouts and native canoes. The word is French and is derived from Spanish piragua piˈɾaɣwa, which comes from the Carib piraua.
Сипаттама
"Пирог" термині нақты қайық түрін білдірмейді, бірақ Франция мен Испания бұрын отарлаған аймақтардағы шағын жергілікті қайықтарды атау үшін қолданылатын жалпы термин. Көбінесе бұл бір тіктен ойылып жасалған қайықтар. Француз Батыс Африкасында бұл термин дәстүрлі балықшылар қолданған, қолмен жасалған, банан пішіндес қайықтарды көрсетеді. Мадагаскарда австронезиялық "лакана" қанатты каноэсі де осы терминге жатады. Пирогтар көбінесе бір жақтан күрекпен (каяк күрегінен айырмасы – оның екі жағы бар) қозғалады. Сонымен қатар, оны ағыс суларда итергіш таяқпен итеруге болады. Жергілікті балықшылар шағын желкендер жасайды, оларды да қолдануға болады. Желкендер пішіні жағынан екі түрлі болады: төртбұрышты желкендер көбінесе жағалауға жақын балық аулау үшін қолданылады және тек артынан соққан желде ғана тиімді, ал үшбұрышты желкендер жүктерді бір жерден екінші жерге тасымалдау үшін, бағытты сақтап жүруге мүмкіндік береді. Көптеген аймақтарда сыртқы моторларды қолдану жиілеуде.
The term 'pirogue' does not refer to a specific kind of boat, but is a generic term for small native boats in regions once colonized by France and Spain, particularly dugouts made from a log. In French West Africa, the term refers to handcrafted banana shaped boats used by traditional fishermen. In Madagascar, it also includes the more elaborate Austronesian lakana outrigger canoe. Pirogues are usually propelled by paddles that have one blade (as opposed to a kayak paddle, which has two). It can also be punted with a push pole in shallow water. Small sails are built by local fishermen and they can also be employed. There are two types of sails with differences in their shapes, the square one is used mainly for fishing near the coast and is only useful for tailwinds, while the triangular shaped ones are used to transfer goods from one place to another by maintaining a bowline direction. Outboard motors are increasingly being used in many regions.
Әскери және пираттық жағдайда қолдану
17-18 ғасырлардағы Кариб теңізінің қарақшылары пирогтарды қолданып, шабуыл жасап, шлоптар мен тіпті барка лонгалар сияқты әлдеқайда үлкен кемелерді күшпен басып алыпты. Пирогтар Кариб теңізінде, қазіргі Мексика және Мексика шығанағының жағалауларында, сондай-ақ қазіргі АҚШ-тың шығыс жағалауында қарақшылар мен буканъерлер тарапынан кеңінен қолданылған. Бірақ көбінесе мұндай кемелер барлау немесе көмекші кеме ретінде пайдаланылған. Олардың пирогтары орташа мөлшердегі болып, сегіз ескекші және бір бағытшыны тасымалдай алатын, сегіз тонналық жүк көтеретін кемелер еді. Генри Д. Торо өз кітабы "Майн ормандары" ("The Maine Woods")-нда ауыр пирогтарды пайдалану туралы жазған.
There are accounts of 17th and 18th century Caribbean pirates using pirogues to attack and take by force much larger vessels including sloops and even barca longas. Pirogues were used extensively by pirates and buccaneers throughout the Caribbean, the now Mexican and Gulf Coasts and the East Coast of what is now the United States. For the most part, though, such vessels were used for scouting or as tenders. Their pirogues were medium sized boats of the company carrying eight rowers and a pilot, capable of carrying eight tons of cargo. Henry D. Thoreau writes of using heavy pirogues in his book The Maine Woods.
Луизиана
Америка Құрама Штаттарында пирогтар ең көп Луизиана батпақтарының каджун халқымен байланысты. Алғашқы креол пирогтары кипарис ағашынан жасалған, бірақ бүгінде олар көбінесе жазық түбі бар қайықтар. Пирогтар көбінесе бір түнге саяхаттау үшін арналмайды, бірақ жеңіл және кішкентай болғандықтан, оларды құрлыққа оңай шығаруға болады. Пирогтың конструкциясы батпақтардың өте шалшық суларында жылдам қозғалуға және қайыққа су кірсе, оны құйып тастау үшін оңай аударылуға мүмкіндік береді. Пирогтың "қатаң қырлары" бар, яғни қақпақтан кілге дейін тегіс қисық сызықтардың орнына, көбінесе жазық түбі жақтаудың бетімен кездеседі. 1952 жылы шыққан "Jambalaya" әнінде Хэнк Уильямс "Мен байодан пирогты итеріп барамын" деген жолда пирогты айтады. Луизианалық балықшы, каджун салт-дәстүрі мен мәдениетін құрметтеген Джонни Хортон 1956 жылы "Менің пирогамда тесік бар" әнінде де пирогтарды атап өтеді. Хэнк Уильямстың ұлы, Хэнк Уильямс-младший 1969 жылы "Cajun Baby" әнін шығарды, онда "Мен ескі пирогаммен жүремін" деген жол бар. Дуг Кершоудың 1961 жылғы "Louisiana Man" хитінде "Ол байоға қарай пирогымен секіріп кетеді" деген сөздер кездеседі. Көптеген онлайн-мәтін сайттары бұл жолды дұрыс түсінбей, "батыр" немесе кейде "биро" деп жазады.
Pirogues in the United States are associated particularly with the Cajuns of the Louisiana marsh. The early Creole pirogues were cypress dugouts but today they are usually flat bottomed boats. Pirogues are not usually intended for overnight travel but are light and small enough to be easily taken onto land. The design also allows the pirogue to move through the very shallow water of marshes and be easily turned over to drain any water that may get into the boat. A pirogue has "hard chines" which means that instead of a smooth curve from the gunwales to the keel, there is often a flat bottom which meets the plane of the side. In his 1952 classic song "Jambalaya", Hank Williams refers to the pirogue in the line "me gotta go pole the pirogue down the bayou". Johnny Horton, an avid Louisiana fisherman who celebrated Cajun customs and culture, also mentions pirogues in his 1956 song "I Got a Hole in My Pirogue". Hank Williams, Jr. (son of the aforementioned Hank Williams) had a hit song in 1969 "Cajun Baby", which refers to the pirogue in the line "ride around in my old pirogue". Doug Kershaw's 1961 hit "Louisiana Man" includes the line "he jumps in his pirogue headed down the bayou". Many online lyrics sites misunderstand this line, saying 'hero' or sometimes 'biro' instead.