Кіріспе
Оңтүстік-шығыс Лондонның аймағы, Англия
Блэкхит – Оңтүстік-шығыс Лондондағы аймақ, Гринвич Корольдік округі мен Льюишем Лондон округінің шекарасында орналасқан. Тарихи тұрғыдан Кент графтығының құрамында болған, ол Льюишемнен 2 км солтүстік-шығысқа, Гринвичтен 2 км оңтүстікке және Лондонның дәстүрлі орталығы Чаринг-Кросттан 10 км оңтүстік-шығысқа қарай жатыр. Оның вокзалының оңтүстік-батысындағы және оның округіндегі аудан Ли Парк деп аталады. Оның солтүстік көршілес аймағы Ванбрух паркі Сент-Джонс Блэкхит деп те аталады, және проекция құрауына қарамастан, оның дәстүрлі шегінен тыс жерлерде де жабдықтаулар бар, олар осы даланың атымен аталған. Оның батысында негізгі қоғамдық жасыл аймақ – дала және Гринвич паркі орналасқан, онда Гринвич обсерваториясы және Гринвич мердіаны сияқты маңызды лондондық туристік орталықтар орналасқан. Блэкхит теміржол станциясы даланың оңтүстігінде орналасқан.
Минералдық қазбалар өндіру
Ванбру орлары, жергілікті тұрғындарда "Дипс" деп аталатын бұл жер, даланың солтүстік-шығысында орналасқан. Бұрынғы құм мен қиыршық тас өндіріс орны болғандықтан, қазір табиғат оны қайта жаратып, кең жазықтықта ерекше көзге түседі; әсіресе көктемде гүлдері гүлдей бастағанда өте тартымды.
Ванбру парк
Қазбалардың қалдықтары және іргелес Ванбру паркі, өзінің шіркеуі бар Блэкхиттің солтүстік-шығысқа қарай созылған бөлігі, сонымен қатар Сент-Джон Блэкхит деп те аталады, Бленхайм сарайы мен Касл Говард сарайларын салған сэр Джон Ванбрудың есімімен аталған. Ол Блэкхит даласына және оның жалғасы – Гринвич паркіне іргелес, өте кең аумақты үй салдырған. 1720 жыл шамасында салынған үй, сәл өзгертіліп, Ванбру сарайы болып сақталған. Ол өзінің иелігінде отбасысы үшін "Минс Пай Хаус" салдырды, ол 1911 жылға дейін тұрды. Оның шіркеуі, Иоанн Евангелистің шіркеуі, 1853 жылы Артур Эшпительдің жобасы бойынша салынды. Ванбру паркіндегі Блэкхит жоғары мектебінің ғимараттарына Шіркеу армиясының шапкіш үйі де кіреді.
Блэкхит саябағы
Блэкхит саябағы бұрынғы Виклмарш қонысының көбін алып жатыр. Джон Катордың жоғарғы орта тапқа арналған үйлерге айналдырған бұл аймақ, Блэкхиттің оңтүстік-шығысын құрайды: Ли Роудтан, Рок Лэйннен, Фулторп Роудтан және Плантациядан бастап, тік бұрышты Манор Уэйдегі барлық үйлер мен бау-бақшаларды қамтиды. 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында салынған, онда кең және әсем безендірілген грузин және Виктория стиліндегі үйлер орналасқан, әсіресе Майкл Сирлстің колоннадалармен біріктірілген жартылай жеке/террасалық үйлерден тұратын The Paragon (шамамен 1793-1807) кешені бар. Бұл иелік, сондай-ақ Катор иелігі деп те аталады, бұрын сэр Джон Морденге тиесілі болған жерлерге дейін созылады, ал оның Морден колледжі (1695) солтүстіктегі ерекше орын болып табылады және саябаққа көрініс ашады. Иелікте 1960 жылдардағы Span үйлері мен пәтерлері бар, олардың жанында жасырын тұрақ орналасқан. Оның шіркеуі (St Michael & All Angels) биік, жіңішке мұнарасының құрметіне «Кент инесі» деп аталды (оны «Шайтанның тігізімі» немесе «Шайтанның тіс тазалағышы» деп те атайды).
Басқа шіркеулер
Аспанға көтерілу шіркеуі (жергілікті II* санаттағы ғимараттарды қараңыз) 17 ғасырдың соңында Сюзанна Грэм құрған. Оның қайта жаңартылуын шамамен 1750 жылы оның ұрпағы, Дартмут графының 1-і ұйымдастырды. (1923 жылдан бері Елтемде орналасқан) Шотландиядан тыс құрылған алғашқы гольф қауымдастықтарының бірі (1766) болды. Блэкхит сондай-ақ 19 ғасырдың ортасында құрылған алғашқы хоккей клубына атын берді. 18 ғасырда Блэкхит Гринвич крикет клубының үйі және крикет матчтары өткізілетін орынға айналды. Ең ерте тіркелген үлкен матч 1730 жылдың тамызында Кент пен Лондон арасында өтті. Сол кездегі газетте «Кент чемпиондары, уақыт жеткілікті болса, бір иннингте жеңіліп, құрметтерін жоғалтқан болар еді» деп жазылған. Соңғы тіркелген матч 1769 жылдың тамызында Кент пен Лондон арасындағы матч болды, онда Кент 47 ұпаймен жеңіске жетті. Крикет «Хит» алаңында, бірақ жасөсперімдер деңгейінде жалғасты. 1890 жылы Лондон округтік кеңесі 36 алаңды күтіп ұстады. Блэкхит крикет клубы 1883 жылы Блэкхит регби клубымен бірігіп, Чарлтонның үй алаңы ретінде Ректорий алаңын сатып алып, дамытуға қатысты, бұл аймақтың спорттық өмірінің маңызды бөлігі болды. Блэкхит крикет клубы 1887 мен 1971 жылдар аралығында Кент округінің 84 бірінші сыныптық матчын қабылдады. 1858 жылы құрылған Блэкхит регби клубы әлемдегі ең көне регби клубтарының бірі болып саналады және 2016 жылға дейін Чарлтон жолындағы Ректори Филдте орналасқан. Блэкхит клубы әлемдегі алғашқы регби халықаралық матчын ұйымдастырды (Англия мен Шотландия арасындағы Эдинбургте 27 наурыз 1871 жылы) және он жылдан кейін Англия мен Уэльс арасындағы алғашқы халықаралық матчты өткізді – ойыншылар Принцесса Уэльс пабында жиналып, киім ауыстырды. Блэкхит 1863 жылы Футбол қауымдастығының 12 негіздеуші мүшесінің бірі болды, сондай-ақ жақын жердегі Блэкхит меншік мектебі мен Персиваль үйі (Блэкхит) де қатысты. Көрші Гринвич паркімен бірге Блэкхит Лондон марафонының басталу нүктесі болып табылады. Бұл 1869 жылы Блэкхит Харриерс (қазіргі Блэкхит және Бромли Харриерс атлетика клубы) құрылғаннан бері жеңіл атлетикамен байланысты. Маратонның бір бағыты Блэкхит қыздар орта мектебінің кіреберісінен өтеді, онда Блэкхит фехтование клубы орналасқан. Сонымен қатар, бұл жерде көптен бері желкенқайыштарды (kite) ұшыру дәстүрі бар.
География
Блэкхит – Ұлы Лондондағы ең үлкен қорғалған ортақ жерлердің бірі. Бұл аймақты Левишем және Гринвич кеңестері басқарады. Гринвич жағындағы басты орындардың бірі – Гринвич паркіне кіре берісте орналасқан Ұзын тоған (кейде Фоли тоған деп те аталады). Левишем жағында үш тоған бар, олардың ішінде Hare және Billet тоғандары ең табиғи және жабайы жануарларға қолайлы орта деп есептеледі. Льюишемде сирек кездесетін, жергілікті өсімдіктер, мысалы, қарақұйрық, скрипка тәрізді доқ және тікенекті медник сияқты қышқыл топырақта өсетін шөптесін аймақтары сақталған. Басты аймақтар Гранвилл паркінің шығысында, Саут Роу мен Морден Роу арасында және Голферс Роудтың шығысындағы крикет алаңында орналасқан. Бұл жердің табиғаты алғашқы ботаниктерге жақсы таныс болған. XVIII ғасырда Карл Линней алғаш рет мұнда өскен шөпті көргенде, Құдайға шүкірлік айту үшін тізе бүгіп, құлшына сыйынған деген әңгіме бар. Бірақ бұл даулы оқиға көбінесе Путни Хитке байланысты айтылады. Бұл орта жабайы шөптесін өсімдіктер мен жануарлардың тіршілік етуіне мүмкіндік берді. 1859 жылы Гринвич табиғат тарихы қоғамы жануарлардың көптеген түрлерін тіркеді, олардың ішінде наттержак бақалары, қояндар, кәдімгі кесірткелер, жартастар, бақалар, сақиналы аузель және солжан. Бүгінде жартастар сақталған, ал көктемде көшіп келетін сақиналы аузельді кездейсоқ көруге болады (Гринвичте). Жасыл желектің солтүстігінде Весткомб Парк ауданы орналасқан, онда жеке теміржол стансасы бар. Бэтлидің еңбегі ескерткіш фонтанға жазылған жазуда көрсетілген. Теміржол стансасының оңтүстігінде Блэкхит музыка және өнер консерваториясы орналасқан. Ол Блэкхит залдарының жанында орналасқан, қазіргі уақытта Тринити Лабан музыка және би консерваториясына тиесілі және басқарылатын концерт алаңы. Теміржол стансасының солтүстігінде, Tranquil Vale-де, 1928 жылы салынған және Arts and Crafts стиліндегі Барлық Әулиелер шіркеу залы жергілікті маңызы бар ғимараттар тізіміне енген. 1988 жылдан бері Мэри Эванс сурет кітапханасы осы жерде орналасқан. Блэкхитте жыл сайын қараша айының соңғы сенбісінде, Гай Фокс күніне жақын уақытта әдеттегі отшашу көрсетілімі өткізілетін. Бұл шараны Гринвич және Льюишем аудандары бірлесіп ұйымдастырып, қаржыландыратын, бірақ Гринвич кеңесі 2010 жылы қаржыландырудан өз үлесін алып тастады. 2020 жылы COVID-19 пандемиясы кезінде шара тоқтатылды, ал орталық үкіметтің қаржыландыруын қысқартуы 2021 және 2022 жылдары да оны тоқтатуға мәжбүр етті. 2014 жылдың қыркүйегінде Блэкхитте алғашқы фестиваль өтті. Онда Massive Attack, Фрэнк Тернер және Грейс Джонс өнер көрсетті. Фестиваль 2015 жылдың қыркүйегінде (Elbow, Madness және Manic Street Preachers қатысты), 2016 (Primal Scream, James және Squeeze қатысты), 2017 (The Libertines, Travis және Metronomy қатысты) және 2018 (Squeeze, De La Soul және Paloma Faith қатысты) қайталанды, содан кейін 2019 жылдың шілдесіне көшірілді (Jamiroquai, Grace Jones, Soul II Soul қатысты). 2020 және 2021 жылдары COVID-19 пандемиясы кезінде шара тоқтатылды.
Темір жол
Блэкхит станциясы аймаққа National Rail қызметтері арқылы Лондон Виктория, Лондон Чаринг Крос, Лондон Канон Стрит, Бекслихит арқылы Слейд Грин, Бекслихит немесе Вулвич Арсенал және Грейвсенд арқылы қатынайтын пойызбен қызмет көрсетеді. Весткомб Парк станциясы Блэкхиттың солтүстік бөліктеріне де қызмет етеді, National Rail қызметтері Лондон Блэкфриарс арқылы Лутонға, Лондон Канон Стрит, Вулвич Арсенал арқылы Барнхерст, Вулвич Арсенал арқылы Крейфорд және Вулвич Арсенал арқылы Рейнхэмге қатынайтын пойызбен қамтамасыз етеді.
Автобустар
Блэкхит Лондон автобустарының 53, 54, 89, 108, 202, 286, 335, 380, 386, 422, N53 және N89 бағыттарымен қызмет көрсетеді. Олар арқылы Бекслихит, Боу, Кэтфорд, Чарлтон, Кристалл Палас, Дептфорд, Элефант және Касл, Элтем, Гринвич, Кидбрук, Ли, Льюишам, Нью-Кросс, Пламстед, Солтүстік Гринвич, Сидкуп, Слэйд Грин, Стратфорд, Сиденхэм, Веллинг және Вулвич сияқты аймақтармен байланыс орнатуға болады.