Кіріспе
Америкалық коммерциялық емес ұйым
Жер институты – Канзас штатының Салина қаласында орналасқан, тұрақты егіншілікке арналған американдық коммерциялық емес зерттеу, білім беру және саясатты қалыптастыру ұйымы. Олардың мақсаты – "даланың экологиялық тұрақтылығымен тең және бір жылдық егінге қарағанда астық өнімділігі жақсы болатын" көпжылдық дақылдарға негізделген ауыл шаруашылығы жүйесін әзірлеу.
Тарих
Институт 1976 жылы өсімдік генетигі және МакАртурдың "гений грантын" алған Уэс Джексон, сондай-ақ Миннесота штатындағы Жерді қорғау жобасында жұмыс істеген Дана Джексонмен бірге құрылды. Жер институты өсімдіктерді селекциялау арқылы "табиғи жүйелердегі егіншілік" принципін ілгерілетеді. Олар таңдаулы селекция және басқа да техникаларды қолдана отырып, жабайы көпжылдық өсімдіктерді қолға үйретуге тырысады. Ұйымның көпжылдық егін дамыту идеясы далалардың экологиялық құрылымына негізделген, олар топырақтың жоғары сапасымен, терең тамыр жүйесімен және өздігінен қамтамасыз етілуімен белгілі. Сұхбатының бірінде Уэс Джексон бұл идеяны "индустриялық егіншіліктің кері қайтарылуы" деп атады. Фермерлер пайдалана алатын өнімді және генетикалық тұрақты көпжылдық егін өсімдіктерін дамытуға бірнеше онжылдықтар қажет болады деп күтілуде. Сыншылар көпжылдық поликультурадан пайда табу үшін жинаудың болашақ экономикалық қиындықтарына назар салады. 1979 жылдан бері Жер институты жыл сайын Прерия фестивалін өткізіп келеді, ол лекциялар, көрмелер, экскурсиялар және музыкалық өнерлерінен тұрады.
Кернза
Кернза – Жер институтының әзірлеген аралық бидай шөбі. Бұл Солтүстік Америка Құрама Штаттарында өсірілетін алғашқы коммерциялық көпжылдық дәнді дақыл. Көпжылдық дәнді дақыл – үш немесе одан көп жыл бойы өмір сүріп, өнімділігін сақтайтын дәнді дақыл. Көпжылдық дәнді дақылдар, жылдық дақылдар сияқты, егін жинау алдында тек бір маусымда өспейді, олар жыл сайын өседі. Екі онжылдықтан астам уақыт бойы 11 циклға жуық өсімдіктерді селекциялау нәтижесінде Жер институты бидай шөбінің бір түрін қолға алды, оның тұқымдары жабайы ата-бабасынан екі-үш есе ірі. Оңтайлы жағдайларда, ол дәстүрлі бидайдың 30 пайызына дейін өнім бере алады. Олар өзінің тауарлық белгісі ретінде танылған туындысын «Кернза» деп атады – бұл «kernel» және «Kansas» сөздерінің қосындысы. Миннесота университетінде елдегі ең ірі Кернза селекциялық бағдарламаларының бірі бар. Университет ғалымдары өсімдіктің қазіргі мәселелерін, әсіресе өнімділікті жақсарту үшін селекциялық жолмен өсіруде. Олардың «Мәңгі Жасыл Инициативасы» General Mills сияқты ірі ауыл шаруашылығы өндірушілерінің де, Birchwood Cafe сияқты шағын жергілікті азық-түлік дүкендерінің де қызығушылығын оятты. General Mills бренді Cascadian Farm Кернзаны өз тағамдарының бір бөлігіне қосты, ал алғашқы Кернза жармасы 2019 жылы өндірілді. Cascadian Farm көпжылдық дәнді дақылдың бастапқы көлемін сатып алуға келісті, бұл фермерлерді қазіргі сынақ участаларына қарағанда коммерциялық масштабта егуге итермеледі.
Өнімдер
Kernza селекциясы тұқымның мөлшерін және өнімділігін күрт арттырды, коммерцияландыру уақытын үдетті және нәтижесінде 2016 жылы Patagonia Provisions компаниясынан шыққан алғашқы кеңінен қолжетімді Kernza өнімі – Long Root Ale нарыққа шығарылды. Patagonia Provisions компаниясының Long Root Ale-ді нарыққа енгізуге жасаған бастамасы мен салған инвестициясы басқа да серіктестіктерге және Kernza өнімдерінің тұтынушыларға кеңінен қолжетімді болуына мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта Kernza-дан жасалған өнімдерді ұсынатын бірнеше мейрамхана бар, олардың ішінде Миннеаполистегі Birchwood Cafe, Лос-Анджелес аймағындағы Cafe Gratitude және Огайо штатының Афина қаласындағы Avalanche Pizza. Birchwood Cafe Миннесота университетінің зерттеушілерінен 50 фунт астық алғаннан кейін крекерлер, кеспелер, тортильялар және ісірілген астықтан жасалған десерттерді пісіре бастады. 2024 жылы Patagonia Provisions қатты бидай және Kernza макаронының жаңа желісін шығарды.
Экологиялық пайдасы
Кернза сияқты жылдық топырақ жамылғысы бар болғанда, фермерлер топырақ эрозиясын едәуір азайтуға мүмкіндік алады, бұл ауыл шаруашылығын табиғи экожүйелерді алмастырған топырақ құраушы экожүйеге айналдыруға әкелуі мүмкін. Алғашқы зерттеулерге сәйкес, кең таралған жылдық тамыр жүйесінің арқасында Кернза және басқа да жылдық дақылдар пайдалы топырақ микробиомын дамытуға көмектеседі. Жылдық дақылдарды өндіру үшін қажетті топырақтың жиі жыртылуы осы микробиомдарды бұзып жатады. Терең және көп тамыр жүйесі топырақтың сау болуына ықпал етеді. Кернзаның экожүйелік пайдаларына қатысты ғылыми дәлелдер жинақталуда. Жайылымдар және жылдық биоотын дақылдары сияқты басқа жылдық жүйелерден алынған зерттеулер, Кернза сияқты жылдық астықтардың әлеуетті пайдасын нақтылай түседі. Мысалы, Паустиан және әріптестері 2016 жылы Nature журналында "Климатқа қатысты ақылды топырақтар" деген тақырыпта мақала жариялады, онда топырақтағы көміртегінің жиналуын арттыру үшін ландшафтты басқарудың әртүрлі тәсілдері салыстырылды. Олардың талдауынан көрініп тұрғанындай, жылдық астықтар жағдайды түбінен өзгерте алады, себебі олар көміртегіні жинап қана қоймай, басқа да дақылдарға қарағанда егістік жерлерді тиімдірек пайдалануға мүмкіндік береді.
Көпжылдық дәндер туралы әңгіме жобасы
Көпжылдық дәндер тарихы жобасы – көпжылдық дәнді егістік жүйесін дамытуға, әсіресе Kernza қолданысын кеңейтуге деген қызығушылықты және қолдауды сақтау мақсатындағы стратегиялық коммуникациялық серіктестік. Бұл серіктестік Kernza өндірушілері мен селекционерлері арасындағы байланысты күшейтіді, сонымен қатар серіктестердің әртүрлі мақсаттары мен мүдделерін қамтитын коммуникациялық материалдарды жасауға жұмыс істейді. Бұл тұрақты азық-түлік өндірісінің толыққанды көзқарасының бір бөлігі болып табылады.
Жарияланған шығармалар
Жер институтының жұмысы Майкл Полланның «Нью-Йорк Таймс» бестселлері «Омнивордың дилеммасы: Төрт тағамның табиғи тарихы» кітабында жарияланды. Жер институтының өсімдік поликультураларын өсіруге негізделген, тұрақты, жоғары өнімді, аз еңбекті қажет ететін ауыл шаруашылығы моделін дамытудың жалпы тәсілі Жанин Беньюстың «Биомимикрия: Табиғаттан шабыдаланған инновациялар» кітабындағы «Бізді қалай тамақтандыруға болады?» деген тараудың негізгі мазмұнын құрайды.