Кіріспе

Француз академигі (1898–1990)

Альфред Сауви (31 қазан 1898 – 30 қазан 1990) – француз демографы, антропологы және француз экономикасы тарихшысы. Сауви Суық соғыс кезінде Батыс немесе Шығыс блогына жатпаған елдерді атау үшін «Үшінші әлем» ("Tiers Monde") терминін енгізді.

Өмірбаян

Сауви 1898 жылы Вильнёв-де-ла-Рахо (Ориентальдық Пиренейлер) қаласында каталондық шарапшылар отбасында дүниеге келді және École Polytechnique-де білім алды. Бітіргеннен кейін 1937 жылға дейін Statistique Générale de France мекемесінде жұмыс істеді. Ол Х дағдарыс тобының құрамында болды. 1938 жылдан бастап, 1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін ол қаржы министрі Поль Рейноның экономикалық кеңесшісі қызметін атқарды. Нацистік оккупация кезінде Сауви үкімет бекіткен "Bulletins rouge brique" басылымына материалдар жазды. Соғыстан кейін Шарль де Голль оған Отбасы және халықты дамыту жөніндегі бас хатшы лауазымын ұсынды, бірақ Сауви демография саласына көбірек ден қоюды жөн көрді. 1940-1959 жылдары ол Institut d’études politiques (IEP) институтында оқытумен айналысты және Collège de France-та әлеуметтік демография профессоры болды. Ол INED (Ұлттық демографиялық зерттеулер институты) директоры болды және бір уақытта Біріккен Ұлттар Ұйымының Статистика және халық саны жөніндегі комиссиясында Францияны өкілдік етті. Ол 1973 жылы Америка өнер және ғылым академиясының, ал 1974 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1990 жылдың қазан айында қайтыс болғанға дейін "Le Monde" газетіне мақалалар жазды.

Негізгі идеялар

1949 жылы жазған еңбегінде Сауви халық санының артуын "жалған мәселе" деп сипаттап, жаһандық халықты бақылауға жасалған әрекеттерге қарсы шықты. Ол елдерді жеке-жеке қарастырып, олардың халық санының өсуін қолдауға жеткілікті шикізат пен табиғи ресурстары барын анықтауды ұсынды. Әйтпесе, ол халықты қамтамасыз ете алатын елде халық азайып қалу қаупі бар екенін айтты. Сауви 1952 жылғы 14 тамызда француз журналында жарияланған мақаласында "Үшінші әлем" терминін енгізді. Ол былай деп жазды: "Себебі, соңында, елемеген, қанауға ұшыратқан, жеңілтек көретін бұл Үшінші әлем, Үшінші қабат сияқты, өзі де бір нәрсеге айналуды қалайды". Сауви Үшінші әлемді Үшінші қабатпен салыстыра отырып, жоғарыдағы цитата – француз революциясы кезінде Сиес Үшінші қабат туралы айтқан сөзінің қайта айтылуы.

Мұра

"Альфред Сови" сыйлығы жыл сайын Пиреней-Ориенталь аймағындағы стартап жобалары мен әлеуметтік кәсіпорындарға табыс етіледі. Франциядағы Польестр, Ривсальт және Вильемолак қалаларында Сауви есімімен аталатын көшелер бар.