Кіріспе

Операциялық жүйе

Convergent Technologies операциялық жүйесі, сонымен қатар CTOS, BTOS және STARSYS деп белгілі, тоқтатылған, модулдік, хабар алмасу арқылы жұмыс істейтін, көп процессорлық операциялық жүйе.

Шолу

CTOS өз заманы үшін көптеген инновациялық мүмкіндіктерге ие болды. Жүйеге кіру пайдаланушы паролімен және томдық немесе дискілік парольдермен бақыланды. Егер біреу парольді білсе, мысалы, том үшін, сол томдағы кез келген файлға немесе каталогқа (қатты дискіге) кіруге болады. Әрбір том мен каталог оларды анықтау үшін айырып тұратын белгілермен көрсетілді, және операцияға байланысты файл атауымен толықтырылуы мүмкін, яғни {Network Node}[VolumeName]<DirectoryName>FileName. Операциялық жүйенің мүмкіндіктерін қосу немесе жою үшін оны өзгертуге болады. CTOS сериялық RS 422 кабельдері арқылы (тізбекті топологиясы) таралатын және кейінірек нұсқаларда бұралаған жұп кабельдері (жұлдыз тәрізді топологиясы) арқылы, RS 422 адаптерлерін пайдаланып, Пол Джексон Ph.D. Австралиядағы SumNet Pty Limited компаниясының әзірлеген CTOS Cluster Hub R12 арқылы таралатын мөлдір желілік байланысты қолдады. Әрбір жұмыс тобы ("кластер" деп аталады) серверге ("мастер" деп аталады) қосылған. Жұмыс станциялары, әдетте дискісіз, кластерлік желі арқылы мастерден жүктеліп, сондай-ақ қосымша қатты дискілерден жергілікті түрде жүктелуі мүмкін. Процестер аралық байланыс (IPC) негізінен "сұрау" және "жауап" хабарламаларының негізінде құрылған, бұл ішкі және сыртқы орталар үшін қызметтер арасындағы кәсіпорын қолданбаларын интеграциялауды жақсартты. Осылайша CTOS хабарға негізделген микроядро архитектурасымен танымал болды. Қолданбалар негізгі серверге қызметтер ретінде қосылады. Әрбір клиент өзінің "алмасу" деп аталатын пошта жәшігі арқылы және жақсы жарияланған хабарлама форматтары арқылы қызметтерді пайдаланады. Байланыс қызметке тиесілі "сұрау кодтары" бойынша жұмыс істейді. Операциялық жүйе алмасуларды, хабар кезектерін, жоспарлауды, басқаруды, хабар алмасуды және т.б. жүзеге асырады, ал қызмет "күту", "тексеру" және "жауап беру" макростарын пайдаланып өзінің алмасуындағы хабарларды басқарады. CTOS Intel x86 компьютерлерінде жұмыс істеді және Unisys PC-де Windows NT-мен бір уақытта жұмыс істей алды. Жүйелік API жоғары деңгейдегі тілдерге де, тіркеме тіліне де ұсынылды.

Бағдарламалар

Ассемблері өте жетілген болды, Лисп сияқты үлгіні сәйкестендіру макросы мүмкіндігіне бұрынғы және кейінгі көптеген басқа ассемблерлерде тең келмейтін. Жүйеде әрдайым жөндеуші (дебаггер) болды. Жүйелік бағдарламалардың көп бөлігі Intel компаниясының ALGOL сияқты PL/M тілінде жазылған, ол орындалу уақыты кітапханасынсыз тікелей объектілік кодқа компиляцияланды. Сөз өңдегіш – көптеген қуатты мүмкіндіктері бар, экранға бағытталған алғашқы редакторлардың бірі болды, мысалы, бір файлдың бірнеше көрінісі, қию/көшіру/қою, шексіз кері қайтару/қайта жасау, құлау немесе қуат өшірілген жағдайда терілген мәтін жоғалмайды, пайдаланушы таңдай алатын қаріптер және тағы да көп мүмкіндіктер. Электрондық кестеде жасушалардың блоктарын өңдеуден немесе басқа пайдаланушы енгізуден қорғауға болады. BTOS нұсқасы пайдаланушыдан деректер енгізу үшін электрондық кестені ашып, содан кейін енгізілген деректерге негізделген графиктерді автоматты түрде басып шығаруға мүмкіндік беретін сценарийлерді (скрипттерді) жазуға мүмкіндік берді. Жүйелік қабықша кеңейтілген, жаңа командаларды анықтауға болатын. Параметрлерді алу үшін жүйе пайдаланушы толтыруға тиіс нысанды (форманы) көрсетіп береді. Кіріс нысанында міндетті және қосымша өрістерге қатысты талаптар болды, бұл жаңа пайдаланушыларды оқытуды өте оңай етті.

Қолданылуы

Convergent Technologies компаниясының алғашқы өнімі Intel 8086 процессорына негізделген IWS (Integrated Workstation) болды, оның операциялық жүйесі CTOS болды. Бұл модульдік операциялық жүйе, құрылысына жергілікті желі қосылған. CTOS бірнеше процестерді немесе түйіндерді, сондай-ақ хабар алмасу арқылы процестер арасындағы байланысты қолдады. CTOS лицензиясын алған компаниялардың ішінде Bull (STARSYS) және кейіннен Sperry компаниясымен бірігіп Unisys болған Burroughs (BTOS) компаниялары бар. Unisys ең ірі клиент болды және 1988 жылы Convergent Technologies компаниясын сатып алды. CTOS-тың ең жақсы көрсеткіштері кезеңінде әлем бойынша 800 000-нан астам пайдаланушысы болды. CTOS енді жаңа клиенттерге сатылмайды. Бұрынғы ірі клиенттерінің қатарында полиция күштері, банктер, әуе компаниялары, Nationwide Insurance, U Haul, АҚШ пошта қызметі, Есірткі заттарды бақылау басқармасы, АҚШ армиясы және АҚШ жағалау күзеті болды. Жағалау күзеті шамамен 1984 жылдан 2000 жылға дейін осы операциялық жүйені пайдаланды. Австралияда CTOS/BTOS Сауда практикалары комиссиясы, NSW Бас аудиторы, CSIRO, Ұлттық сайлау кеңсесі, Батыс Австралия түрмелері департаменті және көптеген коммерциялық банктер қолданды. Кейбір Convergent жүйелерінде Intel 80186 процессоры қолданылды, ол әдеттегі дербес компьютерлерде сирек қолданылатын процессор. Progress Software Corporation 4GL тілінде CTOS үшін коммерциялық деректер базасын жасады. АҚШ жағалау күзеті осы деректер базаларын кемелерінің логистикалық басқаруы үшін пайдаланды. Презентациялық менеджерді іске қосатын CTOS үшін CorelDRAW-дың порты болды.