Кіріспе

Латвиялық биолог және саясаткер (1952 жылы туған)

Индулис Эмсис (2 қаңтар 1952 жылы туған) – латвиялық биолог және саясаткер. Ол 2004 жылы он ай бойы Латвияның премьер-министрі болды, әлем тарихында елді басқарған алғашқы «жасыл» саясатшы. 2006-2007 жылдары Латвия парламенті – Сеймнің спикері болды. Эмсистің саяси көзқарастары консервативті болып сипатталады, бұл жасыл партиялардың мүшелері үшін ерекше жағдай.

Ерте өмір

1970 жылы Риганың бірінші орта мектебін бітірді, 1975 жылы Латвия университетін биология мамандығы бойынша бітірді. 1986 жылы биология ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. 1990 жылға дейін қоршаған ортаны зерттеу ғылымы саласында зерттеуші ғалым болып жұмыс істеді. 1976 жылдан 1987 жылға дейін Эмсис "Силава" ғылыми-өндірістік бірлестігінде ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, ал 1987 жылдан 1989 жылға дейін оның еңбекті қорғау зертханасын басқарды. Эмсис сонымен қатар Кеңес Латвиясының Мемлекеттік Табиғатты қорғау комитеті төрағасының орынбасары қызметін де атқарды.

Саяси мансабының басталуы

1990 жылы ол Латвияның Жасыл партиясының (LZP) негізін қалаушылардың бірі болды және 1990-шы жылдары қоршаған орта министрі қызметін атқарды, әсіресе Балтық теңізінің тазалығы үшін жұмыс істеді. Қазіргі уақытта ол Латвияның Жасылдар партиясының үш төрағасының бірі, ол Жасылдар және фермерлер одағының бір бөлігін құрайды. 1993 жылы 5-ші Сейм сайлауында «Жасылдар» партиясының тізімінде Емсис болды. 1993 жылы Валдис Биркавс үкіметінде Эмсис Қоршаған ортаны қорғау және аймақтық даму министрлігінде табиғатты қорғау жөніндегі арнайы тапсырмалар министрі болып тағайындалды. Эмсис 1994 жылы Марис Гейлис үкіметінде де қызмет атқарды. Эмсис 1995 жылы ЛННК/ЛЖП тізімінен 6-шы Сеймге сайланды. 6-шы Сеймнің мүшесі ретінде Эмсис парламенттің Экономикалық саясат комитетіне сайланды. 1995 жылы Андрис Шкеле үкіметі бекітілген кезде Эмсис Қоршаған ортаны қорғау және өңірлік даму министрлігінде ерекше тапсырмалар бойынша қоршаған орта министрі болып тағайындалды. 1997 жылы Шкеле жаңа үкіметпен оралғанда, Эмсис қайтадан осы лауазымға ие болды, сондай-ақ оны Гунтарс Краст үкіметінде де атқарды. 1996 жылы Эмсиске Үш жұлдыз ордені (3-ші дәреже) берілді. 1998 жылы Эмсис Латвияның шағын порттарын дамыту бағдарламасын дайындау жөніндегі жұмыс тобының жетекшісі және жағажайлар мен яхта порттарының сәйкестігін бағалау комитетінің төрағасы болып тағайындалды. 1998 жылы Эмсис Еңбек партиясының, Христиан-демократтар одағының және ЛЖП парламенттік тобына қосылды. Ол үш партияның бірлескен тізімімен 7-ші Сейм сайлауына қатысты. 1998 жылы Эмсис Премьер-министр Вилис Криштопанстың қоршаған ортаны қорғау мәселелері жөніндегі штаттан тыс кеңесшісі болып тағайындалды. 2000 жылы LZP съезі Эмсісті Рига қалалық сайлауына партияның кандидат ретінде ұсынды. 2001 жылдың наурыз айында ЛЖП тізімінен Рига қалалық кеңесіне сайланды, ол қалалық кеңестің Қалалық даму комитеті төрағасының орынбасары болып жұмыс істеді. 2002 жылдың қазан айында Эмсис 8-ші Сейм сайлауына ZZS тізіміне енгізілді. Эмсис Сеймге сайланды және ZZS парламенттік тобының төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Ол Экономикалық, ауыл шаруашылығы, қоршаған орта және өңірлік саясат комитетінің басшысы болып сайланды, сонымен қатар Мемлекеттік шығыстар және аудит комитетінде жұмыс істеді.

Премьер-министр ретінде

Жаңа дәуір партиясының басшысы Эйнарс Репше үкіметі отставкаға кеткеннен кейін президент Вайра Вике-Фрейберга Эмсиске жаңа үкімет құруды тапсырды; Саейма 2004 жылдың наурыз айында Эмсистің үкіметін мақұлдады. 2004 жылдың 9 наурызында ол Латвияның премьер-министрі болып, Жасылдар мен шаруалар одағы, Латвияның бірінші партиясы және Латвия халық партиясынан құралған оңшыл-орталық азшылық үкіметіне жетекшілік етті. Көп уақыт бойы үкіметке солшыл Ұлттық келісім партиясы да қолдау көрсетті. Эмсис – елдің премьер-министрі болған алғашқы жасыл партия өкілі болды. 2004 жылдың 28 қазанында Саейма 2005 жылға арналған үкіметтің бюджеттік ұсынысына 39-53 дауыспен қарсы дауыс бергеннен кейін үкімет құлады. Ол 2004 жылдың 2 желтоқсанында, парламент Халық партиясынан Айгарс Калвитисті премьер-министр ретінде бекіткен кезде лауазымынан кетті.

Сейм спикері

2004 жылы желтоқсанда Эмсис Сеймеге қайта оралды. 2006 жылдың қазан айында Эмсис Жасылдар мен фермерлер одағы тізімі бойынша 9-шы Сеймге сайланды. 2006 жылдың 7 қарашасында ол Сейм Спикері болып сайланды, «Жаңа дәуір» партиясының Сандра Кальниетесінен 74 дауысқа қарсы 22 дауыспен жеңіске жетті.

COVID-19-ның таралуы

2021 жылдың 12 желтоқсанында Emsis COVID-19 емдеуі туралы ғылыми консенсустан мүлдем алшақ жария мәлімдемелер жасады.