Кіріспе

Саутварк ауданындағы, Лондон қаласындағы саябақ.

Бёрджесс саябағы – Лондон қаласының Саутварк ауданындағы Камбервеллде орналасқан, жалпы пайдалануға арналған саябақ. Ол солтүстікке қарай Уолвортқа, шығысқа қарай Бермондсиге және оңтүстікке қарай Пекхэмге жақын орналасқан. Өлшемі бойынша ол Оңтүстік Лондондағы ең үлкен саябақтардың бірі. Лондонның көптеген басқа саябақтарынан өзгеше, Бёрджесс саябағы қаланың тығыз құрылыс аймағынан жасалған. Қазір саябақты алып жатқан жердің барлығы дерлік бұрын тұрғын үйлер, өнеркәсіп және көлік инфрақұрылымына пайдаланылған.

Құрылыс

Парк құру үшін үйлер сатып алынып, бұзылды. Бёрджесс паркі идеясы 1943 жылғы Лондонның ашық кеңістіктеріне арналған Аберкромби жоспарынан туындады. Жерді алдымен Лондон округтік кеңесі, содан кейін Үлкен Лондон кеңесі, ал 1980 жылдардың ортасынан бастап Лондонның Саутварк ауданы кейінгі онжылдықтарда біртіндеп жинап, абаттандырды. Қазіргі Бёрджесс паркінің ең ерте бөлігі Аберкромби жоспарына дейінгі кезеңге жатады. Бұл 1938 жылы ашылған Король Георгий алаңы, парктің Адингтон-сквер жағындағы бұрынғы моншалар мен бассейн орнында салынған. Паркті кеңейтудің алғашқы кезеңдері 1965 жылы Солтүстік Камбервелл ашық кеңістігінің құрылымына әкелді. Бұл ашық кеңістікке 1824 жылы Фрэнсис Бедфорд жобалаған Камбервеллдегі Сент-Джордж шіркеуінің зираты кірді. 1856 жылы шіркеудің бақшасында жерлеу тоқтатылды. 1886 жылы ол Метрополитен қоғамдық бақтар қауымдастығы тарапынан қоғамдық ашық кеңістік ретінде сатып алынып, Виконтесс Оссингтонның қаражатымен қоғамдық бақ ретінде жабдықталды. Кэтрин Гладстон бақты 1887 жылы ашты. Шіркеудің бақшасы Солтүстік Камбервелл ашық кеңістігіне қосылғаннан кейін 1966 жылы қайта жаңартылды. Бірақ 1970 жылы шіркеу жабылып, құлай бастады. 1994 жылы шіркеу жеке тұрғын үйге бейімделгенде, бақтың көп бөлігі жеке баққа айналдырылды. Парктің құрылысындағы маңызды кезең 1970 жылдардың басында Камбервелл жолындағы Аддингтон-Уорфта аяқталатын Гранд-Сарри каналының жабылуы болды. Канал Суррей коммерциялық доктарына қызмет етті, ал Камбервелл маңындағы аймақ 19 ғасырдың көшелерімен, үйлерімен және өнеркәсіптік ғимараттарымен (соның ішінде Р. Уайттың имбирлі сыра зауыты және Уоткинс Киелі кітап зауыты) толы болды, олардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауыр бомбалаудан зардап шекті. Қазіргі парктің құрамына енген каналдың бөлігі – іс жүзінде түзу болған Камбервелл кемежайының орны. Паркке қосылған басқа жерлерде де тұрғын үйлер орналасқан. 1973 жылы кеңесші Джесси Бёрджесс (Камбервеллдің алғашқы әйел мэрі) есімімен Бёрджесс паркі деп аталды. Ол әлі де толыққанды емес, және бұрынғы жолдардың кейбіреулері тоқтатылған, бірақ әлі шөппен жабылмаған. Бёрджесс паркінің шекаралары әлі де даулы мәселе болып табылады, және парк аяқталмағандықтан, ол тұрақты түрде тұрғын үйлер, мектептер немесе көлік байланыстарын салу туралы ұсыныстардың тақырыбына айналады, мұндай жобалар Лондонның ескі, викториялық парктерінде ешқашан қарастырылмауы тиіс.

Ерекшеліктері

Паркте көптеген тізімдегі ғимараттар бар, бұл бір кезде осы жерді алып тұрған көшелердің қалдықтары: 19 ғасырдың басындағы әк пеші, Passmore Edwards кітапханасы, моншалар және кір жуатын үйлер (олардың тіректері мен қоршаулары жеке тізімде) және Чамли Гардендегі бұрынғы қайырымдылық үйлері (үш жеке тізім бар). 2014 жылы Passmore Edwards ғимаратының барлығы қоғамдық құнды мүлік ретінде тізімге алынды. Бедфорд жобалаған, қазір пәтерлерге айналған, жақын орналасқан бұрынғы Әйя Георгий шіркеуі де тізімде; оның бұрынғы шіркеу ауласының бір бөлігі парктің құрамына кіреді. Даниялық суретші Арил Розенкранцтың жасаған, басын иіп, тікенді тәж ұстаған Мәсіхтің соғыс ескерткіші де тізімде. Кітапхана, моншалар және кір жуатын үйлерді Lynn AC бокс клубы және бұрынғы Theatre Delicatessen театр тобы пайдаланады. Сыртқы қабырғасында Камбервелл сұлулығы көсебінің үлкен мозаикасы бар. Қайырымдылық үйлері кеңселер мен кафелерде орналасқан. Бұрын мұнда бірнеше көпірлер болған, олар каналдан өтетін. Парктің ортасына жақын орналасқан Чамли Гардені – Лондонның осы өте көпұлтты аймағының тұрғындарының әртүрлілігін көрсететін өсімдіктер мен ландшафт дизайны бар Дүниежүзілік бақ. Ол 1995 жылы бұрынғы Әйелдердің Достық Қоғамы Ауруханасының жерінде құрылды. Паркке соңғы уақытта қосылғандарға Салли Хогарттың 1917 жылы жергілікті аймаққа жасалған Цеппелин шабуылын еске алатын «Silent Raid» атты өнер инсталляциясы және жергілікті туған Джек Харвиге арналған ескерткіш кіреді. Burgess Park достарының белсенді тобы бар, сонымен қатар парк туралы онлайн мұра жобасы – Bridge To Nowhere бар. Бұрын парк көптеген фестивальдерге, соның ішінде тамыз айында өткізілетін Латын Америкасы мәдениетінің Еуропадағы ең ірі мерекесі – Carnaval Del Pueblo-ға қонақ еткен.

Мекемелер

2009 жылы Бёрджесс паркі Ұлы Лондонның 11 саябағының бірі болып, халықтың дауысымен қайта жаңартуға қаражат бөлуге таңдалды. Парк Лондон мэрі Борис Джонсоннан Лондон қалалық конкурсының аясында 2 миллион фунт стерлинг көлемінде грант алды. Бұл қаражат жақсы жаяу жолдар, қосымша жарықтандыру, жаңартылған қоғамдық дәретханалар мен балаларға арналған жаңа ойын алаңдарын салуға жұмсалды. Содан кейін Саутварк кеңесі кеңістікті жаңартуды қамтамасыз ету үшін осы сомаға тағы 6 миллион фунт стерлинг қосуды жоспарлаған. Пекхэм BMX клубы осы паркте орналасқан және Олимпиада жүлдегері Ки Уайт сияқты бірнеше әлемдік деңгейдегі спортшыларды тәрбиеледі. Паркте теннис корты, футбол алаңдары, қысқы маусымда регби алаңы, жазғы маусымда крикет алаңы, барбекю аймағы, спорт орталығы, балабақша, қоғамдық өнер жобасы «Парктегі өнер», жергілікті регби клубы «Саутварк Тайгерлері» және екі ойын алаңы бар. Паркте әр сенбі сайын таңертең 5 км қашықтыққа ПаркЖүгіру жарысы өтеді.