Кіріспе

Канадалық саясаткер

Брайан Брук Клэкстон (23 тамыз 1898 – 13 маусым 1960) – Бірінші дүниежүзілік соғысының қатысушысы, Канаданың Ұлттық денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету министрі және Ұлттық қорғаныс министрі болған.

Ерте өмір

Монреаль қаласында дүниеге келген ол алғашқы білімін Төменгі Канада колледжінде алды. Ол өте қабілетті оқушы болды және 11-сыныпты бітірген соң 1915 жылдың қыркүйегінде Макгилл университетіне түсті. Макгиллде оқыған кезінде ол Каппа Альфа қоғамының мүшесі болды. Бір жыл университетте оқығаннан кейін 1916 жылы Макгиллден кетіп, Канаданың Виктория атқыштары қатарына қосылды.

Кәсіби мансап және жетістіктер

Ол Батыс майданында Канада Корольдік далалық артиллериясында қызмет етті және жауынгерлік қимылдарға қатысты, бұл тәжірибе оны терең әсер етті. Ол майданда батареялық аға сержант дәрежесіне көтерілді және Ерекше қызмет медалімен марапатталды. Соғыстан кейін Канадаға оралған Клэкстон Макгиллдегі оқуын аяқтап, заң мамандығын құрметті дипломмен бітірді. Ол Монреальде өз мамандығын істеді. 1939 жылы ол Корольдің кеңесшісі атанды. Ол Макгиллде академиялық қызметте болды, онда 1944 жылға дейін коммерциялық құқық доценті болып жұмыс істеді. Клэкстон қоғамдық өмірде белсенді қатысты. Ол Монреальдегі Канада клубының президенті, Канада Халықаралық істер институтының Монреаль бөлімшесінің төрағасы, 1925 жылдан 1934 жылға дейін Төменгі Канада колледжінің директорлар кеңесінің төрағасы және Макгилл университеті корпорациясының түлек-зерттеушісі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін күшейген ұлттық сезім Клэкстонды Канада лигасы және Ұлттар лигасы қоғамы сияқты ұйымдарға қатысуға итермеледі. Ол сондай-ақ радио хабарларын тарату құқығына қатысты конституциялық мәселеде федералды үкіметтің өкілі ретінде араласты. Ол Канада радио хабар тарату корпорациясын құруға белсенді үлес қосты.

Саяси мансап

Оның саяси мансабы 1940 жылғы жалпы сайлауда Монреальдегі Сент-Лоуренс-Сент-Джордж сайлау округінің Либерал партиясынан депутат ретінде алғаш рет Ұлыбритания Парламентінің Төменгі палатасына сайланған кезде басталды. Ол 1945 және 1949 жылдары қайта сайланды. 1943 жылы ол Премьер-министрдің Парламенттік көмекшісі болып тағайындалды. Ол Маккензи Кинг пен Луи Сен-Лоранның либералды федералды кабинеттерінде қызмет етті. 1944 жылы ол жаңадан құрылған Ұлттық денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету департаментінің (1944–1946) алғашқы министрі болып тағайындалды. Ол департаментті ұйымдастыруға және жалпыға бірдей отбасылық жәрдемақылар әлеуметтік қамсыздандыру схемасының басқару жүйесін іске асыруға жауапты болды. 1946 жылы Клэкстон Ұлттық қорғаныс министрі болды және 1954 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1947 жылы ол Австралияда өткен Жапония мәселесі бойынша Британ Достастығы конференциясына Канада делегациясын жетектеді. 1949 жылы Ньюфаундленд жөніндегі Кабинет комиссиясының төрағасының орынбасары ретінде ол Канада атынан бірігу шартына қол қойды. Ол Солтүстік Атлант шарты бойынша Қорғаныс комитетінің Вашингтон, Париж және Гаагада өткен отырыстарында Канаданы өкілдік етті. Ұлттық қорғаныс министрі ретінде ол соғыстан кейінгі демобилизацияны басқарды, Канаданың Суық соғыстағы сыртқы саясатын қалыптастыруға көмектесті және Корея соғысына Канаданың қатысуын ұйымдастырды. 1947 жылы Клэкстон RMC-ді 3 әскери-теңіз кадеттер колледжі ретінде қайта ашты, онда 4 жылдық академиялық бағдарлама ұсынылды. Ол былай деді: «Қазіргі заманғы соғыста офицердің рөлі білімді және қоғамда басқа мамандықтармен салыстыратын мәртебеге ие болған жағдайда ғана дұрыс орындалады, сонымен қатар жоғары моральдық қасиеттері мен дене күші болуы керек». 1949 жылы ол контр-адмирал Ролло Маингуйді сол жылы бірнеше әскери кемелерде болған «көтеріліс» бойынша тергеу комиссиясын басқаруға тағайындады. Маингуй есебінде коммунистік диверсияның белгілері табылмады және қатысқан теңізшілердің кейбір шағымдарының негізді екені атап өтілді.

Отбасы

Клэкстонның қайын інісі - 1916 жылдың 15 қарашасында 20 жасында қаза тапқан екінші лейтенант Дональдсон Лизарс Савидж. Савидж сол жылы Франциядағы Соммада, Канада Корольдік әскери колледжін бітірген жылдың өзінде қаза тапты. 56-шы далалық инженерлік бөлімінде, Корольдік инженерлерде қызмет еткен Савидж, Клэкстонға сол кездегі RMC-дегі жалдау (қысым көрсету) тәжірибелері туралы хабарлады. Ұлттық қорғаныс министрі ретінде Клэкстон соғыстан кейін RMC қайта ашылғанда, зәбір көрсетуге жол берілмейтінін бұйырды.

Кейінгі өмірі

1954 жылы ол саясаттан зейнеткерлікке шықты, бірақ Канада кеңесін құру ісінде маңызды рөл атқарды. Ол қайтыс болғанда жасы алпыс біреу ғана болды. 1960 жылы қайтыс болған кезде "Монреаль газеті" Құрметті Брук Клэкстонның "өз өліміне қайсарлықпен қарсы тұрғанын" жазды. Ол соңына дейін тынымсыз еңбек етіп, әріптестерін таң қалдырды және "қол тіршілігін жібермеді". 1959 жылы Саскачеван университетінің Алтын мерейтойлық мәжілісінде оған құрметті заң докторы атағы берілді. Оттавадағы Денсаулық сақтау министрлігі орналасқан Брук Клэкстон ғимараты оның құрметіне аталды.